Opinie

Doek de Bob den Uyl-prijs niet stilletjes op, VPRO

Reisliteratuur Het opheffen van VPRO Boeken betekent ook het einde van de Bob den Uyl-prijs voor reisliteratuur. Een vergissing, menen .
Omslagen van de vijf genomineerde boeken voor de Bob den Uyl-prijs van 2019, die werd gewonnen door Dore van Duivenbode met Mijn Poolse huis (De Geus).
Omslagen van de vijf genomineerde boeken voor de Bob den Uyl-prijs van 2019, die werd gewonnen door Dore van Duivenbode met Mijn Poolse huis (De Geus). Illustratie NRC

Het was bijna gelukt: een traditierijke literaire prijs in complete stilte opheffen. Met het verdwijnen van VPRO Boeken is ook een einde gekomen aan de jaarlijkse Bob den Uyl-prijs, die door dat programma mogelijk werd gemaakt.

Dit weten we niet dankzij een persbericht of andere officiële verklaring van de VPRO, maar dankzij reisschrijver Anneke de Bundel, die haar boek Eiland Blues inzond en per mail vernam dat de Bob den Uyl-prijs niet meer bestond. „Het programma VPRO Boeken verdwijnt met ingang van 1 januari en daarmee hebben wij geen podium en geen financiering meer voor de prijs.”

En dat was het. Na zestien jaar zal er geen accolade meer zijn voor het beste literaire en/of journalistieke reisboek dat jaarlijks in het Nederlandse taalgebied is verschenen.

Het afschaffen van de Bob den Uyl-prijs is een betreurenswaardige zaak. Niet alleen omdat die prijs de aandacht vestigde op het oeuvre van naamgever Bob den Uyl (1930-1992), een schrijver die met zwarte humor de worsteling van het reizen beschreef, maar ook omdat de prijs erkenning betekende voor de reisliteratuur.

In een tijd van soundbites voeden reisboeken onze kennis en inzicht

Deze erkenning is noodzakelijk, want diepgravende reisboeken vormen een weinig zichtbaar genre, zowel in de boekhandel als in de media. Terwijl het belang van zulke boeken alleen maar is toegenomen. In een tijd waarin het wereldtoneel beheerst wordt door simplistische soundbites, of erger: fake news, voeden ze onze kennis, ons inzicht en daarmee ons begrip.

Heeft de VPRO wel (afdoende) geijverd de prijs in leven te houden? Waarom is de prijs niet geadopteerd door Mondo, het cultuurprogramma dat in de plaats is gekomen van VPRO Boeken en het eveneens betreurde Vrije Geluiden? Getuige de naamgeving lijkt dat nieuwe programma bij uitstek geschikt voor het vieren van een hoogwaardige literaire blik op de wereld.

Wij, oud-winnaars van de prijs sinds deze in 2004 voor het eerst werd toegekend, hopen ten zeerste dat het besluit de prijs op te heffen kan worden teruggedraaid. En wij roepen de VPRO op wegen te zoeken om het voortbestaan van de Bob den Uyl-prijs te garanderen.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.