Recensie

Recensie Film

Onschuldig en zwart in de dodencel in Alabama

Rechtbankdrama ‘Just Mercy’ is een aanklacht tegen racistische misstanden in het Amerikaanse rechtssysteem, het is een film met het hart op de goede plaats.

Michael B. Jordan als advocaat Bryan Stevenson, die zich in Alabama ontfermt over de zaak van de onschuldig veroordeelde Walter MacMillian, in ‘Just Mercy’.
Michael B. Jordan als advocaat Bryan Stevenson, die zich in Alabama ontfermt over de zaak van de onschuldig veroordeelde Walter MacMillian, in ‘Just Mercy’.

Rechtbankdrama Just Mercy is gebaseerd op een gelijknamige bestseller van advocaat Bryan Stevenson. Hij is sinds de jaren 80 de drijvende kracht van het Equal Justice Initiative. Dat is een organisatie die zich onder meer toelegt op juridische bijstand aan – vaak zwarte – gevangenen die ter dood zijn veroordeeld. Vaak ging aan die veroordeling een proces vooraf van bedroevende kwaliteit. „In Amerika werkt het systeem meer in je voordeel wanneer je schuldig bent en rijk, dan wanneer je onschuldig bent en arm”, verklaarde Stevenson.

Voor veel mensen zal dat geen schokkend nieuws zijn, maar misschien is het juist schokkend dat we daar nog maar zo weinig geschokt door zijn. De filmversie van Just Mercy probeert dat morele besef opnieuw wakker te schudden bij de kijker. De film klaagt de onmenselijkheid van de doodstraf zelf aan. Maar ook het gebrekkige functioneren van de Amerikaanse rechtsstaat, dat leidt tot een onaanvaardbaar hoog aantal veroordelingen van onschuldigen.

Lees ook het profiel: Hoe Michael B. Jordan de wereld verovert

Stevenson wordt in de film gespeeld door de begaafde jonge acteur Michael B. Jordan. Stevenson vertrekt na te zijn afgestudeerd aan Harvard naar Alabama, in het zuiden van de VS, om daar met welgeteld één medewerker zijn juridische campagne te beginnen. Hij ontfermt zich over de zaak van Walter MacMillian (Jamie Foxx), die de moord op een 18-jarig wit meisje in zijn schoenen kreeg geschoven.

De man is zó evident het slachtoffer van racistische misstanden bij politie en justitie dat de kijker er wellicht wat sceptisch van zou kunnen worden: stellen de filmmakers de zaak niet al te simpel voor? Maar dat is allerminst het geval. MacMillian kreeg inderdaad de doodstraf na een korte rechtszaak op basis van een verklaring van een zwakbegaafde witte crimineel, die onder zware druk was gezet om een valse getuigenis af te leggen.

Regisseur Destin Daniel Cretton viel eerder op met Short Term 12, zijn film over een opvanghuis voor moeilijke jongeren. Voor Just Mercy heeft hij stijl en opbouw dienstbaar gemaakt aan de boodschap. Just Mercy is in alle opzichten een conventionele film, maar wel een film met het hart op de goede plaats. Stevenson is een held van onbesproken gedrag.

Hij zou misschien wat boeiender zijn geweest als we ook af en toe een glimp van een tekortkoming hadden mogen opvangen. Jamie Foxx is voortreffelijk als een gehavende man op leeftijd die eigenlijk nauwelijks opkijkt van wat hem is aangedaan. Zo is de wereld waarin hij is opgegroeid. Met de jonge advocaat aan zijn zijde hervindt hij enig vertrouwen in de mensheid.