Het verhaal van Nikkie de Jager draait om onafhankelijkheid

Zap De coming-out van Nikkie de Jager zal de geschiedenis ingaan als mijlpaal in de emancipatie van transgenders, maar tekende óók de veranderende rol van de televisie.

Youtuber Jessie Maya (midden) bespreekt NikkieTutorials in 'Op1'.
Youtuber Jessie Maya (midden) bespreekt NikkieTutorials in 'Op1'. Foto EO

Twee verlegen middelvingers gingen omhoog bij het begin van RTL Boulevard, maar presentatoren Luuk Ikink en Marieke Elsinga brachten hun handen snel weer in het gareel. Het gebaar verwees naar de middelvinger die youtuber Nikkie de Jager (NikkieTutorials) opstak tegen de mensen die haar hadden geprobeerd te chanteren. Zij dreigden openbaar te maken dat ze transgender is – waarop De Jager besloot zelf haar verhaal te vertellen in de video I’m coming out. De rest was wereldnieuws.

Lees ook: Coming-out tegen haar wil, maar niet zonder impact

Zo vaak komt er geen wereldnieuws uit de Lage Landen, dus De Jager was onontkoombaar voor Journaal, DWDD, Op1 en Jinek. Maar het was wereldnieuws uit een nieuwe wereld, waarin de televisie een bijrol speelt. In vroeger tijden zouden talkshows een kleine veldslag hebben uitgevochten om te beslissen waar De Jager (25) haar persoonlijke relaas zou doen, nu plaatste zij zelf een zeventien minuten lange video op haar kanaal en maakte ze duidelijk dat ze niet van plan was ergens op te draven. Nog voor dinsdag de avondtalkshows waren begonnen, hadden twintig miljoen mensen gekeken.

De coming-out van Nikkie de Jager zal de geschiedenis ingaan als mijlpaal in de emancipatie van transgenders, maar tekende óók de veranderende rol van de televisie. Die was niet het medium dat het nieuws maakte, maar slechts een volger.

Bij ontstentenis van de hoofdpersoon brachten de talkshows negen Nikkieduiders in stelling, onder wie zeven ervaringsdeskundigen. De reacties waren eensgezind: bewondering voor De Jager, verontwaardiging over de mensen die haar tegen haar zin uit de kast wilden trekken, de hoop dat andere transgenders zich aan haar kunnen optrekken.

Er was geen spoor van de gijpse spot die de Vlaamse televisiemaker Bo van Spilbeeck twee jaar geleden ten deel viel – Voetbal Inside had geen uitzending. Ook weerstonden de rubrieken de verleiding om te speuren naar mensen uit het verleden van De Jager – al weet je natuurlijk niet wat sensatiezoekers zich de komende dagen nog in het hoofd halen.

Het gevolg was wel dat de gesprekken met alle empathie en bewondering veel op elkaar leken. In De Wereld Draait Door sprong videomaker Chris Rijksen eruit door discriminatie van transgenders op de werkvloer te hekelen. De poging tot chantage liet volgens hem zien hoe onveilig de positie van transvrouwen nog steeds is.

„In veel landen word je gewoon vermoord”

In Jinek werd een gesprek met drie vrouwen al snel richting hun transitieverhalen gestuurd, inclusief de voor de hand liggende jeugdfoto’s. Bij Op1 (dat met Arie Boomsma en vlogger Jessie Maya twee gasten uit Boulevard recyclede) was de discussie inhoudelijker, mede dankzij de interventies van stylist JeanPaul Paula. Hij betoogde scherp dat de acceptatie die De Jager ten deel viel, voor maar weinig transgenders ter wereld weggelegd is. „In veel landen word je gewoon vermoord.”

De algemene terughoudendheid was in lijn met de video van De Jager zelf. Mooi was hoe ze kort haar vuisten balde toen ze voor het eerst het woord ‘transgender’ uitsprak. Tekenend was hoe ze weliswaar inging op haar privéverhaal, maar al snel terugkeerde naar haar verlangen om beoordeeld te blijven worden op haar werk, niet op haar identiteit.

Het werk van een make-up artiest symboliseert daarbij het vermogen om je verschijning in eigen hand te nemen, om het beeld van jezelf niet door anderen te laten bepalen. (Zoals ze ook de regie over haar coming-out zelf heeft gegrepen door deze weg te houden bij het oude medium televisie.) Uiteindelijk draait het verhaal van Nikkie de Jager niet zozeer om transseksualiteit, maar om de wil tot onafhankelijkheid.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.