Is een corrigerende tik een goed idee?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Aanstaande vader: „Heeft een corrigerende tik niet ook soms waarde in de opvoeding van een kind? Ik ben er zelf mee opgegroeid en ben er niet slechter van geworden. Mijn vader of moeder gaven me een tik als verbaal waarschuwen niet hielp, of als ik maar bleef uitdagen. Dat deden ze niet uit drift, maar om me te corrigeren. Tegen mijn billen, of tegen mijn gezicht. Dan schrok ik, en hield ik op. Ik denk dat het soms echt nodig was, ik was heel druk vroeger. Toen ik een jaar of 11 was, hield het op.

„Tegenwoordig wordt dat gezien als kindermishandeling, en is het zelfs verboden. Disciplinaire maatregelen als een corrigerende tik zijn niet meer geaccepteerd. Maar ik zie ook dat de nieuwe generatie kinderen verwender is, en minder gedisciplineerd is dan de mijne. Is de opvoeding niet sowieso te soft geworden?”

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma voorleggen? Stuur uw vraag naar opgevoed@nrc.nl

Alternatieven zoeken

Caroline Vink: „Een corrigerende tik heeft geen enkele waarde in de opvoeding. Het kind stopt met het gedrag omdat het schrikt, niet omdat het inzicht heeft gekregen waarom wat het doet ongewenst is. Zeker een kind van 1 of 2 jaar oud heeft echt geen idee waarom het een klap op z’n broek krijgt.

„Slaan in de opvoeding heeft nogal wat negatieve effecten. Het leert kinderen dat geweld in het sociale verkeer is toegestaan en een manier is om je doel te bereiken. Ook beschadigt slaan het vertrouwen van kinderen in hun ouders.

„Dat zo’n tik beheerst wordt uitgedeeld is een illusie. Slaan gebeurt meestal uit machteloosheid omdat ouders geen alternatieven voorhanden hebben. Om al die redenen hebben we geweld in de opvoeding in 2007 in Nederland officieel verboden.

„Gelukkig zijn er veel effectievere opvoedmethodes. Voorleven bijvoorbeeld: het gewenste gedrag zelf laten zien. Uitleggen waarom bepaalde regels gelden. Gewenst gedrag belonen. Ongewenst gedrag negeren. Een time-out geven, of er een consequentie aan verbinden, bijvoorbeeld even niet op de iPad mogen.

„In Zweden krijgen aanstaande ouders het boek Leven met kinderen met daarin alternatieven voor de tik. Dat zouden we ouders in Nederland ook moeten aanbieden.”

Niet vernederen

Marga Akkerman: „Een kind corrigeren met een tik is zinloos. Ouders zetten het in als woorden ontbreken. Een kind houdt wel even op met klieren, maar het effect is van tijdelijke aard. Waarschijnlijk omdat het kind denkt: ‘Je kunt me wel slaan, maar je krijgt me niet klein’.

„Slaan is vernederend. De fysieke pijn is vaak snel vergeten, maar de vernedering kan tot een negatief zelfbeeld leiden. De tik willen gebruiken bij de opvoeding van uw eigen kinderen betekent dat u die vernederende momenten doorgeeft. En er zijn zoveel andere, meer effectieve manieren om het gedrag van kinderen te beïnvloeden.

„Het waren niet de tikken die uw gedrag veranderden, maar uw besluit op uw elfde dat u het zo niet meer wilde. Het verband tussen de tik en gedisciplineerd raken is er niet. Bovendien is een tik zelf ook een gebrek aan impulsbeheersing.

„Achteraf zeggen dat de tik wél heeft geholpen, is een manier om ouders te ‘ontschuldigen’. Als volwassen kind kun je dan toch tevreden terugkijken op je opvoeding en op je ouders. Bovendien repareer je daarmee je eigen zelfbeeld. Je was ‘een lastpak’, maar nu ben je ‘gedisciplineerd’.

„Het verbannen van de tik is een kwestie van beschaving: je slaat elkaar gewoon niet. Je lost er niets mee op, het roept vooral meer agressie op.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.