Amsterdam tóch uitgekomen bij een veiling om AEB te verkopen

Afvalbedrijf Volgens de gemeente is AEB „hard op weg” financieel gezond te worden. Toch wil ze via een veiling van haar aandelen af.

Het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB) verkeert sinds vorige zomer in ernstige financiële problemen.
Het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB) verkeert sinds vorige zomer in ernstige financiële problemen. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Na twee mislukte verkooppogingen gaat de gemeente Amsterdam proberen afvalbedrijf AEB via een veiling volledig te privatiseren. Het stadsbestuur is optimistisch, nu de acute crisis bezworen lijkt. Of Amsterdam – volledig eigenaar van AEB – iets voor zijn aandelen krijgt, valt niettemin te betwijfelen.

Dinsdag maakte het Amsterdamse college in een brief aan de gemeenteraad bekend AEB te verkopen aan de hoogste bieder, op voorwaarde dat het bod goed genoeg is. Prijs is het „belangrijkste verkoopcriterium”, schrijft het stadsbestuur. Plannen met betrekking tot onder meer duurzaamheid en werkgelegenheid vallen onder „overige criteria”. Naar verwachting heeft AEB voor het einde van het jaar een nieuwe eigenaar.

De verkoop moet Amsterdam verlossen van een bedrijf dat de gemeente in een bestuurlijke en financiële crisis heeft gestort. Gemeente en banken houden AEB, de grootste afvalverbrander van Nederland, met noodkredieten overeind sinds het in juni vier van de zes verbrandingslijnen stillegde omwille van de veiligheid. AEB bleek te kampen met achterstallig onderhoud, een gebrekkige veiligheidscultuur en wantrouwen tussen management en personeel.

Wat volgde was bij tijd en wijle onnavolgbaar crisismanagement van de gemeente. KPMG onderzocht afgelopen zomer al eens de mogelijkheid van een veiling. Er kwamen negen reacties, maar deze route zou te veel tijd in beslag nemen, vond het stadsbestuur. Begin september sneuvelde een kant-en-klaar privaat reddingsplan van recyclingbedrijf Beelen, uitonderhandeld door het AEB-bestuur en toenmalig wethouder Udo Kock (Financiën, D66). Hij stapte op toen duidelijk werd dat zijn collega’s toch meer zagen in een samengaan met het publieke afvalbedrijf HVC. Probleem: onder de gemeentelijke aandeelhouders van HVC bleek al gauw „niet of nauwelijks draagvlak” voor een deal met AEB.

Voor 145 miljoen in de boeken

Dus kwam Amsterdam tóch weer uit bij een veiling, hoewel het stadsbestuur eind vorig jaar ook schreef dat „behoud van AEB niet kan worden uitgesloten”. Die mogelijkheid wordt nu niet meer genoemd. Daar moet niets achter worden gezocht, zegt een woordvoerder van wethouder Victor Everhardt (D66, financiën). Volgens haar is de intentie sinds afgelopen zomer altijd geweest AEB te verkopen. Waarom? De crisis bij het afvalbedrijf heeft duidelijk gemaakt dat de gemeente grote risico’s loopt op een activiteit die net zo goed door andere (private) partijen kan worden uitgevoerd, aldus de woordvoerder.

Grote vraag is of en hoeveel partijen bereid zijn te betalen voor AEB, dat voor 145 miljoen euro in de boeken van de gemeente staat. De gemeente benadrukt dat de verbrandingsovens weer functioneren en het afvalbedrijf tot nu toe 35 miljoen van het noodkrediet van 80 miljoen euro heeft opgenomen. Het bedrijf is „hard op weg om financieel gezond te worden”, zegt de woordvoerder van Everhardt.

Documenten rond de afgeketste deal met Beelen en analyses van KPMG schetsen een somberder beeld. Daaruit blijkt dat AEB al vóór het stilleggen van de verbrandingsovens in financiële nood verkeerde. Bovendien lopen de meeste contracten van AEB in 2022 af – ook het contract met de gemeente Amsterdam.

De gemeente doet geen uitspraken over de verwachte opbrengst.

Lees ook deze reconstructie van de crisis bij het AEB: Afval blijkt goud noch groen voor het AEB