Opinie

Kraker ‘Knives Out’ blijft een uitzondering

Peter de Bruijn ‘Knives Out’ van Rian Johnson is een film zoals ze nauwelijks meer worden gemaakt. Het succes van de film is onverwacht, en dus is Hollywood naarstig op zoek naar een verklaring.

Peter de Bruijn

Het succes van de komische whodunnit Knives Out is een van de grote verrassingen van het afgelopen filmjaar. De film van regisseur Rian Johnson is een soort update van de misdaadverhalen van Agatha Christie met Daniel Craig in een Hercule Poirot-achtige hoofdrol. Craig speelt met een ongelooflijk schmierend Amerikaans accent een fameuze detective, Benoit Blanc. De speurder onderzoekt de moord op een beroemd schrijver van misdaadromans, Harlan Thrombey. Al zijn kinderen en kleinkinderen, handig samengekomen in een mysterieus landhuis, komen in aanmerking als daders; ze hebben allemaal een motief.

Knives Out is een bescheiden productie naar de maatstaven van Hollywood, met een budget van 40 miljoen dollar. De film heeft wereldwijd al meer dan 275 miljoen dollar opgebracht. Dat overstijgt alle verwachtingen. De film is niet gebaseerd op bekend materiaal en draait ook niet om special effects. Eigenlijk is Knives Out het soort film dat Hollywood niet meer maakt. Helemaal uit de lucht vallen komt het succes misschien niet. Drie jaar geleden was Kenneth Branaghs remake van Murder on the Orient Express ook al onverwacht populair. Toch zoekt Hollywood nu naarstig naar een verklaring voor het onverwachte succes van Knives Out.

Aan de pers heeft het niet echt gelegen. Knives Out is gunstig besproken, maar kreeg niet al te veel aandacht. Is het dan de cast? In de film komen acteurs voor die ongeveer elke doelgroep bedienen; van de 90-jarige Christopher Plummer als patriarch, tot een iconische verschijning uit de jaren tachtig zoals Don Johnson en de jonge filmster Chris Evans, die een vervelend rijkeluiszoontje speelt. Plus Daniel Craig natuurlijk, hoewel niet helemaal duidelijk is in hoeverre hij publiek naar de bioscoop kan lokken, als hij geen Bond speelt.

De naam en faam van de regisseur dan? Of Rian Johnson vóór Knives Out zo bekend was dat hij op basis van zijn reputatie publiek kan trekken, is twijfelachtig. Inmiddels heeft hij die naamsbekendheid wel, ook door de slimme spotjes waarin hij – in de geest van Hitchcock – zelf optreedt en het publiek uitnodigt voor zijn film. Johnsons liefde voor het detective-genre is oprecht. Dat schijnt door in de film. Maar tegelijk ontdoet hij met slimme grappen, een knappe structuur en een fiks opgevoerd tempo het genre van oubolligheid.

Knives Out is zo’n hit, omdat Johnson zijn werk zo goed heeft gedaan. De film is, zoals dat in Hollywood heet, ‘execution-dependent’. De foutloze uitvoering is bepalend voor het succes. Dat geldt veel minder voor de remakes en franchises die momenteel de toon zetten in Hollywood. Ook als de volgende aflevering van Star Wars of de nieuwste Marvel-film niet meer dan matig uit de verf komt, blijft het publiek toch in drommen toestromen. Het succes van die films is zo veel minder afhankelijk van de goede uitwerking. Daarom zullen de studio’s daar ook nog wel even mee doorgaan. Vooralsnog heeft het succes van Knives Out er vooral toe geleid dat Johnson een contract heeft getekend voor Knives Out 2 .

Peter de Bruijn is filmrecensent.