BlackRock zet klimaat op de agenda, maar is nu niet opeens groen

Duurzame financiering De grootste vermogensbeheerder ter wereld merkt het klimaat aan als cruciaal financieel thema. Maar de concrete ambities zijn beperkt.

Larry Fink, de baas van het Amerikaanse BlackRock schrijft in een open brief: „Ik ben ervan overtuigd dat we aan de vooravond staan van een fundamentele heroriëntering van de financiële wereld”.
Larry Fink, de baas van het Amerikaanse BlackRock schrijft in een open brief: „Ik ben ervan overtuigd dat we aan de vooravond staan van een fundamentele heroriëntering van de financiële wereld”. Foto Shannon Stapleton/ Reuters

Het is inmiddels een jaarlijks ritueel voor de internationale financiële wereld: tussen Driekoningen en ‘Davos’ zet de baas van de grootste vermogensbeheerder ter wereld een thema op de agenda voor het nieuwe jaar. Larry Fink, de baas van het Amerikaanse BlackRock, doet dat in een open brief aan bestuursvoorzitters van de duizenden bedrijven waarin BlackRock heeft belegd.

„Beste ceo”, zo begint Fink zijn brief steevast. Gezien de enorme omvang van BlackRock – het belegd vermogen bedraagt 7.430 miljard dollar, ofwel 6.670 miljard euro – blijft de jaarlijkse boodschap van Fink niet ongelezen. Die boodschap luidt dit jaar: klimaatverandering gaat alles veranderen – en BlackRock gaat vergroenen.

Dat Fink zo hamert op het klimaat als financieel thema, laat zien dat het onderwerp is doorgedrongen tot de hoogste regionen van de haute finance

„Ik ben ervan overtuigd dat we aan de vooravond staan van een fundamentele heroriëntering van de financiële wereld”, schrijft Fink in de ronkende brief die dinsdag werd gepubliceerd. Klimaatrisico’s (door overstromingen, branden, droogte en hitte) raken het financiële systeem, aldus Fink. Het dwingt beleggers ertoe om „basisaannames over de moderne financiële wereld te herzien”. „Vrijwel altijd” willen klanten van BlackRock – denk aan pensioenfondsen – het bovendien over het klimaat hebben.

Daarom wil Fink duurzaamheid voortaan „centraal stellen”. BlackRock wil minder gaan beleggen in kolen, meer groene alternatieven gaan aanbieden, en bedrijven waarin het een belang heeft dwingen tot meer openheid over klimaatrisico’s.

Scepsis

Dat Fink, een machtig man wiens naam iedereen op Wall Street kent, zo hamert op het klimaat als financieel thema, laat zien dat het onderwerp is doorgedrongen tot de hoogste regionen van de haute finance. Ook in de Verenigde Staten, terwijl dit tot voor kort vooral een Europese discussie was. Tegelijkertijd is er gegronde reden tot scepsis over Finks brief.

Lees ook het interview met Larry Fink (2018): De man van 6.300 miljard dollar

Zo’n twee derde van die 7.430 miljard dollar bij BlackRock zit in indexfondsen (trackers die mandjes met aandelen volgen), waaronder veelal ook die van grote fossiele bedrijven. Dat volgen gaat automatisch, BlackRock noch de klant heeft er invloed op. Fink belooft nu, in een tweede brief aan klanten, meer duurzame indexfondsen aan te bieden als alternatief voor de reguliere fondsen. Maar dan moeten klanten die wel willen. Uit onderzoek van beleggersvereniging VEB bleek afgelopen zomer dat het rendement bij groene indextrackers lager ligt.

Beperkte ambities

Veel meer kan BlackRock voor het klimaat bij de directe beleggingen in aandelen en obligaties. BlackRock heeft flinke belangen in fossiele energiebedrijven. Blijkens financiële data van Bloomberg heeft BlackRock bijvoorbeeld meer dan 5 procent van de aandelen in ExxonMobil, Shell, Chevron, en grondstoffenbedrijf Glencore, groot producent van kolen. Maar juist op dit punt zijn de ambities van Fink beperkt. BlackRock wil medio dit jaar uit bedrijven stappen die meer dan een kwart van hun omzet halen uit steenkool. Maar, zo schrijven de nieuwsdienst van Bloomberg en zakenkrant Financial Times, dat is een criterium waarbij grote mijnbouwbedrijven als Glencore en BHP Group buiten schot blijven. Over olie, laat staan over gas, zegt Fink in zijn brief al helemaal niets.

BlackRock wil ook intensiever het gesprek aangaan over verduurzaming met de bestuurders van bedrijven waarin het belegt. Als zij niet willen verduurzamen, „zullen we steeds meer bereid zijn tegen bestuurders te stemmen”, dreigt Fink. Maar de staat van dienst op dat vlak van BlackRock is miserabel te noemen. De organisatie Majority Action onderzocht onlangs het stemgedrag in 2019 van grote aandeelhouders in fossiele bedrijven. BlackRock stemde tegen verreweg de meeste resoluties die de bedrijven aanspoorden klimaatvriendelijker te worden. Majority Action noemt Finks brief in een reactie een „keerpunt”, maar roept het bedrijf ook op om „heldere grenzen te trekken” voor de fossiele energiesector. Andere milieuorganisaties, die de afgelopen tijd harde kritiek leverden op BlackRock, zijn ook positief en kritisch tegelijk. Het Amerikaanse Sierra Club spreekt van een „grote stap in de goede richting”, maar roept BlackRock ook op de „geldpijpleiding” naar de fossiele industrie „dicht te draaien.”