Werknemers van de Hoenderloo Groep boden woensdag een petitie aan bij de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ze willen voorkomen dat de instelling de deuren moet sluiten.

Foto Sem van der Wal/ANP

Interview

Oud-medewerkers Hoenderloo Groep werken aan doorstart

Joop Wiltink, oud-medewerker Hoenderloo Groep Medewerkers van de Hoenderloo Groep leggen deze vrijdag hun werk neer. Ze pleiten tegen de sluiting van de jeugdzorginstelling. Een andere groep werkt intussen aan een doorstart.

Eigenlijk was Joop Wiltink (69) van plan om nu van zijn oude dag te genieten. Wat vrijwilligerswerk, de golfbaan, een nieuw huis op een mooi kavel ergens in zijn geliefde Achterhoek. Maar op 8 december 2019 appte zijn dochter hem: ‘Papa, ze gaan jouw Hoenderloo Groep sluiten.’ Al een kwartier later deed hij een mail aan minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) de deur uit. Een noodkreet namens tweehonderd kinderen en hun ouders, die vlak voor Kerst te horen kregen dat de 160 jaar oude zorginstelling binnen een half jaar de deuren zou sluiten.

Het voornemen om de instelling te sluiten sneed hem, als de voormalige rechterhand van Hans Nieukerke - tot april 2007 ruim 35 jaar het charismatische gezicht was van de instelling - door de ziel. Wiltink was tot zijn pensioen in 2011 verantwoordelijk voor de financiën en het beheer van het ‘stil vermogen’ van de zorginstelling. Na de fusie dat jaar met de Gelderse zorgorganisatie Pluryn werd hij ‘persona non grata’ en ging hij vervroegd met pensioen.

Lees ook: Actie tegen ‘stille ramp in de ggz’

In de jaren die volgden zag Wiltink ‘zijn’ Hoenderloo Groep van een organisatie die in 2017 nog 1 miljoen euro overhield en nog eens 5 miljoen in kas had, veranderen in een organisatie waar Pluryn vier ton per maand op afschrijft. En nu kwam het einde van de Hoenderloo Groep in zicht.

Direct nadat hij van het nieuws vernam, trad Wiltink in contact met Hans Deten, het voormalige hoofd Zorg, en een organisatieadviseur die op de achtergrond wil blijven. „We noemden ons eerst een actiegroep, maar zijn inmiddels tot werkgroep getransformeerd. Het bleek niet te werken om onze argumenten tegen sluiting over het voetlicht te brengen. Bij Pluryn, maar ook bij de gemeenten die jongeren naar Hoenderloo sturen, stuitten we op een muur die dikker is dan die van Berlijn.”

Het verzet werd allengs constructiever en concreter, in de hoop zo wel effect te sorteren. Op woensdag 22 januari stuurde de werkgroep een businessplan voor ‘Klein Hoenderloo’ de wereld in. De oud-medewerkers vonden een aantal impact investors, investeerders met een maatschappelijke portefeuille, bereid de doorstart te financieren. „Het gaat om een aantal oudere, vermogende mannen, met stevige vastgoedportfolio’s, die ons belden met de boodschap dat ze het niet wilden laten gebeuren dat deze tweehonderd kindjes weg uit Hoenderloo moeten.”

Zijn die investeerders niet gewoon uit op de gronden en bezittingen die bij de Hoenderloo Groep horen?

„Het gaat om contacten met wie we ook in het verleden al op een positieve manier zaken hebben gedaan. We weten daarom zeker dat dit niet gaat gebeuren.”

Pluryn zegt dat ze voor elk van de tweehonderd aan hun zorg toevertrouwde kinderen een passend nieuw onderkomen zullen vinden. Waarom is die doorstart dan nog van belang?

„Het gaat óók om vierhonderd medewerkers, die elders aan de slag gaan. Die kennis gaat verloren voor de jeugdzorg, die het toch al moeilijk heeft. Bovendien geeft de minister [De Jonge] aan dat het gebrek aan een landelijk expertisecentrum een weeffout uit de decentralisatie is. Ons plan geeft hem de kans om van ‘Hoenderloo’ weer dé plek te maken waar de rest van het land naar kijkt als het gaat om de zorg voor de ‘moeilijkste gevallen’ in onze samenleving.”

Hoeveel kans van slagen heeft uw plan?

„Er is een motie in voorbereiding [van SP, GroenLinks en VVD], die het ministerie oproept het scenario van een doorstart serieus te bekijken. We hebben het plan ook aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en een aantal andere deskundigen gestuurd om het door hun te laten aanscherpen en verbeteren. Het enige wat nog ontbreekt, is het besef bij Pluryn dat het bij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid hoort om te kijken naar wat het beste voor de kinderen en hun ouders is. We bieden hen denk ik een gouden kans. Als ik het zo op een rij zet denk ik: 60 procent kans dat het ons lukt. Maar ik ben niet de Messias, hè.”

Waarom bemoeit u zich als gepensioneerde zich nog zo met uw laatste werkplek?

„Tot mijn vijftigste was ik gemeentesecretaris. Van kinderen met problemen wist ik niets. Later dacht ik: ik had de overstap twintig jaar eerder moeten maken. Dit werk laat je niet meer los. Zo moet ik denken aan een voogd die op een dag zomaar een twaalfjarig meisje bij ons achterliet. We hebben ons maar over haar ontfermd. Vergis je niet: een verblijf op Hoenderloo is voor niemand prettig. Tóch blijkt hun tijd bij ons voor velen achteraf van grote waarde te zijn geweest. Veel van hen laten ons dat nu ook weten. We doen dit voor hen.”