Recensie

Zelf iets doen voor klimaat en natuur

Recensie

Wat heeft het voor zin, op het grote geheel, als ik, als individu, besluit m’n gedrag aan te passen en probeer minder te rijden en vliegen, minder vlees probeer te eten, en plastic afval van straat raap? Dat doet toch niks voor de opwarming van de aarde, of voor het uitsterven van dieren en planten? Vanuit dat idee heeft duurzaamheidsonderzoeker Petra van der Kooij het boek Waarom zou ik? geschreven. Ze wil laten zien wat mensen wél kunnen doen, en waarom. Dat doet ze aan de hand van gesprekken met twaalf „pioniers en interessante denkers”.

Het zijn persoonlijke verhalen, het ene mooier, inspirerender en interessanter dan het andere. Stuk voor stuk geven ze inzicht in hun overwegingen, keuzes en opvattingen. Alle twaalf proberen ze zo duurzaam mogelijk te leven – niet of nauwelijks vlees eten, niet of nauwelijks meer vliegen, huis laten isoleren – maar ze hebben ook zo hun worstelingen. Bedrijfskundige Talitha Muuse houdt erg van nieuwe kleding, voor mensenrechtenadvocaat Jan van de Venis is vliegen een heikel punt.

Maar niks doen is geen optie. Ze hebben namelijk ook hun normen en waarden waarnaar ze willen leven. „Anders gaat de wereld naar de knoppen”, zeggen gymnasiasten Sophie Klopper en Roemer Schrijvers, die de klimaatstaking van 14 maart 2019 organiseerden. En via die normen en waarden hebben mensen meer invloed dan ze denken, zegt filosoof Marli Huijer. Toen ze haar Amsterdamse pand energieneutraal maakte inspireerde ze veel buren in de straat.

Nadeel van het boek is dat het bij twaalf losse gesprekken blijft. Er komen interessante ideeën voorbij, maar je vraagt je daarna zoveel af. Hoe verspreiden normen en waarden zich? Hoe krijg je sociale transformaties? Hoe staat het met plannen van overheden en bedrijven? Wat is het overkoepelende beeld?

Dat ontbreekt ook in de conclusie van Van der Kooij. Dan heeft ze het alleen nog over klimaat. Terwijl de gesprekken veel breder gaan, ook over plastic afval, circulaire economie, het uitsterven van dieren en planten (waarin de landbouw, met name veehouderij, een grote rol heeft).