Recensie

Recensie Film

‘Dark Waters’: strijd met somber makende overwinning

Drama ‘Dark Waters’, over de juridische strijd tegen een onverschillig miljardenbedrijf, toont een falend systeem: wie heeft iets aan geld als zijn gezondheid is aangetast – en als het bedrag dat het bedrijf moet betalen een fractie van de jaarlijkse winst is?

Advocaat Robert Bilott (Mark Ruffalo) neemt het op tegen een schijnbaar onaantastbaar chemieconcern, in ‘Dark Waters’.
Advocaat Robert Bilott (Mark Ruffalo) neemt het op tegen een schijnbaar onaantastbaar chemieconcern, in ‘Dark Waters’.

Het gaat u ook aan, Dark Waters. Zeker als u in Dordrecht, Papendrecht en Sliedrecht woont. Ook daar dumpte een teflonfabriek van DuPont – nu Chemours – sinds 1972 tientallen tonnen PFOA, of perfluoroctaanzuur, in het milieu. Die niet afbreekbare stof geeft een verhoogd risico op onder meer zwangerschapscomplicaties, nier- en teelbalkanker en schildklierstoornissen. Dat staat sinds 2011 vast door het koppig spitten en procederen van jurist Rob Bilott, die in 1998 te hulp werd geroepen door zuivelboer Wilbur Tennant bij teflonstad Parkersburg, West-Virginia. Bilott ging daar als kind vaak op vakantie, maar sinds chemieconcern DuPont een stortplaats opende, stierven 153 koeien van Tennant: met zwarte tanden en groene organen. De helft van zijn kalfjes kwam mismaakt ter wereld.

In Dark Waters van Todd Haynes (I’m Not There, Carol) overwint een David een Goliath. DuPont dumpte decennia lang tienduizenden tonnen PFOA in het milieu. Het concern wist allang hoe giftig dat was, maar waande zich onaantastbaar tot het in 2017 na 19 jaar in de juridische loopgraven 670 miljoen dollar uitkeerde aan ruim 3.000 slachtoffers. Boer Tennant en vrouw waren toen al aan kanker overleden.

Dus het systeem werkte? Zoals in 2000 in Steve Soderberghs vrolijke Erin Brockovich, waar Julia Roberts concern PG&E 333 miljoen dollar afdwong wegens dumping van het giftige chroom 6? Dark Waters volgt dat draaiboek – research, verbijstering, strijd, victorie – met enkele Todd Haynes-accenten, zoals het terloops signaleren van seksisme, racisme en privilege. Mark Ruffalo speelt Rob Bilott als conformist die zich vastbijt als zijn – en onze – woede over de onverschillige hebzucht van DuPont groeit. Anne Hathaway doet dapper corvee als echtgenote Sarah, die zich wegcijfert terwijl haar man verstrikt raakt in zijn obsessie.

Maar de klaroenstoot in de finale klinkt dof. Dark Waters, gefilmd door een bewolkte grauwsluier, toont een falend systeem. Wat valt er te juichen? Alsof 670 miljoen dollar een concern afschrikt dat jaarlijks een miljard verdiende aan teflon. Alsof onder Trump de regels zijn aangescherpt. Alsof de absurd hoge concentraties PFOA rond Parkersburg niet nog talloze levens gaan eisen. En elders, want PFOA – en al die andere stoffen uit de niet-afbreekbare PFAS-familie – hoopt zich ook in uw lichaam op.

Al kelderde het aandeel DuPont in november 7 punten toen Dark Waters uitkwam, een hit werd het niet. We gaan liever naar de bioscoop om onze kop in het zand te steken. Wat valt af te raden als u rond Dordrecht woont.

Correctie (23 januari 2020): aanvankelijk werd vermeld dat Todd Haynes ‘Don’t Look Now’ maakte, maar daar werd ‘I’m Not There’ bedoeld. Dit is aangepast.