Franse les over 9/11 – het was de CIA

Intussen in Parijs Fransen zijn gekende liefhebbers van complottheorieën. Maar dat die nu in schoolboeken opduiken, gaat zelfs hen te ver.

Verschroeide resten van de Twin Towers op 11 september 2001, de dag van de aanslag.
Verschroeide resten van de Twin Towers op 11 september 2001, de dag van de aanslag. Foto DOUG KANTER/EPA

Dat Fransen volgens regelmatige onderzoeken kampioen complotdenken zijn, werd afgelopen dagen weer even pijnlijk duidelijk in de praktijk. Dinsdag zag de Franse wetenschappelijke uitgeverij Ellipses zich gedwongen een schoolboek uit roulatie te halen waarin wordt gesteld dat de aanslag op de Twin Towers in New York in 2001 „zonder twijfel is georkestreerd door de CIA”.

De zin staat gedrukt in Histoire du XXe siècle en fiches (Geschiedenis van de 20e eeuw in kaarten), een schoolboek dat wordt aangeprezen als „compleet overzicht” van de geschiedenis van de vorige eeuw. De gewraakte passage, in een bijzin en voorzien van een vraagteken, bracht bij de uitgeverij het schaamrood op de kaken.

Dat het schoolboek is geschreven door aardrijkskunde- en geschiedenisdocent Jean-Pierre Rocher maakt de zaak nog pijnlijker. Rocher is afgestudeerd aan de gerenommeerde Parijse politieke universiteit Sciences Po, de doelgroep van de module zijn studenten van die universiteit en van andere Franse elitescholen.

Net als Ellipses kwam Rocher deze week met excuses en hij zei te hopen dat de zinsnede uit de editie wordt verwijderd. Hoe de complottheorie in zijn boek terecht heeft kunnen komen, vertelde hij niet.

Hoewel het boek al sinds november in gebruik is, had nog niemand aan de bel getrokken. Tot een studente over de passage struikelde en haar vader, een geschiedenisleraar, aan de bel trok.

„Schokkend”, schreef de Franse organisatie Conspiracy Watch (‘L’Observatoire du conspirationnisme’) die het schandaal oppikte. „Een ontoelaatbare passage”, oordeelden ook Franse geschiedenis- en aardrijkskundedocenten.

Lees ook: Zo veel Fransen geloven dat de aarde plat is.

Maar het is de vraag hoeveel Fransen stiekem toch geloven in de theorie dat 9/11 door de CIA werd beraamd als rechtvaardiging voor de War on Terror.

Uit een in 2018 uitgevoerde opiniepeiling van een Franse denktank in samenwerking met Conspiracy Watch, bleek dat Fransen buitengewoon vatbaar zijn voor complottheorieën. Daarin zei bijna de helft van de Fransen in ‘omvolking’ te geloven, de theorie dat immigratie een doelbewuste poging is van heersende elites om de bevolkingsgroepen te vervangen. In weinig landen in de westerse wereld is het vertrouwen in de overheid en autoriteiten zo klein als in Frankrijk.

Ook theorieën dat de aarde plat is (in Frankrijk gepredikt door ‘les platistes’), het idee dat IS en Al-Qaeda creaties zijn van westerse inlichtingendiensten en dat aids in een laboratorium is bedacht, zijn in Frankrijk onverminderd populair.