Profiel

Hoe Michael B. Jordan de wereld verovert

Michael B. Jordan Zijn rol als superschurk in ‘Black Panther’ was zijn doorbraak. Maar acteur Michael B. Jordan – nu te zien in ‘Just Mercy’ als advocaat van een ter dood veroordeelde man – wil meer dan alleen acteren.

Michael B. Jordan als de vasthoudende advocaat Bryan Stevenson, die de onschuldig ter dood veroordeelde Walter McMillian (Jamie Foxx) probeert vrij te krijgen, in ‘Just Mercy’.
Michael B. Jordan als de vasthoudende advocaat Bryan Stevenson, die de onschuldig ter dood veroordeelde Walter McMillian (Jamie Foxx) probeert vrij te krijgen, in ‘Just Mercy’. Foto Warner Bros

Michael B. Jordan is voor velen de beste schurk die de populaire superheldenfilms van Marvel hebben voortgebracht. In Black Panther (2018) speelt hij Erik Killmonger; een personage zo herkenbaar dat sommigen tot op de dag van vandaag betwisten dat hij überhaupt een schurk is. Volgens Jordan zijn de beste schurken diegenen wiens standpunt je enigszins kunt begrijpen.

Als wees en zwarte man in de Verenigde Staten staat Killmonger symbool voor het gemarginaliseerde bestaan van iemand die vanaf zijn jeugd steeds bozer wordt over sociale ongelijkheid. Die boosheid wordt gedeeld door velen in de Afrikaanse diaspora. Natuurlijk sterft hij aan het einde van Black Panther; hij is uiteindelijk een moorddadige schurk. Toch is zijn dood tragisch: hij had een held kunnen zijn.

Zijn rol als Killmonger in de afrocentrische film van regisseur Ryan Coogler maakte definitief een superster van Jordan. Hij werd geboren in 1987 in de Amerikaanse stad Santa Ana in Californië, maar groeide op in een arme wijk in Newark, New Jersey; een stad met immens veel criminaliteit.

Jordans ouders hielden Michael, zijn oudere zus en jongere broer grotendeels afgeschermd van de armoede en criminaliteit. Zijn vader, een voormalige militair, was vroeger lid van de radicale Black Panther Party, die opkwam voor de sociale en burgerrechten van Afro-Amerikanen. Zijn ouders leerden hem de geschiedenis van zwarte mensen. Ze geloofden in ‘black liberation’ – de bevrijding van zwarte mensen (van de gevolgen) van het kolonialisme en de slavernij.

Als hij elf is, bij de dokter, raadt een receptionist hem aan om model te worden. De jongen voegt modellenwerk toe aan zijn hobby’s, naast Japanse cartoons en sciencefictionfilms. Kort daarna begint hij te acteren: eerst kleine rollen in films en series, tot hij in 2002 een rol krijgt in de Amerikaanse serie The Wire: Wallace, een piepjonge drugsdealer die er onschuldig uitziet. Jordan is in twaalf afleveringen te zien voordat zijn personage gedood wordt, maar dat is genoeg om zijn acteerambities aan te wakkeren.

Hij haalt zijn cornrows, zijn vlechtjes, uit zijn haar, en hoopt zo niet meer getypecast te worden in stereotiepe ‘urban’ bijrollen. Dat blijkt te optimistisch: vier jaar lang speelt hij een misdadige en soms gewelddadige tiener in de soapserie All My Children. Hij noemt het een „fucking stereotiepe zwarte rol”, maar houdt er een goed inkomen aan over, kan zijn familie financieel ondersteunen en doet acteerervaring op.

In 2006 trekt hij als negentienjarige naar Los Angeles om fulltime acteur te zijn. Pas in 2009 krijgt hij een opmerkelijke rol in de bekroonde serie Friday Night Lights. Ook hier speelt hij weer een personage met een moeilijke thuissituatie en criminele neigingen. Maar er is verbetering: de tiener blijft niet eeuwig steken in een cyclus van criminaliteit: uiteindelijk overwint zijn personage zijn strubbelingen.

De film Red Tails (2012), over Afro-Amerikaanse piloten tijdens de Tweede Wereldoorlog, is een regelrechte flop. Maar Jordans acteerwerk valt op. Hierdoor krijgt hij de rol van Human Torch in de superheldenfilm Fantastic Four (2015) – weer een flop.

Tussen beide films ontmoet Jordan de regisseur die het meest voor zijn carrière zal betekenen. In Fruitvale Station (2013) speelt hij Oscar Grant, een jonge Afro-Amerikaanse man die doodgeschoten werd door een witte politieagent, in een waargebeurd verhaal. De film verschijnt enkele maanden voordat actiegroep Black Lives Matter aandacht begint te trekken. In de boksfilm Creed (2015), een spin-off van de populaire Rocky-reeks, levert Jordan een pakkende performance als Adonis Creed, met Sylvester Stallone in een bijrol. Beide succesfilms zijn geregisseerd door Ryan Coogler, die later ook Black Panther (2018) zou regisseren.

Jordan maakt er een punt van dat hij niet alleen als zwarte acteur gezien wil worden; hij neemt rollen aan die oorspronkelijk bedacht zijn voor witte acteurs, zoals Human Torch in Fantastic Four of Thomas Crown in een toekomstige remake van de populaire film The Thomas Crown Affair. Crown werd in eerdere versies vertolkt door Steve McQueen (1968) en Pierce Brosnan (1999). Jordan wil simpelweg gezien worden als een acteur die universele verhalen kan vertellen. Zijn rolmodellen zijn Will Smith en Denzel Washington, maar ook Leonardo DiCaprio en Tom Cruise: hij wil een ‘leading man’ zijn. Daarom de keuze voor superheldenfilms: die scoren tegenwoordig internationaal. Jordan zoekt nu rollen op waarin zijn personages op het einde de overwinnaars zijn.

In Just Mercy, zijn nieuwste film, gebaseerd op een waargebeurd verhaal, is hij Bryan Stevenson, een advocaat die in Alabama een onschuldige ter dood veroordeelde zwarte man probeert vrij te krijgen. De advocaat beschouwt hij als een „real-life superheld”.

Lees hier de recensie van ‘Just Mercy’

Met zijn eigen filmbedrijf Outlier Society is Jordan een samenwerkingsverband aangegaan met filmstudio Warner. Met zijn werk wil hij deuren openen voor een nieuwe generatie (zwarte) filmmakers. Zijn productiehuis is een contractuele verplichting aangegaan om de etnische en genderdiversiteit van filmcrews te garanderen.

Acteren is duidelijk geen eindstation voor Jordan. Hij wil zich ontwikkelen als regisseur, producent en zakenman. Zijn streven is om invloed en zeggenschap te hebben over elk onderdeel van zijn films. Hij heeft daarvoor niet alleen Outlier Society opgericht, hij heeft inmiddels ook een eigen marketingbedrijf waarmee hij zijn toekomstige films hoopt te promoten. Daarnaast heeft hij plannen om videogames en apps te ontwikkelen. Zijn doel is om een goed geoliede mediamachine te bouwen, waarvan elk onderdeel het geheel versterkt.

Hij eist niet alleen met succes een plaats aan tafel op, hij bouwt tegelijk zijn eigen tafel. Michael Bakari Jordan houdt zijn verhaal in eigen hand.