DNB: toezicht op antiwitwasaanpak moet Europees

Bankentoezicht Het toezicht op het antiwitwasbeleid van banken moet Europees geregeld worden, vindt De Nederlandsche Bank. „Financiële criminaliteit is nu eenmaal grensoverschrijdend.”

Volgens Frank Elderson van DNB zorgt een Europese toezichthouder voor een gelijk speelveld. „Het kan niet zo zijn dat de lasten voor onze banken veel hoger zijn, terwijl ze het beter voor elkaar hebben dan banken in andere landen.”
Volgens Frank Elderson van DNB zorgt een Europese toezichthouder voor een gelijk speelveld. „Het kan niet zo zijn dat de lasten voor onze banken veel hoger zijn, terwijl ze het beter voor elkaar hebben dan banken in andere landen.” Foto Koen van Weel/ANP

Om witwassen effectief aan te pakken moet er een Europees instituut komen dat toeziet op het antiwitwasbeleid van financiële instellingen. Dat zei Frank Elderson, directeur toezicht van De Nederlansche Bank (DNB), woensdag tijdens de presentatie van zijn prioriteiten voor komend jaar. „Je moet de problemen oplossen waar die liggen”, zei Elderson. „En financiële criminaliteit is nu eenmaal grensoverschrijdend.”

Volgens Elderson zou een Europese aanpak het antiwitwasbeleid effectiever maken én ervoor zorgen dat financiële instellingen geen oneerlijke concurrentie ondervinden, omdat de regels voor iedereen gelijk zouden zijn. „Het kan niet zo zijn dat de lasten voor onze banken veel hoger zijn, terwijl ze het beter voor elkaar hebben dan banken in andere landen.”

In EU geen consensus

In Brussel wordt al wel gesproken over een Europese antiwitwasaanpak, maar is er nog geen consensus over. Volgens Elderson zou het logisch zijn te kiezen voor een oplossing die lijkt op het Europese toezicht op banken. Dat wordt door de Europese Centrale Bank uitgevoerd in nauwe samenwerking met de nationale toezichthouders. „Het moet zo opgezet worden dat de nationale link tussen de opsporingsinstanties, toezichthouders en de banken in stand kan blijven, aangezien er nog geen Europees openbaar ministerie is.”

In Nederland hebben banken afgelopen jaar flink geïnvesteerd in de aanpak van witwassen, onder druk van boetes en strafzaken. Zo trof ING in 2018 een schikking van 775 miljoen euro vanwege gebrekkig toezicht, en kijkt het Openbaar Ministerie momenteel of ABN Amro moet worden vervolgd. Ook Rabobank, Volksbank en Triodos kregen boetes of aanwijzingen. Wiebe Draijer van Rabobank schatte eerder dat er nu zo’n achtduizend bankmedewerkers bezig zijn met klantscreening en transactiemonitoring.

lees ook: Witwassen blijft worstelen voor bank

‘Niet de boef’

Elderson waarschuwde woensdag dat de banken, als poortwachters van het financiële systeem, niet als de boeven moeten worden bestempeld. „Ik ben optimistisch over de mindset bij de banken over de witwasaanpak. Het is niet meer tegen heug en meug maar het is echt doorgedrongen dat dit moet.”

Dat er op dit moment heel veel tijd en geld in wordt gestoken, is volgens de toezichthouder logisch omdat er heel veel ingehaald moest worden. De instellingen hebben last van de verouderde systemen waarmee ze werken. Gegevens over een klant staan vaak in meerdere systemen, waardoor deze moeilijk te combineren zijn. „Als die erfenis is opgeruimd, verwacht ik wel dat de kosten weer naar normale niveaus gaan.”

DNB heeft zich voorgenomen komend jaar veel aandacht te besteden aan datakwaliteit in het algemeen. „Data helpen instellingen om beter risico’s in te schatten, maar kunnen ook helpen met de strategie. We zien nog te vaak dat deze niet op orde zijn. Terwijl goed databeheer essentieel is voor het vertrouwen in de sector.”