Scène uit Babyteeth, een Australische film over de liefde tussen een junk en een terminaal zieke tiener

Interview

‘Pubers met kanker zijn ook gewoon pubers’

Interview Shannon Murphy Het Australische ‘Babyteeth’ van Shannon Murphy is een sprankelende film over een zwaar onderwerp: de liefde tussen een junk en een terminaal zieke tiener. „Hun liefde is vooral platonisch. Dat is extra interessant.”

Lees ook: 10 tips die je niet mag missen op het IFFR

Ze heeft wel wat moeite met de leeftijd van de nieuwe liefde van haar dochter, laat de moeder van de 15-jarige, ernstig zieke Milla (Eliza Scanlen) weten tijdens het avondeten. Tegenover haar aan tafel zit Milla naast haar ‘vriendje’, de 23-jarige drugsverslaafde dealer Moses (Toby Wallace), die moeder dan net voor het eerst ontmoet heeft. Hij heeft Milla die middag met een tondeuse van een even rattig kapsel voorzien als hijzelf heeft, door chemo wordt ze niet veel later toch kaal. De bezorgdheid van haar ouders houdt de puber niet tegen, net zo min als Moses’ neiging haar medicatie te stelen. Ze valt als een blok voor hem.

In tragikomedie Babyteeth – de titel is een verwijzing naar Milla’s niet uitgevallen melktand – loopt coming-of-age parallel aan afscheid leren nemen. Terwijl Milla het leven probeert te vieren, zijn haar neurotische ouders vooral bezig met pogingen haar aandoening te leren accepteren, onder meer met behulp van xanax en morfine. Het levert absurde, pijnlijke, maar ook veel geestige momenten op, zoals een moeder die higher is dan de verslaafde twintiger tegenover haar.

Regisseur Shannon Murphy (37) is een van de twee vrouwen wier films in september werden geselecteerd voor de hoofdcompetitie van het filmfestival van Venetië, naast films van negentien mannelijke regisseurs. Het is de eerste speelfilm van de Australische, vooral bekend van theater- en tv-werk, waaronder de succes-serie Killing Eve.

Ze wil in Venetië best praten over het gebrek aan vrouwelijke filmregisseurs in de competitie, zegt Murphy. „Het is goed dat aandacht wordt besteed aan diversiteit.” Maar ze wijst erop dat haar mannelijke vakgenoten daar geen vragen over krijgen. „Het nieuws bij mijn film zou moeten zijn: wow, een film van een producent, een regisseur en een scenarist die alle drie debuteren in de hoofdcompetitie van Venetië. Niet dat ik een vrouw ben. Nieuwsconsumenten vinden dat saai. Ze denken al snel: mijn god, weer een vrouwending.”

Terug naar de film dus. Niet lang nadat ze door hem omver wordt gelopen op een treinstation, is de beschermd opgevoede Milla al over haar oren verliefd op de morsige Moses. Had ook iemand anders haar eerste grote liefde kunnen zijn? „Dat is iets waar schrijver Rita Kalnejai en ik het vaak over hebben gehad. In dat ene moment dat ze Moses ontmoet weet Milla in haar achterhoofd dat ze hem dingen kan laten doen die ze van iemand anders misschien nooit gedaan zou krijgen. Daardoor beleven Mila en Moses geen typische tienerromance. Ze voeren een soort dans uit. De vraag blijft: wie gebruikt wie? Hun liefde is meer platonisch. Dat maakt het interessant. Soms kun je waanzinnig verliefd zijn op iemand met wie je geen seksuele relatie hebt.”

Felle kleuren

De kracht van Babyteeth zit in de speelse sfeer, die te danken is aan de geestig opgebouwde scènes en het gebruik van soms felle kleuren. Ook door de muziek wordt de film nooit loodzwaar. De film opent met een versie voor strijkkwartet van Golden Brown van The Stranglers. Klassieke muziek speelt een belangrijke rol in het leven van Milla’s familie. Maar evengoed zit er funky soul in de film of een zeemanslied gezongen door een kinderkoor.

Murphy: „De keuze voor de muziek verloopt vaak instinctief. Met de muziek probeer ik vaak de emoties van een scène te verleggen. Als een scène al een bepaald gevoel bevat, wil ik die emotie niet nog een keer onderstrepen met de soundtrack. Dat is saai. Ik wil ook niet dat de kijker achterover kan leunen en denken: nu gebeurt dat, dus moet ik dit voelen. Ik wil dat kijkers minder zeker zijn van de betekenis van wat ze zien. Dat maakt de emotionele betrokkenheid van kijkers juist groter.”

Het verhaal van Babyteeth had gemakkelijk een melodramatische, tranentrekkende film kunnen opleveren. Murphy koos er juist voor om de strijd te benadrukken van enig kind Milla, die zich los wil worstelen van haar ouders. „De film mocht niet te sentimenteel worden. Dan verdwijnt de dagelijkse realiteit te veel uit het zicht. We hebben veel mensen gesproken die op de een of andere manier betrokken zijn bij kinderen met kanker in Australië. Zij vertelden ons dat ze zich gedragen als gemiddelde tieners: ze zijn vaak bezig met dezelfde dingen, maar ze duwen mensen in hun naaste omgeving ook weg door de druk en stress van hun situatie. We hadden natuurlijk veel meer ziekte- en ziekenhuisscènes kunnen toevoegen, maar daar wilden we juist enigszins bij uit de buurt blijven.”

Milla’s ziekte komt af en toe ter sprake in de snoepkleurige hoofdstuktitels die regelmatig op het scherm verschijnen. „Kijkers reageren heel verschillend op die tussentitels. Sommige mensen vinden dat helemaal niks. Maar ik was onvermurwbaar. Voor mij zorgen ze ervoor dat je vanaf de eerste scène voelt dat de film niet de toon zal hebben die je misschien verwacht. Door grappige, soms filosofische teksten in beeld krijg je soms het gevoel dat de film een soort brief uit de toekomst is.”

Seksisme

Toch nog even terug naar het lage aantal vrouwelijke regisseurs in de competities van Venetië. Hoe staat Murphy tegenover quota? „Ik ben daar heel dubbel over. Als er een quotum is voor een aantal films van vrouwen en je weet binnen te komen op een festival, zullen er altijd mensen zijn die zeggen dat je daar alleen zit omdat je een vrouw bent. Misschien niet in je gezicht, maar wel achter je rug om. Dat voedt juist seksisme. Tegelijkertijd is mijn ervaring dat ik vaak neerbuigend word benaderd in de filmwereld, alsof ik toch tot minder in staat ben dan mannelijke leeftijdgenoten in mijn professie.”

Zelf benadrukt Murphy nooit een vrouw boven een man te verkiezen, als ze het team van haar films samenstelt. „Ik kies de meest getalenteerde persoon. Vaak zijn dat vrouwen. Ik geloof absoluut niet dat vrouwen minder goede films maken dan mannen.”

Babyteeth draait 23/1, 30/1, 31/1 en 1/2 op het International Film Festival Rotterdam.