Celeste

Foto Alessandro Raimondo

Interview

Celeste: ‘Ik ben meer zoon dan dochter van mijn vader’

Zangeres Celeste is een nieuwe popsensatie, door de BBC uitgeroepen tot talent van het jaar. Donderdagavond zingt ze haar trage liedjes op Eurosonic. „Ik ben bang dat mijn teksten vrijblijvender worden als ik snel zing.”

Met weinig middelen trekt zangeres Celeste je haar wereld binnen. Met een dunne uithaal, een weifelende lettergreep en een timbre dat van liefde horror maakt, geeft ze lading aan een liedje.

Haar nummer ‘Strange’, bijvoorbeeld, is huiveringwekkend door zowel de uitvoering als de tekst. In uitgebeende frasen volgt Celeste de ondergang van een relatie. De stembuigingen zijn rijk aan emotie, en worden verpakt door slechts cello en piano. Haar stem betovert door de precieuze dictie. Celeste is een sensatie.

Op een avond in september stond ze in de uitverkochte bovenzaal van Paradiso, Amsterdam. De lange zangeres, omringd door zes muzikanten, bewoog nauwelijks en sprak weinig. Maar als ze zong leek ze het samengepakte publiek als een poppenspeler te bespelen.

Eind november was Celeste (25 jaar, opgegroeid in Brighton) opnieuw in Nederland, om op te treden in het voorprogramma van de Britse soulzanger Michael Kiwanuka, in Afas Live. De ochtend van het concert zit ze in de lounge van haar hotel, klaar voor een gesprek. Ze is blij dat ze weer mag praten, zegt ze. Omdat ze de dagen ervoor hees was, had ze zichzelf zeventien uur lang zwijgplicht opgelegd. Nu is haar stem genezen en praat Celeste uitbundig, over de inhoud van haar liedjes, over het vinden van een eigen geluid, en over de lekkage in haar appartement die haar redding bleek.

Celeste - The Milk & The Honey from Joel Honeywell on Vimeo.

„Dat was ongeveer anderhalf jaar geleden, toen ik nog niks verdiende met mijn muziek en niet wist of het ooit wat zou worden”, zegt ze. Ik was net ontslagen bij mijn twee baantjes als serveerster en kledingverkoopster omdat ik te vaak afbelde om naar de studio te kunnen gaan. Nu kon ik nauwelijks de huur betalen van mijn appartement in Londen. „Daarom was het mazzel dat er een lekkage kwam. Als compensatie hoefde ik een paar maanden geen huur te betalen. Zo kon ik er blijven wonen, en ondertussen aan mijn muziek werken.”

Tot nog toe maakte ze EP’s, zoals The Milk & The Honey, en een aantal liedjes, zoals ‘Lately’ en ‘Coco Blood’. Het debuutalbum zal verschijnen in 2020.

Op dit moment lijkt de popwereld haar te omarmen. Celeste werd uitgeroepen tot ‘rising star 2020’, door de British Phonographic Industry, en won vorige week de uitverkiezing tot meest veelbelovende artiest van het jaar, in de ‘BBC Sound of 2020’, die eerder gewonnen werd door bijvoorbeeld Adele en Sigrid. Deze donderdagavond treedt ze op tijdens Eurosonic in Groningen, het festival voor pril talent.

Celeste

Foto MIA CLARK

Nu krijgt ze bijval, maar Celestes ontwikkeling verliep grillig. Sinds haar achttiende raakten allerlei mensen onder de indruk van haar zang en liedschrijfkwaliteiten en werd ze door sommigen onder hun hoede genomen. Zo was zangeres Lily Allen zo enthousiast dat ze haar als eerste artiest voor haar eigen platenlabel tekende. Maar om uiteenlopende redenen stokten de verschillende samenwerkingen en begon Celeste aan haar talent te twijfelen.

In 2015 kreeg ze het bericht dat de Zweedse producer/dance-muzikant Avicii een van haar zangpartijen wilde gebruiken voor zijn nieuwe album. Zo figureert Celeste ongewoon broeierig in zijn ‘Touch Me’. „Ik heb Avicii niet ontmoet, het contact verliep via onze managers. Hij mocht mijn mijn a cappella-opnamen gebruiken, maar verder heb ik me er niet mee bezig gehouden. In dance zag ik voor mezelf geen toekomst. Zo hebben we het nummer nooit live uitgevoerd, bijvoorbeeld.”

Het verschijnen van het liedje op Avicii’s album Stories hielp om de interesse weer aan te wakkeren, zegt ze, in een voor haar moeizame periode.

