‘Infectie nieuwe coronavirus lijkt minder ernstig dan SARS’

Coronavirus Met zes sterfgevallen en 278 geregistreerde zieken is China gealarmeerd door het nieuwe coronavirus. Marion Koopmans, hoofd van de afdeling virologie van het Erasmus MC: „De dreiging voor andere landen is beperkt.”

Mensen met mondkapjes bij een metrostation in Taipei, de hoofdstad van Taiwan. Woensdag maakten de Taiwanese autoriteiten bekend dat een 55-jarige vrouw die in het Chinese Wuhan gewerkt heeft met het nieuwe coronavirus besmet is geraakt.
Mensen met mondkapjes bij een metrostation in Taipei, de hoofdstad van Taiwan. Woensdag maakten de Taiwanese autoriteiten bekend dat een 55-jarige vrouw die in het Chinese Wuhan gewerkt heeft met het nieuwe coronavirus besmet is geraakt. Foto David Chang/EPA

Dinsdag stierf een zesde patiënt aan de gevolgen van het nieuwe coronavirus dat in de Chinese stad Wuhan is opgedoken. Ook rapporteerde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het vierde ziektegeval buiten China, in Zuid-Korea. In totaal zijn er nu 278 geregistreerde ziektegevallen waarvan 51 ernstig, en twaalf in kritieke toestand.

Hoe alarmerend is de situatie? Zes vragen aan Marion Koopmans, hoofd van de afdeling virologie aan het Erasmus MC en gespecialiseerd in opkomende besmettelijke ziekten.

1 Hoe gevaarlijk is dit nieuwe coronavirus uit Wuhan?

„Daar is nog geen zicht op. Twee aspecten spelen daarbij een rol. Ten eerste: hoe gemakkelijk verspreidt het virus zich? Dat leek aanvankelijk mee te vallen, maar nu het ook van mens op mens overdraagbaar blijkt, moet er gekeken worden naar hoe efficiënt dat gaat. Ten tweede: hoe ernstig zijn de gevolgen van een besmetting? Dat beeld verschuift wat, doordat met het toenemende aantal gerapporteerde besmettingen ook de minder ernstige gevallen aan het licht komen.”

2 Krijgt niet elke persoon die besmet is met het nieuwe virus longontsteking?

„Er lijkt sprake van een spectrum. Sommige mensen hebben nauwelijks klachten, andere matige, of zelfs ernstige longontsteking. Dat zien we bij veel infectieziekten, ook bij griep. Let wel, daaraan sterven alleen al in Nederland soms ook twee- tot drieduizend mensen per jaar. Vooralsnog is griep dus veruit belangrijker voor ons om op te letten.”

3 Verandert de kijk op de zaak, nu blijkt dat het virus ook tussen mensen overdraagbaar is?

„Coronavirussen komen uit dieren. Bij SARS was er een aanpassing van het virus nodig voordat het overdraagbaar werd tussen mensen. We weten van dit nieuwe virus nog niet of dat ook nodig is. De virusinfectie is nu nog beperkt tot een klein gedeelte van China, maar er duiken in buurlanden andere gevallen op, dus het lijkt zich te verbreiden.”

Lees ook over de angst voor een SARS-achtige pandemie.

4 Maakt u zich zorgen als viroloog?

„Dat doe ik niet zo snel. Maar het is wel een uitbraak waar serieus naar gekeken moet worden. We weten dat coronavirussen soms ernstige klachten kunnen geven en dat ze zich kunnen aanpassen en verspreiden onder mensen. Daar moeten we dus rekening mee houden.”

De virussen zelf kunnen we terugdateren, het is begonnen in december. Het is dus ongelofelijk snel opgepikt door de Chinezen, ze berichtten ook behoorlijk snel dat het om een nieuw virus ging, en ze deelden de informatie over het virus met de wereld. Dat hebben ze goed gedaan.”

5 Is het te vergelijken met SARS?

„Op basis van wat we nu zien, lijkt de infectie minder ernstig dan SARS. De mensen die zijn overleden, waren al zwak of ziek. Maar de waakzaamheid is groter. De ernstige patiënten zie je altijd als eerste, die vormen het topje van de ijsberg. Hoe groot het deel daaronder is moet nog blijken, en bepaalt de volgende stappen.”

„We leven nu nog met kleine beetjes informatie van verdeelde bronnen die van dag tot dag bekeken worden. De WHO zet nu alle kennis op een rij en bespreekt die met een groep deskundigen om op basis daarvan te beslissen wat nu wijsheid is. Woensdagavond komen ze daar waarschijnlijk mee naar buiten.”

6 Wat is de belangrijkste vraag die de WHO moet beantwoorden?

„Ze moeten vooral bepalen of dit een dreiging is voor meer landen in de wereld, een zogenoemd public health event of international concern. Nu is het nog beperkt tot China, een nationale zorg. Ter vergelijking: ebola in Congo is ook niet tot international concern bestempeld, met meer dan drieduizend gevallen van wie 60 procent is overleden. De bestrijding vindt vooral lokaal plaats, de dreiging voor andere landen is beperkt.”

Aanvulling 6/2/20: De ebola-epidemie die in augustus 2018 in Congo begon is aanvankelijk, in oktober 2018 en in april 2019, niet tot Public health event of international concern bestempeld door WHO, maar in juli 2019 wel.