Opinie

Pianospelen leer je niet met YouTube

Educatie Een muziekinstrument leren bespelen is een zaak van lange adem, schrijft . De korte weg via internet werkt niet.
Pianoles van een docent
Pianoles van een docent Foto iStock

In het artikel Laat ze lekker pingelen (13/1), over ouders die hun kinderen via YouTube een muzikale opvoeding willen meegeven, zegt pianodocent Frank van Rijswijk dat muziek „met liefde” te maken heeft. „Dat kun je niet forceren.”

Daar ben ik het helemaal mee eens. Hoewel, liefde? Hoe vanzelfsprekend is het dat je onmiddellijk liefde voelt bij het aanleren van een instrument? Een muziekstudie is niet altijd leuk, zeker niet voor kinderen. Wie een instrument leert bespelen, gaat soms door een hel. In het begin klinkt het niet mooi, je kunt je gedachten er niet bij houden en wil liever buitenspelen. Pas op langere termijn ga je, misschien, voldoening voelen.

De frustratie van iets nieuws en moeilijks leren is nogal wat. Hoe leer je met die frustratie omgaan? Doordat een goede muziekdocent je ondersteunt, je op het juiste moment de juiste stukken aandraagt, je voortdurend moed inspreekt, zegt dat het heel normaal is dat dingen niet meteen lukken.

Muziekles is namelijk méér dan muziek leren maken. Je traint je wilskracht, je leert langere tijd je aandacht op iets richten dat net buiten je bereik ligt, je leert abstract denken, je leert sociale vaardigheden via samenspel, je leert een mooie toon te maken in een ontspannen houding.

Dat zijn allemaal dingen die YouTube je niet bijbrengt. Noten leren lezen is net zo gewoon als leren lezen: je kunt zonder, maar kun je het niet, dan blijf je in muziekland wel analfabeet. Via YouTube leer je niet anders dan met gekleurde staafjes de juiste toetsen indrukken. Dat is eigenlijk meer een vorm van typen. Met klank, noch met noten lezen, heeft het iets te maken. YouTube corrigeert niet. YouTube zegt niets als je niet in de maat speelt. YouTube geeft geen aanwijzingen over welke houding het beste is, reageert niet als je je beroerd voelt omdat het niet lukt.

Lees het artikel over muzikaal opvoeden: Laat ze lekker pingelen

Al diverse keren heb ik meegemaakt dat iemand zichzelf via YouTube heeft leren piano-spelen. Het resultaat: een afgrijselijke klank en verkrampte armen wegens gebrek aan techniek. Is dat een goede tijdsinvestering? Een jaar lang jezelf verkeerde gewoontes aanleren, nooit gecorrigeerd worden en dan ten slotte toch muziekles nemen waarbij je minstens een jaar verkeerde techniek moet afleren? Nee. De motivatie neemt sterk af, want je moet weer helemaal opnieuw beginnen.

‘Ik wil het niet leren, ik wil het kunnen’

Het is vast stimulerend om online een paar liedjes te leren. Maar het leert je niet hoe je met weinig moeite meer kunt bereiken. In mijn lesruimte hangt een humoristische prent van Hein de Kort: „Ik wil het niet leren, ik wil het kunnen.” Daar moet iedereen om lachen, maar het is wel waar: muziek leren is iets van de lange adem.

Van Rijswijk merkt terecht op dat het voor kinderen motiverend werkt als ouders zelf ook spelen. Mijn advies aan ouders die hun kind willen laten opgroeien met muziek: ga gewoon vanaf het begin naar een goede docent met conservatoriumopleiding. Professionele muziekdocenten zijn hooggekwalificeerde kunstenaars die tijdens hun studie alle aspecten van muziek hebben geleerd: harmonie (de ‘grammatica’ van de muziek), solfège (gehoortraining), theorie (akkoorden, toonladders et cetera) en ook de psychologie hoe je dit op iemand kunt overbrengen.

Het is belangrijk dat de docent ook over didactische vaardigheden beschikt en oog en oor heeft voor de behoeften en verlangens van leerlingen. Dat kun je niet vervangen door YouTube-filmpjes. Je laat jezelf toch ook niet opereren door een arts die zijn opleiding heeft gedaan door naar YouTube te kijken?

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.