Amazon dendert Nederlandse winkelstraten binnen

Online winkelen Online winkelreus Amazon komt naar Nederland. Voordelig voor consumenten, maar verkopers en winkeliers moeten oppassen.

Een distributiecentrum van Amazon in het Duitse Pforzheim.
Een distributiecentrum van Amazon in het Duitse Pforzheim. Foto Uli Deck/dpa/HH

Het was de boodschap waar de Nederlandse detailhandel al jaren voor vreesde. Amazon, de grootste webwinkel van de wereld, opent ook hier zijn deuren. Het Amerikaanse concern kondigde woensdag aan dat het in de loop van dit jaar een volwaardige Nederlandse webwinkel lanceert. Daarin komen „miljoenen” producten te liggen, tegen „scherpe prijzen”.

Wanneer die winkel precies opengaat, is nog onduidelijk. Amazon zelf spreekt van „later dit jaar”. Tot nu toe was Amazon in Nederland alleen actief als verkoper van digitale boeken. Voor andere producten konden Nederlanders al wel terecht bij de Amazon-webwinkels in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Met de Duitse webwinkel ging Amazon zich in 2016 nadrukkelijk op de Nederlandse klant richten, met onder meer Nederlandse klantenservice.

Nu is het moment aangebroken om „de volgende stap” in Nederland te zetten, stelt Roeland Donker, bij Amazon verantwoordelijk voor de Benelux, in de toelichting. Behalve op eigen producten leunt Amazon daarbij sterk op andere Nederlandse verkopers. Zij kunnen straks tegen een vergoeding hun producten verkopen op Amazon. Volgens Amazon zijn aangesloten verkopers wereldwijd goed voor meer dan de helft van de verkoop.

Een richtlijn voor verkooppartners leert dat het bedrijf zich op tientallen productcategorieën wil richten, van computerspellen tot meubilair en van sportkleding tot elektronica. Die productgroepen komen min of meer overeen met het aanbod van Bol.com, nu nog de grootste webwinkel in Nederland.

Wat zijn de voordelen van de komst van Amazon, en wat zijn de gevaren?

    Voordelen

  1. Lagere prijzen

    Waar Amazon komt, gaan prijzen omlaag. Het Amerikaanse bedrijf streeft ernaar nog nét iets goedkoper te zijn dan alle concurrenten. Afgelopen kerstseizoen lagen de prijzen bij Amazon in de VS bijvoorbeeld 20 procent onder het gemiddelde, concludeerde marktonderzoeker Profitero na het onderzoeken van 12.500 producten. De kans dat ook Nederlandse consumenten straks goedkoper uit zijn, is dan ook aanzienlijk, denkt Kitty Koelemeijer, hoogleraar marketing aan de Nyenrode Business Universiteit. Zeker als externe aanbieders een product óók verkopen, omdat ze die goederen dan nóg goedkoper op het platform willen aanbieden dan Amazon zelf.

  2. Ruimer aanbod

    Wie op elektronicawinkel Coolblue zoekt naar een staafmixer heeft de keuze uit zo’n vijftig varianten. Bij rivaal Wehkamp zijn dat er nog iets meer. En bij Bol.com, onderdeel van supermarktbedrijf Ahold Delhaize, is de keuze helemaal enorm: ruim 500 staafmixers. Geen wonder ook, aangezien Bol.com meer dan 22 miljoen verschillende producten aanbiedt. Toch is er altijd baas boven baas. Want het aanbod bij Amazon, het tweede platform dat de Nederlandse markt betreedt, is nog vele malen groter. In de Amerikaanse webwinkel gaat het om dik 600 miljoen producten, in de Duitse zijn dat er ruim 100 miljoen. Daar zitten ook merken en uitvoeringen bij die in Nederlandse winkels helemaal niet worden verkocht.

  3. Gemak

    Eén klik, snel bezorgd: de drempel om online te kopen in plaats van de deur uit te gaan wordt nog lager met de hyperefficiënte winkelreus Amazon. Amazon, in feite een digitaal conglomeraat, bundelt diensten. Wie een Amazon Prime-abonnement neemt (5,99 euro per maand), krijgt producten sneller en gratis thuisbezorgd én de streamingdienst van Amazon. In Duitsland heeft inmiddels ruim veertig procent van alle huishoudens zo’n abonnement.

