Familie van Van Laarhoven op Schiphol: ‘Ik mocht mijn broer geen hand geven’

Witwaszaak Donderdagavond is de de voormalige coffeeshopbaas Johan van Laarhoven aangekomen op Schiphol. Hij zat 5,5 jaar in een Thaise cel. Zijn advocaat Spong spreekt van een „onmenselijke ontvangst”.

Een arrestantenbus komt aan bij de PI Vught. De voormalige Tilburgse coffeeshophouder Johan van Laarhoven wordt direct na zijn aankomst vanuit Thailand naar de gevangenis in Vught overgebracht.
Een arrestantenbus komt aan bij de PI Vught. De voormalige Tilburgse coffeeshophouder Johan van Laarhoven wordt direct na zijn aankomst vanuit Thailand naar de gevangenis in Vught overgebracht. Sem van der Wal/ANP

Het was tot donderdagochtend vroeg „lopen op eierschalen”, zoals Frans van Laarhoven het noemt. Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) had volgens Frans – de twee jaar oudere broer van voormalig Tilburgs coffeeshophouder Johan van Laarhoven (59) – maandagavond weliswaar laten weten dat het overbrengen van Johan van Laarhoven van een Thaise naar een Nederlandse cel aanstaande was, maar dat het ook nog altijd kon mislukken.

Het nieuws mocht absoluut niet voortijdig uitlekken. Dat gebeurde niet, en dus konden advocaten en het ministerie donderdag bekendmaken dat na een detentie van 5,5 jaar Van Laarhoven in een vliegtuig op weg was naar Nederland. Hij kwam donderdagavond rond half zeven aan op Schiphol. Hij is na aankomst direct overgebracht naar de gevangenis in Vught.

„Wij hoopten Johan te begroeten op Schiphol”, zegt Frans van Laarhoven. „We stonden onderaan de trap. Maar het werd me verboden om mijn broer een hand te geven. Johan werd afgevoerd naar gevangenis zonder dat we hem konden spreken.”

75 jaar cel

Van Laarhoven werd in Thailand veroordeeld tot een gevangenisstraf van 75 jaar wegens witwassen van drugsgeld, waarvan hij er in de praktijk twintig zou hebben moeten uitzitten. De Thaise autoriteiten begonnen een strafonderzoek tegen de sinds 2008 in Thailand rentenierende Nederlander, nadat het Openbaar Ministerie in Breda aan Thaise collega’s om rechtshulp had gevraagd in een onderzoek naar fiscale delicten en het witwassen van drugsgeld. Sinds 2011 loopt in Breda een onderzoek naar criminele activiteiten van de coffeeshopketen The Grass Company, die bestaat uit vier coffeeshops in Noord-Brabant. Van Laarhoven was daarvan tot 2011 eigenaar.

Nadat de Nationale Ombudsman vorig jaar oordeelde dat justitie in Nederland onzorgvuldig had gehandeld in dit onderzoek, reisde minister Grapperhaus in augustus naar Bangkok. Hij wist bij zijn Thaise collega’s te regelen dat Van Laarhoven in principe naar Nederland kon. Het hof in Arnhem bepaalde in november dat zijn gevangenisstraf in Nederland moest worden omgezet naar het maximum van tien jaar en acht maanden. Volgens de advocaten van Van Laarhoven betekent dit dat de verdachte, na aftrek van zijn Thaise straf en een derde deel wegens voorwaardelijke invrijheidsstelling, nog hooguit een maand of zestien zou moeten zitten. De advocaten vragen gratie voor hun cliënt aan.

Lees ook: Nationale Ombudsman: OM onzorgvuldig in zaak coffeeshophouder

Volgens opsporingskringen zou het tegenover de Thaise autoriteiten onverkoopbaar zijn als hij al meteen op vrije voeten zou worden gesteld.

‘Onmenselijke ontvangst’

Van Laarhovens advocaat Gerard Spong spreekt van een „onmenselijke ontvangst” op Schiphol. „Tamelijk onbehoorlijk in een rechtsstaat.” Spong zegt Van Laarhoven „alleen telefonisch” te hebben gesproken. „Ik ga hem vrijdagochtend om half negen bezoeken in Vught.’’

Spong denkt dat de strafzaak tegen Van Laarhoven in Nederland pas tegen het eind van het jaar zal beginnen. Hij wil schadevergoeding voor onrechtmatige daad gepleegd door de officier van justitie die het onderzoek begon. „Een schadevergoeding van vele nullen.”

Van Laarhovens andere advocaat, Geert-Jan Knoops, heeft een kort geding aangespannen om zijn cliënt een medisch onderzoek te laten ondergaan. Van Laarhovens gezondheid heeft erg geleden onder de jarenlange detentie in Thailand.

Lees een interview met Johan van Laarhoven uit 2015

Snel zittingsdagen

Het OM in Breda liet donderdag weten dat het de rechtbank heeft gevraagd snel zittingsdagen te organiseren zodat een begin kan worden gemaakt met de strafzaak tegen Van Laarhoven en een vijftal medeverdachten. Ze moeten in Nederland nog terechtstaan wegens belastingfraude, lidmaatschap van een criminele organisatie en het witwassen van meer dan 20 miljoen euro.

Frans van Laarhoven is zelf ook verdachte in die zaak. De Thaise levenspartner van Johan van Laarhoven, Tukta, zit nog altijd vast in Bangkok, waar ze is veroordeeld tot een celstraf van ruim zeven jaar. Zij heeft niet de Nederlandse nationaliteit. „Erg jammer dat zij nog vastzit”, zegt Frans van Laarhoven. „Zij is het echte slachtoffer in deze zaak. Tukta was geeneens verdachte in het witwasonderzoek.” Grapperhaus wil ook haar belangen blijven behartigen, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer. „Nederland blijft zich waar passend en mogelijk inzetten voor haar vervroegde invrijheidsstelling in Thailand.”

Update (16-01-2020): Dit artikel is geactualiseerd nadat Johan van Laarhoven op Schiphol is aangekomen.