Recensie

Recensie Muziek

Programma ‘Mens & Mythe’ wekt weinig geestdrift

Liefdesoffer Het Concertgebouworkest speelde een programma rondom de mythe van Alkestis. Mooi, maar de diepte van haar liefdesoffer werd niet gepeild.

Het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Francois-Xavier Roth en sopraan Anna Prohaska.
Het Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Francois-Xavier Roth en sopraan Anna Prohaska. Foto Milagro Elstak

Aan de uitvoerders kan het niet liggen, zou je denken. Het Concertgebouworkest, publiekstrekker van de buitencategorie, trad op met de avontuurlijke topdirigent François-Xavier Roth en de uitstekende sopraan Anna Prohaska, en toch waren er veel lege stelen in de Grote Zaal. Prohaska viel weliswaar op het laatste moment in voor haar zieke collega Anna Lucia Richter, een ondankbare rol die ze tamelijk glansrijk vervulde, maar dat zal weinig concertgangers hebben weerhouden.

Waarschijnlijker is het dat het programma op voorhand weinig geestdrift losmaakte. In de themareeks Mens & Mythe onderzocht het orkest het ultieme liefdesoffer van koningin Alkestis, die in Euripides’ tragedie de plaats innam van haar stervende echtgenoot, opdat hij bleef leven. Verschillende zeventiende- en achttiende-eeuwse componisten hebben zich door haar laten inspireren. Roths chronologische dwarsdoorsnede uit dit aanbod was op papier interessant, vol spiegelingen en omkeringen, maar bevatte weinig illustere aria’s, laat staan meezingers.

Een thematisch zijspoor

Hoewel het thema droop van het drama, draaide Roth bovendien wat om de hete brij heen. Uit Rameaus Hippolyte et Aricie klonk de herderinnenaria ‘Rossignols amoureux’, roerend gezongen door Prohaska, maar thematisch gezien een zijspoor. In twee aria’s uit Händels onbekende toneelmuziek Alceste kwam de muze Calliope aan het woord. Pas in Glucks Alceste, na de pauze, hoorden we uit eerste hand over de tweespalt in het hart van de titelheldin: prachtig, zoals de grootmoedigheid van het recitatief ‘Dérobez-moi vos pleurs’ verkeerde in de vertwijfeling van de aria ‘Ah! malgré moi’. Delen uit Mozarts Idomeneo vormden de mooie, maar ook onbevredigende apotheose – de diepten van Alkestis’ offer waren niet werkelijk gepeild.

Bij dat alles klonk het orkest verrukkelijk, met een transparante en lenige, maar zeker ook warmbloedige klank. Op 30 januari is de volgende aflevering van Mens & Mythe, met een tot de verbeelding sprekend programma: Verdi, Stravinsky’s Oedipus Rex en de laatste première van de onlangs onverwacht overleden Theo Verbey, Ariadne.