Opinie

Snap het nou eindelijk eens, de regio vángt alles al op

Het Midden-Oosten zit overvol vluchtelingen, met dank aan Assad. Toch wordt hier weer gedroomd van opvang in de regio, zag Carolien Roelants.

Dwars

Migratie overkomt ons, en dat maakt mensen onzeker, zei CDA-minister Hugo de Jonge twee zondagen geleden in deze krant. Hij maakte nog onderscheid tussen migranten uit Europa en uit Afrika en vluchtelingen, wat vaak niet gebeurt. Op Twitter staat een migrant doorgaans gelijk aan asiel/gelukzoeker uit een islamitisch land die hier de boel wil omtimmeren in een kalifaat-aan-zee. Maar ondanks de Bulgaren die de minister als onderdeel van zijn probleem aanvoerde, zaten we húp in een discussie over het asielstelsel en het internationale vluchtelingenverdrag. En bij het immer lonkende vergezicht van opvang in de regio.

Néé, ik ben er geen voorstander van dat Nederland iedereen opvangt die maar hierheen zouden willen komen. Daar moet je tegenwoordig heel duidelijk over zijn. Maar ik word treurig van de VVD en andere partijen die af willen van het vluchtelingenverdrag dat mensen die vluchten voor oorlog, geweld of vervolging recht geeft op internationale bescherming. In deze krant zei VVD-Kamerlid Bente Becker dat „sommige mensen recht hebben op internationale bescherming, maar wij willen af van het automatisme dat die opvang in Europa moet”. Ze moeten worden opgevangen in de regio.

Hee mevrouw Becker! Alsof er zo’n automatisme is. Alsof niet 80 procent van de vluchtelingen in hun regio wordt opgevangen, en alsof die regio daar blij mee is. Alsof de kosten worden gedekt door die paar miljard euro internationale hulp. En alsof die vluchtelingen niet liefst vandaag nog naar huis zouden gaan als dat kon.

De eindejaarscijfers zijn net weer binnen. Er zijn wereldwijd 25,9 miljoen vluchtelingen. Turkije herbergde per 31 december 2019 3,9 miljoen bij de VN-organisatie UNHCR geregistreerde vluchtelingen, van wie 3,6 miljoen Syriërs. Jordanië had er bijna 750.000, van wie 655.000 Syriërs. Plus 2 miljoen Palestijnse vluchtelingen, maar die vallen onder de VN-organisatie UNRWA. De Libanese regering schat het aantal Syrische vluchtelingen op 1,5 miljoen, bovenop een kleine 5 miljoen eigen burgers (Nederland zo’n 100.000 op 17 miljoen). Libanon heeft de hoogste vluchtelingendichtheid in de wereld, gevolgd door Jordanië (zie weforum.org).

Ik was in november nog in Libanon toen zware regenbuien zwiepten over die ongeregelde kampen langs de weg waar de armste vluchtelingen nu al vijf, zes jaar bivakkeren in tenten onder plastic vellen die met autobanden in toom worden gehouden. De wegen veranderden in kolkende stromen; hoe denkt u dat die kampen eraan toe waren?

De Syrische vluchtelingen zijn in de eerste jaren van de oorlog overal in de regio warm opgevangen. Maar vluchtelingen verdringen de eigen burgers van de arbeidsmarkt, en zowel in Libanon als in Jordanië en Turkije is de stemming omgeslagen. Terug kunnen ze niet of nauwelijks. Uit angst voor het bewind van Assad, omdat hun huizen kapot zijn en er geen wederopbouw is, en omdat Assad alleen loyalisten terug wil.

Lees ook: Het begint bij de vraag welke mensen recht hebben op bescherming

Gaat u even mee naar Idlib? Daar in het noordwesten van Syrië wonen 3 miljoen mensen. Die willen niet naar Europa maar gewoon fatsoenlijk in hun woonplaatsen blijven wonen. Maar het Syrische regime rukt op in dit laatste rebellenbolwerk, dorp voor dorp. Sinds april zijn volgens de VN al 700.000 mensen daar uit hun huizen richting Turkije gevlucht voor de begeleidende Syrisch-Russische luchtbombardementen. Turkije wil geen vluchtelingen meer en de grens is dicht. De hulpmogelijkheden zijn beperkt. Wat moeten we daarmee, mevrouw Becker?

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.