Opinie

Deze app graaft in 3 miljard gezichten

Marc Hijink

Wanted: dead or alive, stond er op de posters die sheriffs in het Wilde Westen aan een boom spijkerden. En dan maar hopen dat een voorbijganger het vage plaatje van de outlaw in kwestie herkende. Sherrifs hebben het in de 21ste eeuw makkelijker, dankzij een database met 3 miljard foto’s van gezichten. En nee, het is niet Facebook.

De New York Times bracht afgelopen week het ontluisterende verhaal over Clearview, een bedrijfje dat foto’s en video’s van mensen verzamelt die op Facebook, YouTube, Twitter en miljoenen websites zijn te vinden.

Clearview meldt op zijn website dat meer dan 600 overheidsdiensten de dienst gebruiken om ‘pedofielen, terroristen en sekshandelaren’ op te sporen. De politie stuurt een foto van een verdachte of slachtoffer naar Clearview en krijgt dan een match, al dan niet voorzien van naam en adres.

„We verzamelen alleen publiek beschikbare afbeeldingen en gegevens”, belooft Clearview. En toch: ook al doe je ‘niks op internet’, maar was je ooit in beeld bij een concertvideo, een sportwedstrijd of bij het bedrijfsuitje dat je collega deelde, dan kan je gezicht in de megadatabase belanden.

Clearviews dataschrapen druist tegen de regels van Google, Twitter en Facebook in. Het doet mij denken aan het privacyschandaal dat ontstond toen Cambridge Analytica zich niet aan de regels van Facebook hield. De inbreuk op het privéleven is verstrekkender: Clearview verzamelt gezichten – iets persoonlijkers bestaat er niet – in een ongecontroleerde database, classificeert ze met een ongecontroleerd algoritme en stuurt resultaten ongecontroleerd door naar de politie.

Opsporingsambtenaren maken vaker gebruik van gezichtsherkenning maar beperkten zich daarbij voor zover we weten tot officiële databases. In Nederland is dat bijvoorbeeld de Strafrechtketensdatabank (SKDB) met zo’n 1,3 miljoen gezichten.

Sociale media zijn een waardevolle bron van informatie. Geautomatiseerde matching via diensten als Clearview maakt dat eenvoudiger. Maar wat gebeurt er als een foutieve ‘match’ de politie op het verkeerde spoor zet? De beloofde kans op een treffer is 75 procent.

Overheden en bedrijven koppelen steeds vaker gezichtsherkenningstechnologie aan (beveiligings)camera’s. Lees hier onze serie over de slimme camera.

Clearview doet geheimzinnig, blijkt uit het stuk van verslaggeefster Kashmir Hill: de oprichter verschool zich achter een nepnaam op LinkedIn en Clearview dwingt geheimhouding af bij klanten. In tegenstelling tot wat de website meldt, gebruiken niet alleen overheidsdiensten de Clearview-app. De software wordt ook geschikt gemaakt voor augmented reality-brillen, zodat je op straat of in de trein in één oogopslag voorbijgangers zou kunnen identificeren. Een nachtmerriescenario, medegefinancierd door de omstreden techmiljardair Peter Thiel.

Iedereen kan dit soort apps schrijven, dankzij alom beschikbare technologie voor gezichtsherkenning, bijvoorbeeld van Amazon. Daarom gelden op dit deelgebied van kunstmatige intelligentie nog altijd de wetten van het Wilde Westen: onontgonnen terrein waar iedereen doet waar hij zin in heeft of geld mee denkt te kunnen verdienen.

Deze week lekte uit dat de Europese Commissie een tijdelijk verbod op gezichtsherkenning overweegt. Een uitstekend plan, want zonder regels zijn onze gezichten vogelvrij.

Marc Hijink schrijft over technologie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.