Rotterdamse classics en kakelvers werk op de Rotterdamdag

IFFR RTM LantarenVenster is één dag volledig gewijd aan Rotterdamse films: van lokale makers of opgenomen in de stad.

Still uit de korte film Blood Group van Daan Bunnik
Still uit de korte film Blood Group van Daan Bunnik

Het getal 50 speelt een bijzondere rol op de Rotterdamdag van het filmfestival dit jaar – met flair voor marketing overal aangeduid als RTM. De helft van de korte en lange films en documentaires zijn Rotterdamse klassiekers, de andere helft is vers. Een deel van het programma is vrij toegankelijk, en er is muziek, eten en drank. Feest dus.

Eén van de verse documentaires (een voorpremière van een latere uitzending door de NTR) gaat over iets dat op 6 mei vijftig jaar geleden gebeurde: Feyenoord won toen als eerste Nederlandse voetbalclub de Europacup I. Over wat dat in de stad teweegbracht maakten filmmaker Thomas Vroege en researcher Steven van der Gaag de documentaire We hebben ’m!!

Zoveel fans wilden met de beker op de foto dat er op de Coolsingel een paviljoen werd gebouwd waar dat kon. De documentairemakers spoorden talloze ‘gewone’ Rotterdammers op die zich daar meldden voor een kiekje met de beker. Ze vertellen verhalen over de finale in Milaan, de gekte op de Coolsingel, en het stadion op Zuid. Na de film gaat Jan Oudenaarden in gesprek met prominente Feyenoorders.

14.05 altijd een soort vooruit van Guido F.G. Jeurissen is een moderne vertaling van het bombardement op Rotterdam gebaseerd op het gedicht van Dean Bowens Altijd een soort vooruit.

Op RTM is de wereldpremière van de tweede film van Gyz la Rivière. Hij onderzoekt in New Neapolis de overeenkomsten tussen Rotterdam en drie soortgelijke steden: Napels, Liverpool en Marseille. Het schijnt nogal een caleidoscopische ervaring te zijn, de beelden en het geluid uit het verleden en nu, eigenzinnig gemengd. Maar er gaat een diepere laag schuil onder het werk; New Neapolis laat ook zien hoe de steden optimistisch en voortvarend omgaan met problemen.

Kunst die de grenzen van de film oprekt

Wie zin heeft in gloednieuw kort werk van Rotterdamse makelij of zich afspelend in de stad kan gaan zitten voor RTM Short. Blood Group bijvoorbeeld, van Daan Bunnik, over een jonge kluizenaar op een verlaten akker die alleen via YouTube contact maakt met de buitenwereld. Als zijn vader op sterven ligt, verliest hij de grip. Of Firas van Jawad Maakor en René Huwaë over een groep Syrische vluchtelingen op zee. Ze zijn getuigen van een vliegtuigongeluk en halen een overlevende, een klein meisje, aan boord.

Veel van de korte films zijn snijdend actueel. In This is my land... laat Salvador Miranda een vrouw aan het woord wier huis wordt bedreigd door stadsvernieuwing. Ze legt haar ideeën over gemeenschap en thuis naast die van de projectontwikkelaar. Rings a bell, Tweebosbuurt? In Porfotto van Edson da Conceicao merken drie vrienden dat de flinke buit van een roofoverval eigenlijk niets verandert aan hun gespannen thuissituaties.

Bob Visser, die tijdens RTM in de schijnwerkpers staat, maakte met Plan Delta een futurische film die hij indertijd opnam in de bouwput van de Oosterscheldedam.

Tijdens RTM wordt bijzondere aandacht besteed aan Rotterdamse filmmaker Bob Visser. Hij maakte talloze films, documentaires, muziekvideo’s en tv-programma’s, grotendeels in de culturele undergroundscene van Rotterdam in de jaren ‘70, ‘80 en ‘90.

In zijn eerste speelfilm, Het veld van eer, debuteerde een jonge Loes Luca als Ada. Zij gaat met haar kersverse echtgenoot op reis naar de slagvelden van Verdun en ontdekt daar hóe geobsedeerd door wapens – en knettergek – hij echt is. Vissers volgende film, het futurische Plan Delta is opgenomen in de ‘bouwput’ van de Oosterscheldekering die toen droog lag: de enorme pilaren torenen als kathedralen boven het desolate landschap uit. Het verhaal speelt zich af in 2300 na een watersnoodramp, als er een primitieve naast een meer ontwikkelde samenleving is overgebleven. In de rijke samenleving zijn de vrouwen onvruchtbaar geworden, dus hebben ze vrouwen uit de arme dorpen nodig om zich te redden. In Vissers Mijn leven als Deelder uit 2013 blikt Deelder (met archiefmateriaal) terug op zijn leven.

Het programma weerspiegelt ook de grassroots van de Rotterdamse film, door samenwerking met initiatieven als Off Screen en Rotterdams Open Doek. Dat laatste, een maandelijkse filmavond in LantarenVenster, is dé plek voor nieuwe, korte films en een springplank voor beginnende makers en een ontmoetingsplek en kweekvijver voor de Rotterdamse filmwereld. Voor RTM selecteerden ze vier korte films van Rotterdams filmtalent: Karel (Peter Marcus), Bird Guy (Hanna Eenhoorn), Le Vautour (Bart Hoveijn) en Just Go Fucking Surfing (Juul Hesselberth). Marieke van der Lippe gaat bij Off Screen onder meer in gesprek met fotograaf en filmmaker Stacii Samidin.

In The Life of Fathers van Rien Bexkens gaat de 34-jarige Marwan Magroun, een fotograaf met Tunesische roots die grotendeels zonder vader opgroeide, op een persoonlijke zoektocht naar het vaderschap.

Het programma van RTM is rijk, gevarieerd en spreekwoordelijk ‘te veel om op te noemen’, maar wat hier niet onvermeld kan blijven is de bijzondere selectie van het 48 Hour Film Project. Daarin maken ieder jaar filmmakers in verschillende wereldsteden binnen 48 uur een korte film met vier vaststaande ingrediënten voor het script. Dan blijkt dat ook dat zonder grote budgetten snel goede films gemaakt kunnen worden. Met dit programma wordt aandacht gevraagd voor de 48 Hours wereldfinale FILMAPALOOZA dit jaar van 3 tot en met 7 maart in Rotterdam.

RTM: vrijdag 24 januari, LantarenVenster (van 10.00 uur, gratis toegankelijk) www.iffr.com/rtm