Opinie

Witte de With hoeft geen naamswijziging

Lotfi El Hamidi

Het Rotterdamse kunstinstituut Witte de With aan de Witte de Withstraat in het Witte de Withkwartier heet nog steeds Witte de With. En dat is opvallend, want drie jaar geleden had het kunstcentrum het voornemen een naamswijziging door te voeren. Dat was een reactie op een protestbrief van activisten en cultuurcritici, die de naam Witte de With uit de publieke ruimte willen verbannen. De kunstinstelling is, net als de straat, vernoemd naar de beruchte zeevaarder Witte Corneliszoon de With uit de zeventiende eeuw, die flink heeft huisgehouden in de Oost. En nu komen de spoken uit het koloniale verleden hun gram halen.

Een klein profiel van de Witte de Withstraat. Ooit een no-go-area, nu de place to be. Voor toeristen en dagjesmensen een niet te missen plek bij een bezoek aan de stad. Een kunstzinnige straat en een van de weinige uitgaansgebieden waar het publiek zich daadwerkelijk mengt.

Dat de Witte de Withstraat niet altijd even hip en bruisend was kunnen de meeste Rotterdammers geboren voor 1980 zich nog wel herinneren. Louche cafés, illegale goktenten en bordelen, waar de straat de toepasselijke bijnaam ‘Wipperdewip’ aan te danken had. Het is bijna niet meer voor te stellen.

En toch heeft de straat met de verwijzing naar de koloniale geschiedenis dus nog een duister randje, een oud randje weliswaar, maar voor de nazaten van de koloniale slachtoffers wel meer dan een rafelrandje.

Maar moet de naam straks wel van het straatbord verwijderd worden? Rechts Nederland roert zich, vreest voor een straatnaambordenstorm en pleit voor naamsbehoud van hun zeeheld. Zal de straat diens ‘besmette’ naam behouden, al dan niet met een disclaimer, dan is dat weer een domper voor de antiracismebeweging. Die zullen het beschouwen als de ‘aangepaste’ Zwarte Piet die zwart bleef maar geen oorbellen meer draagt. Racisme bouw je niet af, maar schaf je af.

Volgens Sofía Hernández Chong Cuy, sinds 2018 directeur van het kunstcentrum, was de aangekondigde naamsverandering „geen marketingcampagne, maar een filosofisch onderzoek”. Daar neemt de directie de tijd voor, vertelde ze vorige week aan de Volkskrant.

Laten we nog eens naar de straat kijken. Witte de With heeft er zelf geen gezicht, het zijn de gezichten van veel jonge Rotterdammers met verschillende achtergronden die het straatbeeld bepalen. In het kunstcentrum drukken steeds meer niet-witte kunstenaars hun stempel. ‘Witte de With’ is onbedoeld uitgegroeid tot een ode aan etnische en culturele diversiteit. In de praktijk is de straat al ‘gedekoloniseerd’. De geplande naamswijziging is wellicht onvermijdelijk, maar nodig is het allang niet meer.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl, @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.