Iran biedt excuses aan voor ‘onbedoeld’ neerhalen vliegtuig

De Iraniërs zouden het vliegtuig vanwege de „hoogte en richting” aan hebben gezien voor een „vijandig doel” toen het dicht bij een Iraanse militaire basis vloog.
Ayatollah Ali Khamenei en president Hassan Rohani bidden naast de kist van de door de VS omgebrachte generaal Qassem Soleimani.
Ayatollah Ali Khamenei en president Hassan Rohani bidden naast de kist van de door de VS omgebrachte generaal Qassem Soleimani. Foto via Reuters

Iraanse leiders hebben hun medeleven en excuses aangeboden voor het neerhalen van een Oekraïens passagiersvliegtuig bij Teheran woensdagochtend. De hoogste geestelijk leider van het land, ayatollah Ali Khamenei, uitte zaterdag „diepe sympathie” voor de nabestaanden van de crash, waarbij alle 176 inzittenden omkwamen. Teheran ontkende aanvankelijk bij herhaling verantwoordelijk te zijn geweest voor de ramp, maar zaterdag erkende de Iraanse krijgsmacht het vliegtuig „onbedoeld” uit de lucht te hebben geschoten. Het hoofd van de luchtvaartdivisie van de Revolutionaire Garde van Iran zegt dat zijn eenheid „volledige verantwoordelijkheid” neemt voor de ramp. Zijn manschappen zouden het vliegtuig hebben aangezien voor een kruisraket.

Volgens een verklaring van het Iraanse leger zagen de Iraniërs het vliegtuig vanwege de „hoogte en richting” waarop het vloog aan voor een „vijandig doel” toen het dicht bij een militaire basis van de Iraanse Revolutionaire Garde vloog. Het vliegtuig, dat net was opgestegen vanaf het vliegveld van Teheran, werd als gevolg van „een menselijke fout” neergehaald, aldus de verklaring. De legertop biedt daarvoor zijn excuses aan en zegt dat de schuldigen zich zullen moeten verantwoorden.

Irans president Hassan Rohani spreekt op Twitter van een „grote tragedie” en een „onvergeeflijke vergissing”, minister Javad Zarif van Buitenlandse Zaken van „een trieste dag”. Zarif biedt de nabestaanden van de slachtoffers zijn excuses en condoleances aan. Ook hij zegt dat de ramp het gevolg was van een menselijke fout, maar voegt daaraan toe dat die is veroorzaakt door „Amerikaanse avonturisme”. Iran had een paar uur voor de crash raketten afgevuurd op twee Amerikaanse militaire bases als vergeldingsactie voor de Amerikaanse droneaanval op de Iraanse generaal-majoor Qassem Soleimani een week eerder. Daarbij kwam hij samen met een Iraakse militieleider en vijf anderen om.

Twitter avatar JZarif Javad Zarif A sad day. Preliminary conclusions of internal investigation by Armed Forces: Human error at time of crisis caused by US adventurism led to disaster Our profound regrets, apologies and condolences to our people, to the families of all victims, and to other affected nations.
💔

Ontkenning

De VS en Canada lieten eerder deze week al weten bewijs te hebben dat de Boeing 737-800 van Ukraine Airlines werd neergehaald door een Iraanse raket, maar tot nu toe ontkende Teheran dat en hield het vol dat technisch falen de oorzaak was. Iran beschuldigde westerse landen zelfs van „psychologische oorlogsvoering”.

Na de erkenning van de Iraanse verantwoordelijkheid, riep de Oekraïense president Volodymyr Zelensky Teheran op de nabestaanden van de slachtoffers compensatie aan te bieden. Bij de crash zijn onder andere 82 Iraniërs, 57 Canadezen en 11 Oekraïners omgekomen. De Canadese regering stelde zaterdag het aantal Canadese slachtoffers bij. Eerder sprak het Noord-Amerikaanse land van 63 slachtoffers.

Het neerhalen van het Oekraïense vliegtuig gebeurde in een week waarin de spanningen tussen Iran en de VS snel opliepen. De Amerikaanse president Donald Trump had naar eigen zeggen opdracht gegeven tot de liquidatie van Soleimani om te voorkomen dat de generaal-majoor, die bekend stond als de architect van het Iraanse veiligheidsbeleid in de regio, „op handen zijnde” aanvallen op Amerikaanse doelen kon uitvoeren.

Lees ook: Is Soleimani’s liquidatie juridisch wel te verdedigen?