crash Schiphol

New York Times: OVV zwichtte voor druk Boeing, Van Vollenhoven ontkent

Crash Turkish Airlines Volgens de NY Times is het rapport over de Turkish Airlines-crash in 2009 gemanipuleerd.

Februari 2009: het wrak van Turkish Airlines bij Schiphol.
Februari 2009: het wrak van Turkish Airlines bij Schiphol. Foto Marcel Antonisse/ANP

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft te veel nadruk gelegd op fouten van de piloten waardoor in 2009 een Turkish Airlines-vliegtuig bij Schiphol in een weiland stortte. Dat concludeert The New York Times na eigen onderzoek. Bij het ongeluk kwamen negen mensen om het leven en vielen 120 gewonden. De OVV laat NRC weten zich niet te kunnen vinden in het maandag verschenen artikel, waarin wordt gesuggereerd dat vliegtuigfabrikant Boeing zijn verantwoordelijkheid wilde afschuiven.

In februari 2009 stortte de Boeing 737-800 anderhalve kilometer voor de landingsbaan neer. Een van de hoogtemeters van het toestel werkte niet goed, waardoor de automatische piloot te vroeg de landing inzette. The New York Times schrijft dat de Onderzoeksraad oorspronkelijke kritiek op Boeing in zijn rapport uit 2010 heeft afgezwakt of uitgesloten.

De Onderzoeksraad concludeerde dat de piloten de kans hadden om een doorstart te maken om daarmee het ongeluk te voorkomen, maar het snelheidsverlies te laat opmerkten. Toenmalig OVV-voorzitter Pieter van Vollenhoven schreef de crash toe aan een „buitengewoon ongelukkige samenloop van omstandigheden”.

Volgens The New York Times had Boeing voor de crash een software-update ontwikkeld, maar was die niet geschikt voor de verouderde computer van de gecrashte 737-800. In handboeken voor piloten stondem geen instructies over een mogelijk defecte radiohoogtemeter. Bij het Turkish Airlines-vliegtuig was de linkerhoogtemeter, waarop de piloot zich baseerde defect.

De Amerikaanse krant ziet „opvallende overeenkomsten” tussen het ongeluk in Nederland en de twee vliegrampen in 2018 met de Boeing 737 MAX, opvolger van het in 2009 verongelukte toestel.

Voormalig voorzitter Pieter van Vollenhoven steekt zijn hand in het vuur voor het onderzoek van de OVV, zo zei hij deze dinsdag in het NPO Radio 1-journaal. „Ik spring desnoods zelf in het vuur.”

Hij herhaalde wat de Onderzoeksraad voor de Veiligheid maandag ook tegen NRC zei. De problematiek met hoogtemeters was bekend bij zowel Boeing als Turkish Airlines, maar werd door beide partijen niet als een veiligheidsrisico gezien. Op twee vluchten voorafgaand aan die in februari 2009 hadden de hoogtemeters ook al voor problemen gezorgd. Toen waren ze door de vliegers uitgezet.

Het verwijt van The New York Times dat zijn raad zou zijn gezwicht door druk uit de Verenigde Staten, legt Van Vollenhoven naast zich neer. Er wordt volgens hem vaker geprobeerd druk uit te oefenen op de OVV, maar die heeft volgens de voormalig voorzitter nooit effect gehad. „Ik houd zeer van het woord ‘onafhankelijkheid’.”