Minister liet alarmerende brief over Al Fourkaan-moskee intrekken

Al Fourkaan-moskee De burgemeester van Eindhoven trok in 2016 een brief in over de aanpak van een moskee, op verzoek van de toenmalige minister.

De Al Fourkaan moskee in Eindhoven
De Al Fourkaan moskee in Eindhoven Foto Jasper Juinen/ANP

De burgemeester van Eindhoven heeft in 2016 een alarmerende brief aan de minister van Justitie en Veiligheid over de fundamentalistische Al Fourkaan-moskee na verzending weer ingetrokken. Dit gebeurde onder druk van toenmalig minister Ard van der Steur (VVD) die ontstemd was over kritiek in de brief op het functioneren van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Die valt onder het ministerie waaraan Van der Steur tot 2017 leiding gaf.

Dat de vertrouwelijke brief door toenmalig burgemeester Rob van Gijzel (PvdA) van Eindhoven in 2016 aan de minister is verzonden, werd vorige week al gemeld in BNNVARA-documentaire De Lokroep over de radicale islam. Nog niet was bekend wat er met de brief is gedaan.

Van Gijzel schreef over de grote zorgen die er leven over de salafistische El Fourkaan-moskee in Eindhoven. De moskee werd bezocht door mensen die onderwerp zijn van terrorismeonderzoek en nodigde predikers uit die de jihad verheerlijken. Eindhoven kreeg echter geen steun van de NCTV bij de aanpak van de moskee. Ook deelde de coördinator geen informatie over de moskee en haar financiering en werden afspraken steeds afgezegd, luidde de klacht van de burgemeester aan de minister.

'Zijn' NCTV zou er niet goed opstaan

Tijdens Prinsjesdag 2016 spreekt Van der Steur John Jorritsma aan op de brief – die VVD’er is Van Gijzel dan net opgevolgd als burgemeester van Eindhoven. De minister eist dat de brief als niet verzonden wordt beschouwd, omdat ‘zijn’ NCTV er niet goed op zou staan als de brief mocht uitlekken. In een reactie erkent Jorritsma dat hij tijdens Prinsjesdag is „aangesproken” op de brief, die hij vervolgens heeft ingetrokken.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid bevestigt „dat de brief van tafel is gegaan”, maar wil niets kwijt over de inhoud van het gesprek. Volgens een woordvoerder is dat niet mogelijk. Per e-mail: „Ik kan niet nagaan wat precies is besproken tussen twee mensen (waarbij de minister er natuurlijk niet meer is) een paar jaar geleden, waar verder niemand bij was.”

Van der Steur laat per sms weten dat hij zich de brief „over de problematiek in Eindhoven” kan herinneren. „Na een goed gesprek [met Jorritsma] zijn wij overeengekomen dat de brief geen recht deed aan de inspanningen van NCTV en anderen bij de aanpak van die problemen. In dat gesprek en daarna zijn goede inhoudelijke afspraken gemaakt, waarmee de brief van tafel was.”

Ook burgemeester Jorritsma noemt „overleggen” met „betrokken departementen” over „radicalisering en problematisch gedrag” die daarna op gang zouden zijn gekomen.

Lees ook Hoe de Onderwijsinspectie haar boekje te buiten ging bij het Cornelius Haga Lyceum

Het gesteggel is illustratief voor de moeizame verhouding tussen gemeenten en het Rijk in de aanpak van antidemocratische salafisten. Burgemeesters hebben een rol gekregen in de aanpak van problematische salafisten en hun financiering, maar kregen aanvankelijk zelden informatie hierover van de landelijke overheid.

Lees ook: Hoe de Onderwijsinspectie haar boekje te buiten ging bij het Cornelius Haga Lyceum

Inmiddels wordt er meer gedeeld, maar is de klacht van burgemeesters dat zij te weinig middelen hebben om iets te doen met de informatie. Zo schreven de burgemeesters van de vier grote steden vorig jaar in een brandbrief aan de ministerraad dat zij onvoldoende instrumenten hebben om op te treden tegen het omstreden Cornelius Haga Lyceum, dat zich volgens inlichtingendienst AIVD omringt met salafistische voormannen.

De huidige minister Ferdinand Grapperhaus (CDA) zou binnenskamers ontstemd hebben gereageerd op de kritische brief van de steden. Zijn woordvoerder weigert commentaar.