Profiel

Jean Paul Gaultier, de man achter Madonna’s cups, beëindigt zijn haute-coutureshows

Jean Paul Gaultier Modeontwerper Jean Paul Gaultier houdt woensdag zijn laatste haute-couture-show. Zijn invloed kan niet makkelijk overschat worden.

Modeontwerper Jean Paul Gaultier te midden van modellen aan het einde van zijn haute-coutureshow in 2016.
Modeontwerper Jean Paul Gaultier te midden van modellen aan het einde van zijn haute-coutureshow in 2016. Foto Benoit Tessier/Reuters

„Hi, dit is Jean Paul Gaultier”, zegt de 67-jarige Franse modeontwerper in het Frans tegen zijn telefoon op een filmpje dat hij afgelopen vrijdag tweette. „Ik nodig je uit om op 22 januari mijn vijftigjarige jubileum in de mode te vieren. Maar het zal mijn laatste haute-coutureshow zijn.”

Zijn afscheid van de catwalk betekent niet helemaal het einde van Gaultiers modecarrière. Zijn haute-couturelabel zal blijven bestaan, en door hem blijven worden geleid. Ook kondigde hij aan binnenkort naar buiten te komen met een nieuw project.

Zes jaar geleden stopte Gaultier al met zijn prêt-à-portershows en -label. Als reden gaf hij op dat hij genoeg had van het razende tempo van de mode. Maar zijn mode was toen al lang niet meer actueel, waardoor het soms zelfs een beetje ongemakkelijk werd om naar de vrolijke shows te kijken. Zelf zei hij in 2012: „Ik ben niet meer het snoepje van de maand, het jaar, het decennium.”

Bekijk ook de inbeeld: Futuristische jurken van Jean Paul Gaultier

Het bedrijf van Gaultier is sinds 2011 grotendeels in handen van het Spaanse parfumconglomeraat Puig. Daarvoor had Hermès, waar Gaultier tussen 2003 en 2010 de creatieve leiding had over de damescollecties, een aandeel van 45 procent in zijn merk. De parfums van Gaultier zijn bestsellers, met name zijn mannengeur Le Male uit 1995. Bij de Nederlandse cosmeticaketen Douglas staat het al jaren in de top tien van bestverkochte mannengeuren, op dit moment op nummer 4 (de recentere mannengeur Le Beau staat op 9).

Dat is niet de enige reden dat Gaultier nog steeds een grote naam is, en zijn reizende overzichtstentoonstelling – in 2013 te zien in de Kunsthal in Rotterdam – een blockbuster was.

Er zijn weinig ontwerpers die zo veel voor de moderne mode hebben betekend als hij. Hij introduceerde sportstrepen in de high fashion, kleedde als eerste grote ontwerper mannen in rokken en hij had al lang voordat dat mainstream werd een fascinatie voor piercings en tattoos. Zijn brutale variaties op het klassieke krijtstreeppak en kledingstukken met Russische letters waren enorme hits, het klassieke Bretonse shirt werd dankzij zijn speelse variaties zijn handelsmerk. Zijn modellen waren nooit alleen maar dun, jong en wit.

Zangeres Christina Aguilera in een creatie van Gaultier bij de American Music Awards in 2019. Foto Jeff Kravitz/Getty Images

Korsetten met puntige cups

Bij de massa werd Gaultier in 1990 bekend dankzij de korsetten met puntige cups die hij voor Madonna’s Blond Ambition Tour had gemaakt. Controversieel was zijn mannencollectie die was gebaseerd op de kleding van orthodoxe joden (1993).

Gaultier, die nooit een modeopleiding volgde, begon op zijn achttiende bij Pierre Cardin. Zes jaar later begon hij zijn eigen modehuis. In 1997 gaf zijn eerste haute-coutureshow.

Haute couture is bijna nooit rendabel. Het maken en showen van de collecties is erg kostbaar, en er wordt weinig van verkocht. Haute couture wordt vooral gezien als een uithangbord, goed voor de verkoop van betaalbaardere dingen zoals parfums.

De Madonna-cups. Foto Sven Hoppe/EPA

Gaultier trok vorig jaar nog de aandacht met de witte, monumentale creatie die Christina Aguilera naar de American Music Awards droeg en de dramatische, rode, asymmetrische jurk die topmodel Winnie Harlow aanhad op het filmfestival van Cannes. Het einde van de shows betekent niet het einde van dit soort pr-momenten. Waarschijnlijk zullen de collecties wel kleiner worden.

Gaultiers laatste prêt-à-portershow was een uitbundig spektakel in de vorm van een missverkiezing: Élection de Miss Jean Paul Gaultier 2015. Zijn laatste coutureshow, die deze woensdagavond om half negen begint, zal zeker zo’n spektakel worden, belooft Gaultiers Twitterbericht: „Het wordt een echt feest en we gaan lol maken tot heel, heel laat.”