Recensie

Recensie Theater

Sublieme slapstick van Waardenberg en De Jong

Theater Met een parade van topnummers uit hun oeuvre toont het duo Waardenberg en De Jong hoe tijdloos hun fysieke vorm van theatermaken is.

Martin van Waardenberg en Wilfried de Jong tuigen een absurdistisch universum op, waarin pijn, onbegrip en woede de maat aangeven.
Martin van Waardenberg en Wilfried de Jong tuigen een absurdistisch universum op, waarin pijn, onbegrip en woede de maat aangeven. Foto Clemens Rikken

Zestigers zijn het inmiddels, Martin van Waardenberg (64) en Wilfried de Jong (62). Dus het is een knallend openingsstatement dat het duo hun nieuwe show opent door vanuit de nok van de zaal naar beneden te dalen als bouwvakkers op een wankele ijzeren balk, ieder aan een kant, in een heikele balanceeract. De balk is weliswaar gezekerd met een extra draad, maar toch ogen de capriolen vijf meter boven de grond gevaarlijk. Ook de wetenschap dat onlangs nog twee trapezeartiesten in Carré zwaargewond raakten na een val geeft dit waagstuk extra lading.

Net als een aantal andere sketches komt deze act uit de voorstelling Bandkaai, uit 1997. Ook voeren ze werk op uit Naggelwauz (1994). Bij de première ging er dan ook geregeld een golf van herkenning door de zaal onder de goed ingevoerde toeschouwers. Het is materiaal dat deze remake ten volle verdient, want het is een genot om deze twee krasse knarren hun „robuuste slapstick” (NRC, 1997) te zien uitvoeren. Het is lang geleden dat ik zo vaak en zo hard heb gelachen.

Bekijk ook de interactieve agenda met de culturele hoogtepunten van voorjaar 2020

In een parade van nieuwe sketches en opgepoetste topnummers uit hun oeuvre tuigen ze een absurdistisch universum op, waarin pijn, onbegrip en woede de maat aangeven. Zoals in de act van twee mannen die elkaar verbaal te lijf gaan als een van hen dubbel parkeert. Daarbij nemen volume en snelheid van spreken almaar toe, terwijl ze het gesprek steeds woordelijk herhalen én van rol wisselen. Het effect is zowel onthullend als hilarisch.

Stralen van liefde

Dreiging en agressie is essentieel in hun optreden en laat zich voelen omdat de twee (nog altijd) het fysieke geweld niet schuwen. Er vallen klappen, er wordt in elkaars kruis geknepen en ze doen ook extreem gore, niet te benoemen dingen met elkaar. Des te verrassender zijn de stralen van liefde die ze binnen laten kieren. Zoals in de scène waarin een blufmannetje in de snackbar plots naar genegenheid hengelt. Of wanneer de hardhandige vader van een zoon „met een achterstand” ook zijn zachte kanten etaleert.

De vettige, Rotterdamse humor van Van Waardenberg die soms wat belegen aandoet, valt op zijn plek in deze groteske wereld. Zijn machtsvertoon tegenover de gedienstige, onbeholpen De Jong omlijst onder meer een sketch waarin de twee vergeefs proberen een op hol geslagen machine onder controle te krijgen. Laurel & Hardy hadden getekend voor zo’n scène.

Enkele keren hinten Waardenberg en De Jong naar het verleden, door er bijvoorbeeld op te wijzen dat een sketch 25 jaar geleden anders ging. En bij een act met gestuntel in gymnastiekringen demonstreert Van Waardenberg olijk hoeveel moeite het hem zogenaamd kost. Maar twee jaar na hun eerste comeback – de veelbelovende samenwerking met Maike Meijer en Margôt Ros van tv-serie Toren C – oogt hij alleen maar fitter. Naast een overigens onverslijtbare Wilfried de Jong.

Aan de serie uitverkochte optredens deze maand is een nieuwe reeks in juni toegevoegd. Dat lijkt weinig. Met deze opwindende show kan dit unieke duo nog veel meer mensen verbazen en plezieren.