  4. Kansen voor verkopers

    Wie op eigen kracht steigerhouten tuintafels wil verkopen, moet alles zelf doen. Een website maken, klanten lokken, de verzending, de klantenservice. Wie dat doet via een platform zoals Bol.com of Amazon is veel van die zorgen kwijt. Tegen betaling van een commissie uiteraard.

    Een platform kan verkopers daarom „grote kansen” bieden, zegt Wijnand Jongen van de brancheorganisatie voor webwinkels Thuiswinkel.org. Zulke platforms hebben „een enorm bereik”, waardoor verkopers klanten krijgen die normaal gesproken nooit in de winkel zouden komen. Via Amazon wordt dat potentiële publiek nog groter, omdat spullen niet alleen in de Nederlandse winkel liggen, maar in álle Europese.

    Nadelen

  1. Machtsconcentratie

    Van alle pakketjes die in de VS online worden besteld, komt ongeveer de helft in een tas of doosje met Amazon-opdruk. In Duitsland is dat bijna 30 procent. Met een omzet van 233 miljard dollar (209 miljard euro) en ruim 10 miljard winst heeft Amazon de slagkracht om markten te domineren. Wat nu lijkt op méér keuze zou op langere termijn best eens een smaller aanbod kunnen betekenen.

    Toch hoeven Nederlandse tegenhangers niet meteen bang te worden, verwacht Wijnand Jongen van Thuiswinkel.org. Partijen als Bol.com, Wehkamp en Coolblue hebben zich de laatste jaren in een goede positie gemanoeuvreerd. Daarin zit het verschil met landen zoals de VS en Duitsland, zegt hij. Daar arriveerde Amazon in een periode dat er geen écht grote andere spelers waren.

  2. Afhankelijkheid

    Voor wie als onafhankelijk verkoper te sterk leunt op het Amerikaanse platform schuilt ook een gevaar: als Amazon besluit de commissie te verhogen, zijn er maar weinig uitwijkmogelijkheden. Bovendien zijn de winkeliers geen eigenaar meer over hun verkoopdata. Amazon kan zijn voordeel doen met die gegevens. Winkeliers die met Amazon werken, klagen soms dat het bedrijf hún goedlopende producten kopieert en vervolgens zelf (gunstiger) aanbiedt. Genoeg reden voor de Europese Commissie om dit jaar een onderzoek in te stellen naar mogelijk illegaal misbruik door Amazon van zijn dominante positie.

  3. Legere winkelstraten

    Makkelijk heeft de Nederlandse winkelstraat het toch al niet – en Amazon vormt een nieuwe bedreiging. Het aantal winkelvestigingen in Nederland daalde het afgelopen decennium met ruim 11 procent, zo meldde het CBS onlangs. Vooral elektronica-en kledingzaken verdwenen uit het straatbeeld. Tegelijkertijd verdrievoudigde het aantal webwinkels. En die webwinkels bieden veelal hun waar aan via Bol.com en straks via Amazon. Koelemeijer van Nyenrode: „Wie echt last gaan krijgen zijn de partijen die online nog niet echt op orde hebben. Of ketens die verkopen wat je overal al kunt kopen.”

  4. Verkeersdrukte en emissies

    Tientallen busjes met pakketten die per dag door wijken rijden en (op de stoep) parkeren. Met de expansie van Amazon dreigt de bezorgdrukte alleen maar toe te nemen, net als de CO2-en stikstofemissies. Veilig Verkeer Nederland (VVN) waarschuwde vorige maand nog voor onveilige verkeerssituaties. Walther Ploos van Amstel, lector City Logistics aan de Hogeschool van Amsterdam, vreest dat de verkeersveiligheid in woonwijken verder onder druk komt te staan. „Wel is Amazon volop bezig met alternatieve bezorgvormen, zoals bezorgrobots.” Ploos van Amstel is minder bezorgd over emissies. „Amazon investeert massaal in elektrisch vervoer. Ze hebben 100.000 elektrische bestelbusjes besteld. En in 2025 moet de stadslogistiek in Nederland sowieso in 40 gemeenten emissievrij zijn.”

Correctie (vrijdag 17 januari 2020): In een eerdere versie van dit artikel stond dat inmiddels de helft van de Duitse huishoudens een abonnement op Amazon Prime heeft. Dit moet zijn: ruim veertig procent. De fout is hierboven aangepast.