Opinie

Beledigen van koningin is smakeloos, maar niet strafbaar

Zihni Özdil

In mijn jaar als uitwisselingsstudent in Amerika leerde ik drie uiterst belangrijke, on-Nederlandse waarden. De eerste is onvoorwaardelijk en ononderhandelbaar burgerschap. „Welcome to America! I hope you will become one of us soon”, zei de uiterst rechtse, oude, boze, witte man tegen me. Hij had zo-even ven een petitie tegen het homohuwelijk opgesteld en verzamelde nu handtekeningen van geregistreerde stemmers. Ik zei dat ik pas was gearriveerd.

De tweede is een open en eerlijke blik op de eigen geschiedenis. „American Holocaust”, zei mijn witte, rechts-conservatieve geschiedenisprofessor, „a great book by David Stannard.” Ik had hem gevraagd welk standaardwerk ik moest lezen over de geschiedenis van de native Americans, in Nederland beter bekend als ‘indianen’. Ter vergelijking: wit Nederland schiet nog altijd in een reactionaire kramp als iemand oppert dat de zogenaamde ‘politionele acties’ misschien wel een genocidale oorlog tegen de Indonesiërs waren.

De derde is echte vrijheid van meningsuiting. Op Times Square, New York, werden wc-rollen verkocht met het gezicht van de toenmalige president, George W. Bush erop. Burgers, studenten noemden hem een massamoordenaar, ook op tv en in de kranten. Dat lot trof ook president Obama – hem vielen de meest abjecte scheldwoorden ten deel – en treft nu ook president Trump. Of, zoals acteur Robert de Niro het formuleerde: „Fuck president Trump. Fuck die kleine nare bitch”.

Dat is Amerika.

Gelukkig hebben we in Nederland op dat gebied ook vrijheid geboekt. Dacht ik. Want afgelopen jaar werd majesteitsschennis niet langer strafbaar gesteld in Nederland.

Daarom was ik zo verbaasd over de taakstraf voor een Utrechter. (Man krijgt veertig uur taakstraf voor beledigen van Máxima, 24/1) „Maxima die vieze kankerhoer (...) is een kankerhoer en een dochter van een moordenaar (...). Kankerwijf”, had hij tegen een agent gezegd. Smakeloos. Abject. Walgelijk. Maar strafbaar?

Wat blijkt, vorig jaar is majesteitsschennis inderdaad als aparte bepaling uit het strafrecht gehaald. Maar polderland Nederland zou polderland Nederland niet zijn als belediging van het staatshoofd strafbaar is gebleven – alleen is het nu ondergebracht onder ‘belediging van een ambtenaar in functie’. Dat mag niet in Nederland. Belediging überhaupt is nog altijd strafbaar, net als ‘poging tot belediging’.

Ja, dat leest u goed: ‘poging tot belediging’ mag officieel niet in ons land.

Aan Amerikanen kan ik dit allemaal niet uitleggen. Daar onderschrijven ze dat in een echt vrij land geen enkele mening, hoe smakeloos ook, strafbaar kan zijn – uitgezonderd smaad, laster en oproep tot geweld. Dat is de lakmoesproef van echte vrijheid. Want censuur van het smakeloze eindigt in censuur van andersdenkenden.

In landen als Iran en Turkije krijg je straf als je op het staatshoofd scheldt. En in Nederland dus. Nee, nog erger: bij ons straft de rechter je ook als je de vader van het staatshoofd beledigt.

Voor het geval het Openbaar Ministerie meeleest: de vader van Maxima was geen moordenaar. Maar de vader van Maxima had op z’n zachtst gezegd geen schone handen. De schaduwmacht achter de Argentijnse Videla-dictatuur was namelijk de landbouwelite. En Jorge Zorreguieta, minister van Landbouw, was een spilfiguur.

De Utrechter die werd gestraft omdat hij Máxima het kind van een moordenaar noemde, omdat hij zijn mening verkondigde, heeft zich duidelijk niet verdiept in de geschiedenis van Argentinië. Of in de geschiedenis van de vrijheid van meningsuiting. Dan had hij gezegd dat Maxima het kind is van een massamoordenaar, medeplichtig aan het systematisch martelen en vermoorden van tienduizenden mensen.

Zihni Özdil is historicus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.