Duitse mega-order Damen: vier fregatten voor 4,5 miljard

Defensiemarkt De scheepsbouwer uit Gorinchem won een Duitse aanbesteding, maar de fregatten zullen worden gebouwd bij een partner in Duitsland.

Een scheepswerf van Damen in Gorinchem
Een scheepswerf van Damen in Gorinchem Foto Lex van Lieshout/ANP

De Nederlandse scheepsbouwer Damen mag vier Duitse fregatten gaan bouwen ter waarde van 4,5 miljard euro. Een woordvoerder van het Duitse ministerie van Defensie bevestigde dinsdagochtend dat Damen de winnaar is van een openbare aanbesteding. Damen zei bij monde van een voorlichter dat het formeel nog niet op de hoogte is gesteld van de beslissing.

Volgens Duitse media gaat het om de grootste aankoop van fregatten door de Duitse marine ooit. Als extra kosten worden meegerekend, zoals de opleiding van personeel, kost het project 5,3 miljard euro.

Damen won de opdracht als deel van een consortium met de Lürssen Werftengruppe, een in Bremen gevestigde Duitse scheepsbouwer, en met de Nederlandse tak van Thales, een Frans bedrijf dat systemen voor defensie en voor transport maakt.

De fregatten zullen worden gebouwd in Hamburg op de scheepswerf van Blohm+Voss, onderdeel van Lürssen. Damen wordt de hoofdaannemer. Het ontwerp van de fregatten en het projectmanagement zullen worden gedaan bij Damen, dat zijn hoofdvestiging in Gorinchem heeft.

De Duitse defensie-aanbesteding was voor het eerst internationaal. Dit is in lijn met de ambitie van de Europese Unie om een Europese defensiemarkt op te richten. Damen ging er niettemin van uit dat Duitse politici de meeste door het project gecreëerde banen in Duitsland willen houden. Daarom ging Damen een partnerschap aan met Lürssen. De aanbesteding moet nog rechterlijk getoetst worden en goedgekeurd worden door de Bondsdag.

Het betreft marineschepen van het type MKS 180, een 155 meter lang fregat. De Duitse marine omschrijft het als een „universeel wapen”, dat onder meer gebruikt kan worden voor anti-piraterij-missies en om onderzeeërs op te sporen.

Damen is nog in de race voor de bouw van vier onderzeeboten samen met Saab uit Zweden. De vervanging van de Walrusklasse is de grootste defensieorder voor Nederland ooit.

Naar Damen loopt in Nederland al sinds 2017 een strafrechtelijk onderzoek naar omkoping van buitenlandse ambtenaren. Dat gaat onder meer over deals van Damen in het Caribisch gebied, bleek uit eerder onderzoek van NRC. Uit documenten die NRC verkreeg bleek bovendien dat Damen veertien fouten had gemaakt in polisaanvragen bij staatskredietverzekeraar Atradius over corruptiegevoelige kwesties, zoals betalingen aan tussenpersonen.

Lees ook dit achtergrondverhaal: Een Damen-kantoor voor gevoelige defensiezaken