Organisatie Depressiegala: wat hebben wij fout gedaan?

Subsidie Subsidie aan de stichting achter het Depressiegala werd ineffectief uitgegeven of ging op aan management. „Er zijn wel meer subsidies die niet leveren als gedacht.”

Tv-maker Sofie van den Enk, één van de BN’ers die deelnam aan in 2017.
Tv-maker Sofie van den Enk, één van de BN’ers die deelnam aan in 2017. Beeld KRO-NCRV

Organisatoren Bram Bakker en Esther van Fenema namen plaats op het podium, even na acht uur maandagavond bij de aanvang van het Depressiegala 2020. Ze hadden weinig misdaan, vonden ze. Van Fenema, die samen met Bakker het bestuur van de inmiddels opgeheven stichting Mental Health Foundation (MHF) vormde, sprak van „jubileumophef”. Bakker snapte niet „ waarom we nu het zwarte schaap zijn”, zei hij in Theater Aan de Slinger in Houten.

Ze waren genoodzaakt deze lustrumeditie af te trappen met een reactie op de ophef over subsidiegeld en de gala-opbrengst van de op tv uitgezonden editie van 2017, die niet bij bedoelde doelen kwam of geen resultaat bewerkstelligde. Meerdere (oud-)sprekers keerden het gala de rug toe.

Nieuwsuur bracht zondagavond documenten die het programma met een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob) in handen had gekregen. Het beeld rijst van een stichting die vooral zichzelf en zijn eigen gala bedruipt – al het andere wat werd beloofd mislukte. Zo faalde MHF in het uitrollen van een quiz die op vijfhonderd scholen leerlingen moest kennis leren maken met depressiviteit en 136.480 euro kostte, kwam een buddyproject niet tot bloei en ging meer dan de helft van de 277.714 euro ontvangen subsidie op aan het gala zelf.

MHF stopte zelf de subsidiekraan in maart 2017 maar maakte eigenlijk aanspraak op 480.000 euro tot het einde van dat jaar, zei Bakker maandag. Het item van Nieuwsuur was „een projectiel in onze richting”, volgens hem. „Wij weten niet wat we zo verschrikkelijk fout hebben gedaan. Er zijn wel meer subsidies die niet hebben opgeleverd wat men gedacht heeft.” Hij sprak van „veel grotere bedragen in dezelfde sector” die weinig tot geen effect hadden gesorteerd.

Het bestuur van de MHF erkende het falen en toont zich in de verantwoordingsdocumenten bij de subsidie alleen blij met „de mediawaarde van het depressiegala” die „heel hoog geweest” is. „We hebben op basis van media inkoop prijzen becijferd dat de mediawaarde van TV, radio en print alleen al meer dan €600.000 bedroeg.” In 2017 werd het gala eenmalig op tv uitgezonden, zij het niet live. Bijna 50.000 euro werd betaald aan productiemaatschappij SkyHigh voor de registratie van de show, ongeveer evenveel als het gala dat jaar opleverde.

Volgens Bakker vroeg het ministerie expliciet aan MHF om bij scholen binnen te komen. Maar de weerstand bij scholen zou te hoog zijn geweest. Geld en tijd besteed aan het ontwikkelen van de quiz liep intussen zo op dat het eveneens beloofde buddyproject met de op jongeren gerichte stichting Tweestrijd spaak liep. De directeur destijds, Mariëlle Horsting, zou volgens Bakker en Van Fenema vooral debet zijn aan die mislukkingen.

Horsting liet aan Nieuwsuur weten zich niet te herkennen in dit beeld en zegt dat ze vroeg in 2017 moest stoppen met een nekhernia. Tot die tijd werd ze voor ruim 89.000 euro gehonoreerd, bijna 13.000 meer dan begroot. Op vragen die, op haar verzoek per mail, gestuurd zijn door NRC kwam maandagavond geen reactie.

Stichtingsbestuurders Bakker en Van Fenema, beide psychiater, werkten om niet. Bakker: „Er is uit persoonlijke middelen zelfs geld terugbetaald.” Dat ging om ongeveer tienduizend euro die boven de begroting was uitgegeven, legde Bakker uit in Houten. „Iedere euro die wij ooit hebben gespendeerd is niet gecompenseerd in wat voor vorm dan ook.”