Vers Beton wil afrekenen met clichés over Rotterdam

Lokale media Rotterdam verhipt. En dat schreeuwt om een kritisch tegengeluid, vindt Vers Beton. Maar dat lukt de lokale opinie- en nieuwssite niet met louter vrijwilligers.

Hoofdredacteur Eeva Liukku en uitgever Hilde Westerink van Vers Beton.
Hoofdredacteur Eeva Liukku en uitgever Hilde Westerink van Vers Beton. Foto Roger Cremers

De Hoekse Lijn, de metrolijn naar Hoek van Holland, gaat meer dan een half miljard euro kosten – acht keer zo duur als begroot. Ondertussen houden in Vinex-wijk Nesselande de polyamoristen hun polyborrel. En herdenkt de Centrummarkt op de Binnenrotte de overleden loempiakoning Ron Balakian.

Een greep uit de artikelen die je deze maand kunt lezen op Vers Beton. Het Rotterdamse journalistieke platform heeft zich ontwikkeld tot een belangrijke stem in de gemeentelijke politiek, de stadsarchitectuur en de cultuur. Vers Beton heeft zo’n dertigduizend lezers per maand, vergelijkbaar met de oplages van papieren opiniebladen De Groene en Vrij Nederland. In tijden van stadsrumoer, zoals rond het Woonreferendum van 2016, kan dat aantal oplopen tot zestigduizend. De redactie van twaalf man produceert ongeveer zes artikelen per week.

Hoofdredacteur Eeva Liukku (36) zette het platform op in 2011. Liukku: „Toen we begonnen was NRC net uit Rotterdam vertrokken, ANP sloot zijn Rotterdamse afdeling, en het Rotterdams Dagblad ging op in het AD. Er was geen lokale opiniepagina meer waar je meningen over Rotterdam kwijt kon. In dat gat zijn wij gesprongen.”

Met Vers Beton wil ze afrekenen met wat clichés over de stad. „Handen uit de mouwen, niet lullen maar poetsen. Terwijl wij denken: er mag wel wat meer geluld worden.” Het motto: „Voor de harddenkende Rotterdammer.” Er was ook een politieke reden, zegt ze. Rotterdam maakte deze eeuw onder Leefbaar Rotterdam een ruk naar rechts.

Liukku: „Het was een politieke omwenteling die voor nieuw experimenteel beleid zorgde – beleid dat later ook in het land is uitgerold.” Ze noemt het preventief fouilleren en de Rotterdamwet, waardoor mensen met een laag inkomen niet naar bepaalde probleemwijken mogen verhuizen. Niet bepaald beleid waar Rotterdam trots op kan zijn, zegt ze. „Dus was er behoefte aan een tegengeluid.”

Vochtig & Tochtig

De nadruk ligt gaandeweg minder op opinie en meer op onderzoeksjournalistiek. Omdat Rotterdam veel bouwt, is stedenbouw een vanzelfsprekend onderzoeksgebied. Uitgever Hilde Westerink: „Eerst wilden we ons Vochtig & Tochtig noemen.” Vers Beton legde een groot conflict bloot binnen het Nationaal programma Rotterdam Zuid, en onderzocht de grote financiële risico’s van Feyenoord City, de aanleg van een nieuw voetbalstadion en omstreken. Andere successen: onthullingen over problemen in de jeugdzorg (samen met NRC) en het gemeentelijk beleid aangaande het zieltogende uitgaansleven. Liukku: „Het is ontzettend leuk als Vers Beton in de raad wordt genoemd.”

Met het boek Help, we zijn populair! (2016) richtte Vers Beton zich op de toenemende populariteit van Rotterdam. De wederopbouw van de eens zo verloederde stad is een terugkerend onderwerp. Liukku: „Toen we begonnen stond Rotterdam bovenaan alle slechtste lijstjes: armoede, criminaliteit, tienermoeders. Nu staan we juist in internationale lijstjes met toeristentips, en winnen de nieuwe gebouwen architectuurprijzen. Het is erg wennen voor Rotterdammers om in het centrum van de aandacht te staan. Wij waren altijd het lelijke eendje van Nederland.” Vers Beton wil die vooruitgang beschrijven, maar er ook kanttekeningen bij plaatsen. Gentrificatie is bijvoorbeeld niet zo grappig voor de oorspronkelijke bewoners. En volgens Liukku moet de „gemeentelijke marketingmachine” verbloemen dat veel problemen, zoals armoede, geenszins zijn opgelost.

Game ‘Speel de Groene Havenbaas’ Beeld Vers Beton

Speel de Groene Havenbaas

Opmerkelijk is dat aan diverse dossiers niet alleen uitlegvideo’s, talkshows en podcasts, maar ook games zijn verbonden. Zo kun je zelf voor stadsplanner spelen in een Sim City-achtige game. Je kunt je in de haven verdiepen in ‘Speel de Groene Havenbaas’, en de persoonlijke gevolgen van de gentrificatie nagaan in ‘Had ik toen maar een huis gekocht.’ Westerink: „We vroegen ooit subsidie aan de gemeente, maar die zeiden dat ze geen journalistiek konden ondersteunen. Ze wilden wel de creatieve industrie ondersteunen. Toen hebben we een game bedacht.”

Het platform begon als vrijwilligersorganisatie. Westerink: „Toen we begonnen was het crisis dus er waren werkloze Rotterdamse journalisten die graag gratis voor ons wilden werken. We hadden hele gezellige vergaderingen en veel bier, we dachten kritisch na over de stad en er kwamen toffe dingen op de site.”

Vorig jaar had het gratis toegankelijke platform een jaaromzet van 300.000 euro. Dat komt deels uit projectsubsidies van de journalistieke fondsen, deels van samenwerking met instellingen en de eigen vacaturebank. Vijftien procent komt van de lezers: 650 supporters betalen zes euro of meer per maand. Het is eigenlijk niet genoeg. Niemand is in vaste dienst; ook de uitgever en hoofdredacteur niet. Westerink: „Als Vers Beton een toekomst wil hebben, moeten er een paar mensen voltijds betaald worden. De omzet zou moeten verdubbelen, het aantal supporters zou omhoog moeten naar tweeduizend. Maar ja, we zijn nu eenmaal beter in journalistiek dan in marketing.”