Want Celeste was niet tevreden met de begeleiding van haar liedjes: elektronisch en digitaal vervaardigd. Toch lag de samenwerking met een band niet voor de hand, zegt ze. „Veel mensen werken nu eenmaal vanaf hun laptop, dat is de standaard aanpak. Zelfs in een studio sta je niet snel tussen muzikanten die allerlei instrumenten beheersen.” Zo kregen de vroege nummers een elektronische omlijsting. „In het begin had ik uitsluitend een computer en speakers tot mijn beschikking. „Ik dacht dat dat de enige manier was om mijn ideeën vorm te geven.”

Totdat Celeste in contact kwam met muzikanten van Gotts Street Park, een instrumentale, door jazz en vroege soul geïnspireerde groep muzikanten uit Leeds, die met haar wilden samenwerken. Ze nodigden haar uit voor een sessie. „Eindelijk zou ik een echte bas horen”, zegt ze.

Eenmaal samen in de oefenruimte kreeg ze een kop thee en begonnen ze meteen te spelen. „We stonden opgesteld in een kring om de microfoon en maakten achter elkaar ‘Both Sides of the Moon’ en ‘Lately’. Toen ik het resultaat hoorde, wist ik: zo wil ik klinken.”

Het was begin 2018, Celeste was drieëntwintig. „Op dat moment besloot ik om voltijds muzikant te worden.” Wat dankzij de overgelopen wasmachine van de bovenburen en een platencontract met Polydor inderdaad lukte.

Een toekomst als muzikant lag daar niet voor de hand. „Uit Brighton komen geen bekende muzikanten, behalve misschien The Kooks”, zegt ze. „Dus toen de schooljuf zei dat ik een bijzondere stem had, leek me dat geen belofte voor de toekomst.”

Ze zong thuis, als ze luisterde naar Aretha Franklin en Billie Holliday, met haar grootouders. Met het schrijven van liedjes begon ze pas rond haar achttiende. Daardoor gaat het nog altijd langzaam, zegt ze. „De grote songschrijvers begonnen op hun veertiende of vijftiende. Dus ik was laat. Daarom schrijf ik nu zo langzaam. Als ik als puber al gefocust was geweest, had ik me sneller ontwikkeld.”

Haar ontwikkeling verliep langzaam. Ook het tempo van bijna al haar liedjes is traag – daarin lijkt Celeste op andere hedendaagse zangers, zoals Lana Del Rey en Romy Madley-Croft van The XX. Heeft langzaam zingen haar voorkeur? Ze antwoordt met een hartelijk „ja”, en barst dan los in een atypisch rappe woordstroom. „De ideeën lijken in dat trage tempo uit mijn brein te rollen en in die vorm bewaar ik ze. Het heeft ook te maken met geloofwaardigheid. Een tekst komt serieuzer en integerder over als het op een langzaam tempo wordt gepresenteerd. Ik ben bang dat mijn teksten vrijblijvender worden als ik snel zing. Daarom wordt dat mijn doel voor het komende jaar: ik wil leren om uptempo te zingen en toch waarachtig te klinken. Al is het maar voor hen”, ze gebaart naar haar muzikanten die buiten staan te roken. „Zij kunnen geweldig jazz spelen. Dat willen ze ook wel eens laten horen.”

Haar langzaam gesproken woorden zijn vaak onthutsend, zoals in het refrein van ‘Strange’: ‘Isn’t it strange/ How people can change/ From strangers to friends/ Friends into lovers/ To strangers again.’

Celeste Waite werd geboren in Los Angeles, haar vader was Jamaicaans, haar moeder Brits. Nadat haar ouders waren gescheiden, ging ze met haar moeder terug naar Engeland, en groeide op in Brighton. In ‘Father’s Son’ veranderde Celeste van gender om de verwantschap met haar inmiddels overleden vader uit te drukken. „Na de scheiding heb ik mijn vader nog vijf keer gezien, hij overleed toen ik zestien was. Als ik hem zag, merkte ik dat we op veel manieren op elkaar leken. Niet dat ik het van hem geleerd had, ik had het waarschijnlijk geërfd.

In Londen zag ze een graffiti op een muur, ‘Fathers Son’. „Toen ik die woorden zag, wist ik dat ik daarmee mijn gevoel voor hem kon uitdrukken. Ik schreef in mijn telefoon ‘Maybe I’m my father’s son’. Later dacht ik: dat klopt, want ik was nooit ‘pappa’s meisje’. Het was dichterbij, ik was precies als hij, als een zoon.” Ze hapert even. „Eerst vond ik het een rare formulering. Maar zodra ik het had opgenomen, kreeg ik mooie reacties, zowel van mannen als van vrouwen zonder vader. Iedereen blijft achter met de vraag: ben ik als hem of niet?”

Celeste treedt op: 16/1 Stadsschouwburg, Groningen; 24/4 Paradiso Noord, Amsterdam.