Recensie

Recensie Theater

‘Rust zacht Billy’ is een tragikomisch portret van de worstelende mens

Begrafenisspeeches Theatermaker Eva Line de Boer onderzoekt op prettig absurdistische wijze onze relatie met de dood, maar ondermijnt de nuance van haar voorstelling met een staaltje banale emo-tv.

Scène uit de voorstelling ‘Rust zacht Billy’.
Scène uit de voorstelling ‘Rust zacht Billy’. Foto Bart Grietens

Een glijbaan in een uitvaartcentrum. Duidelijker had decorontwerper Tim Vermeulen de prettige dubbelheid van Rust zacht Billy niet kunnen uitdrukken: een speels, incongruent element in een omgeving die op rouw en verdriet gericht is.

Theatermaker Eva Line de Boer staat bekend om haar licht-absurdistische stijl, die op tragikomische wijze de worstelende mens portretteert. In haar nieuwste voorstelling is dat niet anders – op basis van echte begrafenisspeeches die ze via een oproep verzamelde, maakte ze een aaneenschakeling van scènes die de gebruikelijke codes van een uitvaart steeds negentig graden kantelt. Speeches worden halverwege afgebroken als de spreker fysiek instort, een toespraak van een kleinkind ontaardt als ze er met het spreekgestoelte vandoor gaat, en schijnbare live-tekst blijkt geplaybackt. Op geestige wijze laat De Boer zien dat begrafenissen van zichzelf al behoorlijk op theater lijken.

Spannende gelaagdheid

De ondertoon van lulligheid onderstreept en verdiept het verdriet dat de aanwezigen maar ternauwernood de baas blijven. Het contrast levert indrukwekkende scènes op: een half verwijtende, half liefdevolle afscheidsrede gericht aan een onhandelbare broer wordt overstemd door te harde Metallica-muziek, waardoor actrice Lisa Verbelen steeds van volume moet wisselen en haar innerlijke strijd nog harder aankomt. En een openhartige monoloog van Anton de Bies over de wijze waarop hij begraven zal worden onderstreept hoezeer afscheidsrituelen gevormd worden door de gemeenschap waar je deel van uitmaakt.

V.l.n.r. Raymonde de Kuyper, Lisa Verbelen, Anton de Bies, Leòn Ali Çifteci en Belinda van der Stoep in de voorstelling ‘Rust zacht Billy’. Foto Bart Grietens

De spannende gelaagdheid die De Boer in haar voorstelling weet te leggen wordt helaas enigszins ondermijnd door de laatste twintig minuten van het stuk. We krijgen een mini-documentaire te zien waarin de makers met een terminaal zieke man in gesprek gaan over zijn ideale afscheidsritueel, die ze vervolgens samen met hem vormgeven. De opzet om ook het perspectief van het afscheid van jezelf centraal te stellen is interessant, maar de uitwerking is te eendimensionaal om de sentimentele banaliteit van emo-tv te overstijgen.