Al Fitrah-moskee zegt ‘geen snipper papier’ meer te hebben

Rechtszaak Een Utrechtse moskee weigert haar financiële administratie te overhandigen voor een parlementaire ondervraging van de Tweede Kamer. Het bestuur stond donderdag voor de rechter.

De inval van de FIOD bij de Utrechtse Al Fitrah-moskee in 2016.
De inval van de FIOD bij de Utrechtse Al Fitrah-moskee in 2016. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De salafistische moskee Al Fitrah kan haar financiële administratie niet overhandigen aan de Tweede Kamercommissie die onderzoek doet naar buitenlandse moskeefinanciering. De Utrechtse organisatie bezit „geen snipper papier” meer sinds een inval van opsporingsdienst FIOD in 2016. Dat zei de advocaat van Al Fitrah donderdag tijdens een kort geding over het verstrekken van de stukken.

De Tweede Kamer heeft de moskee verzocht om de stukken te overhandigen voor een parlementaire ondervraging in februari. Daarin wil de Kamer meer te weten komen over financiering van ‘religieuze organisaties’ uit ‘onvrije landen’. Door gebedshuizen te betalen zouden geldschieters uit Golfstaten een fundamentalistische versie van de islam verspreiden.

Lees ook Moskee overweegt boycot parlementaire ondervraging: ‘een aanfluiting’

Het is de eerste rechtszaak in verband met een parlementaire ondervraging – een relatief nieuw onderzoeksmiddel waarbij de Tweede Kamer mensen onder ede kan horen en documenten kan vorderen. Dat laatste heeft de commissie nu gedaan bij de Al Fitrah-moskee in Utrecht en de As Soennah-moskee in Den Haag – de twee grootste salafistische organisaties van Nederland die een onverdraagzame, en op sommige punten ondemocratische boodschap vertolken. Beide moskeeën zouden geld hebben ontvangen van controversiële geldschieters, maar geven geen openheid van zaken.

‘Kennis die reeds voorhanden is’

De ondervragingscommissie heeft alle jaarrekeningen, notulen van vergaderingen, bankrekeningoverzichten en donaties over de afgelopen tien jaar opgevraagd bij Al Fitrah. Ook wil de commissie een overzicht van alle buitenlandse predikers en docenten die in de moskee lessen en lezingen hebben gegeven.

Volgens de advocaat van Al Fitrah, Anis Boumanjal, treedt de commissie buiten haar bevoegdheid. In het protocol van de parlementaire ondervraging staat immers dat het uitgangspunt is om geen documenten te vorderen, maar onderzoek te doen met de ‘kennis die reeds voorhanden is’. Volgens advocaat Jasper van Uden van de ondervragingscommissie is dat protocol slechts „een richtsnoer” en valt het vorderen van documenten binnen de bevoegdheden van de commissie, zoals vastgelegd in de wet.

Een ander discussiepunt is óf Al Fitrah de gevraagde stukken wel kan geven. Moskeevoorzitter en imam Suhayb Salam claimt geen enkel document meer te bezitten. Alles zou zijn meegenomen door de FIOD bij een inval in 2016 op verdenking van witwassen en terrorismefinanciering. Inmiddels zou een deel van de administratie zijn teruggegeven, maar Salam zegt niets te hebben.

‘Secretaris die geen papier gebruikt’

Na de inval zou hij zelfs niets meer hebben vastgelegd op papier. „Zodat het ook niet kan worden opgevraagd?”, vroeg de rechter. Dat bevestigde Salam. Het Al Fitrah-bestuur bestaat nog maar uit twee personen: hijzelf en zijn vrouw, die secretaris is. „Een secretaris die geen papier meer gebruikt”, merkte de rechter op.

Boumanjal, de raadsman van Al Fitrah, zet vraagtekens bij de reikwijdte van de parlementaire ondervraging. In de opzet wordt gesproken over financiering uit ‘onvrije’ landen. De commissie baseert zich op een lijst van mensenrechtenorganisatie Freedom House. Alleen: Al Fitrah zou voornamelijk geld hebben ontvangen uit Koeweit, een land dat volgens het Freedom House ‘deels vrij’ is. Daarom gaat het onderzoek nu ook over financiering uit deels vrije landen. De advocaat van de commissie ziet het probleem niet: „Er bestaat geen internationaal geaccepteerde definitie van onvrije landen.” Ook is de opzet van het onderzoek niet „in steen gebeiteld”.

Suhayb Salam van Al Fitrah benutte zijn laatste woord om het Freedom House verdacht te maken. De vrijheidsindex zou niet zuiver zijn opgesteld omdat de organisatie door Nederland zou worden betaald om „te zeggen wat jullie willen”.

Deze vrijdag bepaalt de Haagse voorzieningenrechter of Al Fitrah de financiële stukken die zij al dan niet in bezit heeft, moet verstrekken.