Brieven

Brieven 21/1/2020

Topambtenaren

Trek hun masker af

Dat het functioneren van de politiek is gebaseerd op onafhankelijke ondersteuning door hoge ambtenaren, zoals Tom-Jan Meeus beweert (De riskante spelletjes met topambtenaren, 14/1), is een hoopvol beginsel uit lang vervlogen tijden. Hoge ambtenaren worden immers te vaak uitgekozen mede op grond van hun persoonlijke loyaliteit ten aanzien van bewindslieden in plaats van de beginselen van behoorlijk bestuur. In de praktijk lenen hoge ambtenaren zich ertoe politiek verantwoordelijke bewindslieden op veilige afstand te houden van potentieel gevoelige affaires. Al met al goed vergelijkbaar met de ongeschreven regels bij Shell waarbij bestuurders een beroep doen op bemiddelaars, zoals lager personeel en consultants, voor het onderhouden van contacten met de wegens witwassen veroordeelde Nigeriaanse oud-minister van olie (Een koffer vol geheimen over olie, seks en omkoping, 13/01. Als hoge ambtenaren persoonlijk worden afgerekend op fouten hoeft dat daarom niet te impliceren dat zij daardoor een politiek gezicht zouden krijgen, zoals Meeus meent, maar juist dat hun verhullende masker wordt afgetrokken en hun ware loyaliteit en eventuele onbekwaamheid zichtbaar wordt gemaakt.

Verlaging pgb

Komt duurder uit

Het persoonsgebonden budget (PGB) voor ouders met zieke kinderen wordt verlaagd (Tanden poetsen, voorlezen, de katheter verschonen, 17/1). Volgens het artikel maakt het bedrijf Kinderthuiszorg 7 procent winst; er is deze zorgcowboy – die voor een verzekeraar vaststelt hoeveel uren zorg een kind nodig heeft – dus alles aan gelegen om de PGB-budgetten zo laag mogelijk te indiceren zodat mensen afhankelijk worden van hun dure verpleegkundigen. Het is zeer droevig dat de zorgverzekeraars niet inzien dat ze zo veel duurder uit zijn: een verpleegkundige kost 80-100 euro per uur; een ouder krijgt 23 euro.

ASLM exportvergunning

Europese geopolitiek

Het zou een gemiste kans zijn de zaak rondom de exportvergunning voor ASML (Hoe houdt Trump ASLM in zijn greep?, 18/1) niet voor te leggen aan de Europese Raad, of op z’n minst te bespreken met Merkel, Macron en zelfs, of juist, Johnson. Dit is niet alleen een uitgelezen kans voor onze minister-president om visie te tonen en de VS te laten zien dat het zijn leiderschap aan het verliezen is op het laatste vriendschappelijk gezinde continent; het kan ook een toetssteen zijn voor de EU om een gezamenlijk economisch en politiek belang scherp te krijgen. Maar ik vrees dat we van deze regering dat soort creativiteit niet kunnen verwachten.

Klimaat

Scepcis is essentieel

De BBC zal extra aandacht geven aan klimaatverandering (BBC begint grootschalig project over klimaat, 17/1). Saillant punt is dat niet bij ieder klimaatwetenschappelijk item een ‘scepticus’ spreektijd hoeft te krijgen. Het komt mij voor dat het essentieel is voor wetenschapsbeoefening om voor– en tegenstanders aan het woord te laten. Als de klimaatwetenschap deze methodes hanteert dan wel nodig heeft, maakt het zichzelf ongeloofwaardig.

Correcties/aanvullingen

Strekdam

In het artikel Brexit kust zelfs in Wales het nationalisme wakker (18/1, p. 14-15) staat dat het Welshe meer wordt ingedamd door een strekdam. Dat moet een stuwdam zijn. Strekdammen liggen als bescherming voor de kust of in havens. Stuwdammen dienen om waterlichamen in te dammen.

Oorlogsmidaden

In het artikel ‘Afgemaakt als een dolle hond’ (18/1, p. 26-27) stond dat nooit een Nederlandse militair is veroordeeld voor oorlogsmisdaden tijdens de Indonesië-oorlog (1945-1950). Dat is onjuist. In totaal zijn 42 militairen van een krijgsmacht van 200.000 man in die periode wegens moord of doodslag veroordeeld tot een gevangenisstraf tussen de 2 en 12 jaar. Tweemaal werd de doodstraf opgelegd, waarvan er een werd uitgevoerd.