Overheden tekenen akkoord voor betere luchtkwaliteit

Een nieuw akkoord moet de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide verminderen. Daarmee hoopt het kabinet vroegtijdige sterfgevallen te voorkomen.
Meetstation van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
Meetstation van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Foto Vincent Jannink/ANP

Om de luchtkwaliteit te verbeteren hebben tientallen Nederlandse gemeenten en provincies deze maandag met Milieuminister Stientje van Veldhoven (D66) afspraken gemaakt over vermindering van de uitstoot van fijnstof en stikstof. Het Schone Lucht Akkoord moet zorgen voor 50 procent gezondheidswinst in 2030 ten opzichte van 2016. Nu sterven Nederlanders volgens het kabinet gemiddeld negen maanden eerder door slechte luchtkwaliteit.

Het kabinet verwacht jaarlijks vierduizend tot vijfduizend vroegtijdige sterfgevallen door ongezonde lucht te voorkomen. Nu zijn er dat nog ongeveer elfduizend. Het akkoord betreft vooral afspraken over de vermindering van de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide door wegverkeer, mobiele werktuigen, landbouw, scheepvaart, industrie en huishoudens. Voorheen waren volgens het kabinet vooral de verplichte Europese grenswaarden leidend. Met dit akkoord gaat het een stap verder, schrijft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in een verklaring. „De Europese normen zijn de ondergrens.”

De maatregelen die worden genomen sluiten aan bij het klimaatakkoord en de stikstofaanpak van het kabinet. Zo moeten er strengere eisen worden gesteld aan de industrie bij het verlenen van vergunningen. Bouwmachines moeten schoner en elektrisch worden. Ook moet de bezorging van pakketjes schoner worden. Landelijk is al geregeld dat vanaf 2021 een roetfiltertest onderdeel is van de APK voor bepaalde categorieën dieselauto’s. Ook de uitstoot van houtkachels bij mensen thuis moet worden teruggedrongen.

De overheden die het akkoord hebben ondertekend, verplichten zichzelf om jaarlijks de voortgang te laten zien. Het RIVM gaat de effecten van maatregelen doorrekenen. Volgens minister Van Veldhoven „kan en moet” onze lucht veel schoner. „Als een op de vijf kinderen met astma dat heeft gekregen door luchtverontreiniging, hebben we nog heel wat te winnen. We kunnen dat niet alleen. Samen met gemeenten, provincies en alle sectoren – van industrie tot huishoudens – gaan we zorgen voor die schonere lucht.”