Bewoners kritisch op autoluw Amsterdam: het verlegt de problemen alleen maar

Amsterdam autoluw Plannen om verkeersoverlast aan te pakken, leiden tot verzet onder Amsterdammers. In sommige straten neemt het verkeer juist flink toe.

Het Leidseplein in Amsterdam. Het plein is tegenwoordig autovrij.
Het Leidseplein in Amsterdam. Het plein is tegenwoordig autovrij. Foto Koen van Weel/ANP

Minder auto’s, meer ruimte voor fietsers en meer stadsgroen. Een rustigere, schonere en veiligere stad. De ‘Agenda Amsterdam Autoluw’, het paradepaardje van de linkse coalitie (GroenLinks, D66, PvdA en SP) die Amsterdam bestuurt, lijkt een plan waar niemand tegen kan zijn.

Toch was er veel kritiek donderdagavond bij de behandeling in de Amsterdamse gemeenteraad – van raadsleden, maar vooral van burgers. Meer dan dertig insprekers waren er afgekomen op de vergadering. Verreweg de meesten waren kritisch.

De ‘Agenda’ omvat 27 verschillende maatregelen, waaronder de aanleg van doorgaande fietsroutes en op woensdagmiddag gratis openbaar verkeer voor alle Amsterdamse kinderen. Eerder verhoogde het college de parkeertarieven al fiks: in het centrum betaal je nu 7,50 euro per uur.

De kritiek richt zich met name op de voorgenomen ‘knips’: het afsluiten van doorgaande routes voor autoverkeer, in één of zelfs beide richtingen. Het stadsbestuur ziet de knip als een effectief instrument. De cijfers lijken dat te bevestigen: sinds auto’ s niet meer voor het Centraal Station langs mogen rijden, nam het verkeer in de buurt met 30 procent af, terwijl het aantal opstoppingen niet noemenswaardig groeide.

Stadsbestuur wil stap verder

Het stadsbestuur wil nu een stap verder gaan. Als het aan wethouder Sharon Dijksma (Verkeer en Vervoer, PvdA) ligt, komen er de komende jaren ook knips aan de oost- en westkant van het station.

Maar dat stuit op verzet. Want zolang het totaal aantal auto’s niet afneemt, verplaatst het verkeer zich naar elders. En betalen bewoners in andere straten de prijs: meer lawaai, onveiligheid en vervuilde lucht.

Lees ook: Amsterdam moet met nieuwe maatregelen nóg autoluwer worden

Aan de oostkant van het centrum roeren de bewoners van de Kattenburgerstraat zich al enkele maanden. Zij krijgen volgens prognoses van de gemeente straks 30 procent meer verkeer langs hun deur. Boze buurtbewoners blokkeerden de straat al twee keer en organiseerden een protestmars naar het stadhuis. Donderdag betoogde de ene na de andere inspreker uit de buurt dat de plannen van het stadsbestuur hun wijk „kapot” zullen maken.

Aan de westzijde van het centrum wordt het nóg heftiger. Door de aanleg van een doorgaande fietsroute zal het autoverkeer van en naar de ring daar straks nog maar langs één route rijden. Gevolg: een verkeerstoename van 40 procent in enkele straten, waaronder de Van Diemenstraat. „Nog meer verkeer voor onze deur is onacceptabel,” aldus Har Tortike van de lokale actiegroep.

Het zijn niet alleen de bewoners die zich zorgen maken in Amsterdam-West, ook het stadsdeelbestuur ziet de knip aan de westkant niet zitten. „Negenduizend extra auto’s per dag extra bovenop de bestaande achttienduizend is vragen om problemen,” zegt dagelijks bestuurder Jeroen van Berkel. „Ik snap de zorgen van die mensen heel goed.”

Wat de omwonenden als extra onrechtvaardig ervaren: veel van de wegen die straks meer auto’s krijgen, behoren nu al tot de drukste verkeersaders van de stad, met slechte luchtkwaliteit als gevolg. Actievoerders spreken van ‘rochelroutes’.

Niet radicaal genoeg

Vrijwel alle insprekers zijn voorstander van een autoluwe stad. Hun kritiek op de maatregelen is niet dat ze te ver gaan, maar juist dat ze niet radicaal genoeg zijn. De enige manier om de hele stad autoluw te maken, zeggen ze, is door alleen nog maar bestemmingsverkeer toe te laten.

Zo maakte de Werkgroep Fundering een alternatief plan, waarin al het doorgaande verkeer middels een camerasysteem uit de binnenstad gefilterd wordt. Bewoners, leveranciers, werklui en taxi’s kunnen een ontheffing krijgen, dagjesmensen komen er alleen in als ze in een garage parkeren. Een coalitie van veertig bewonersorganisaties wil zelfs helemaal geen doorgaand verkeer meer binnen de ring. Het college wil zo’n radicale stap voorlopig nog niet nemen, zo bleek donderdagavond.