Gemeenten en kabinet ruziën over afvalscheiding

Btw-heffing Gemeenten vrezen veel papierwerk als ze btw moeten rekenen op het afval dat ze inzamelen.

Afval bij Van Tuijl Glasrecycling.
Afval bij Van Tuijl Glasrecycling. Robin van Lonkhuijsen/ANP

De Nederlandse gemeenten hebben een conflict met het kabinet over de vergoeding voor het inzamelen van gescheiden afval. Het kabinet wil dat de gemeenten over deze vergoeding btw in rekening brengen bij de bedrijven die verpakte producten op de markt brengen. Dit zou met terugwerkende kracht over de afgelopen vijf jaar moeten gebeuren. Gemeenten vrezen een grote administratieve rompslomp.

Lees ook: Afval scheiden moet, maar heel Nederland doet het anders

Bedrijven zijn wettelijk verplicht verpakkingsafval dat ze in omloop brengen gescheiden in te zamelen en zo veel mogelijk opnieuw te gebruiken. Gemeenten zamelen dat afval in en krijgen daarvoor een vergoeding; ze sturen daarvoor een rekening aan het Afvalfonds, een stichting die namens de verpakkende bedrijven de kosten voor inzameling, sortering en recycling aan gemeenten vergoedt.

Daar hoort btw bij, oordeelde in november vorig jaar toenmalig staatsscretaris Menno Snel (Financiën, D66). „Nu de gemeente tegen vergoeding een op een derde rustende taak (het scheiden, monitoren en rapporteren van het reguliere afval) uitvoert, verricht zij een dienst in de zin van de btw”, aldus een brief aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Het standpunt heeft de gemeenten „verrast”, schreef directeur Jantine Kriens van de VNG een maand later terug. „De maatregel heeft aanzienlijke gevolgen voor gemeenten en andere betrokken partijen.”

Gemeenten zijn van plan de btw-heffing door te berekenen aan het Afvalfonds. Dat zal een enorme administratieve last betekenen, aangezien de facturen over de afgelopen vijf jaar opnieuw moeten worden berekend. De VNG adviseert gemeenten deze week de btw niet nu al door te berekenen, in afwachting van „nader overleg” met het ministerie van Financiën.

Voor de verpakkende bedrijven lijken de financiële gevolgen beperkt; het Afvalfonds kan de betaalde btw aftrekken bij de Belastingdienst.

De gemeenten hebben onlangs een nieuw akkoord gesloten over de hoogte van de vergoedingen. Gemeenten kregen tot voor kort een vergoeding van het Afvalfonds voor het inzamelen, verwerken en exploiteren van gescheiden afval. Dat was vorig jaar 656 euro per ton. Vanaf dit jaar kiezen de meeste gemeenten ervoor hun rol te beperken tot de inzameling van plastic, metaal en drankkartons (PMD). Ze krijgen daarvoor een vergoeding van 261 euro per ton – zonder btw. Het verwerken en het exploiteren wordt dan overgelaten aan verpakkende bedrijven.

Of 261 euro per ton PMD voldoende is om de kosten te dekken en of de afvalstoffenheffing voor de burger er niet hoger door uitvalt, is de vraag. Die heffing steeg vorig jaar gemiddeld met bijna 6 procent in Nederland. „We hebben over de hoogte van het bedrag nog geen klachten gekregen”, zegt VNG-onderhandelaar Lot van Hooijdonk, wethouder van Utrecht. VVD-raadslid Hugo Bellaart uit de Gooise Meren, die zich in de kwestie heeft vastgebeten, denkt dat het bedrag „niet toereikend” is.

Afval scheiden pagina 10-11