Teruglezen: ontwikkelingen rond PS752

Iran geeft toe het vliegtuig bij Teheran neergehaald te hebben

Woensdag crashte een Oekraïens vliegtuig in Iran. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven. Volgens de Canadese veiligheidsdienst is er bewijs dat Iran het vliegtuig heeft neergehaald. Dit ging mogelijk per ongeluk. Volg hier het laatste nieuws.

Blog afgesloten

Dit blog over de vliegtuigcrash in Iran is afgesloten.

Lees hier meer over de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten

Iran geeft toe het vliegtuig bij Teheran neergehaald te hebben

Iran heeft het Oekraïense toestel dat woensdag neerstortte bij Teheran "onbedoeld" neergehaald. Dat melden het Iraanse leger en minister Javad Zarif van Buitenlandse Zaken.

Het vliegtuig zou dicht bij een militaire basis van de Iraanse Revolutionaire Garde hebben gevlogen en werd volgens het Iraanse persbureau ISNA aangezien voor een vijandig doel. De betrokkenen moeten zich verantwoorden voor de krijgsraad, staat volgens Reuters in een verklaring van het Iraanse leger.

De Boeing 737-800 van Ukraine Airlines crashte woensdag kort na het opstijgen vanuit Teheran. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven.

Minister Zarif spreekt van een trieste dag en zegt dat uit onderzoek van het leger is gebleken dat "een menselijke fout tijdens een door Amerikaans avonturisme veroorzaakte crisis tot een ramp heeft geleid". Hij biedt zijn mensen, de families van alle slachtoffers en andere getroffen landen excuses en condoleances aan.

A sad day. Preliminary conclusions of internal investigation by Armed Forces:

Human error at time of crisis caused by US adventurism led to disaster

Our profound regrets, apologies and condolences to our people, to the families of all victims, and to other affected nations.
💔

— Javad Zarif (@JZarif) January 11, 2020

De Iraanse president Hassan Rohani spreekt op Twitter van een "grote tragedie" en een "onvergeeflijke vergissing".

De VS en Canada lieten eerder deze week al weten bewijs te hebben dat het toestel werd neergehaald door een Iraanse raket, maar tot nu toe ontkende Iran dat en hield het vol dat technisch falen de oorzaak was. Iran beschuldigde westerse landen zelfs van "psychologische oorlogsvoering".

Lees hier meer over Irans erkenning van de verantwoordelijkheid voor de crash

'Iran maakt zaterdag oorzaak crash bekend'

Iran maakt zaterdag bekend wat de oorzaak is van het neerstorten van het Oekraïense vliegtuig eerder deze week. Volgens persbureau Reuters meldt het Iraanse staatspersbureau Fars dat vrijdagavond op basis van „goed geïnformeerde” bronnen. Iran zal de mededeling doen na een bijeenkomst van de overheidscommissie die de ramp onderzoekt.

Iran heeft tot nu toe ontkend dat het vliegtuig is neergehaald door een raket. Technisch falen van de motor zou volgens het land de oorzaak zijn geweest.

Oekraïne heeft toegang tot zwarte dozen en wrakstukken

Oekraïense onderzoekers hebben vrijdag toegang gekregen tot de zwarte dozen van het in Iran gecrashte vliegtuig en tot de opnamen van de communicatie tussen de piloot en de luchtverkeersleiding in Teheran. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Vadym Prystajko vrijdag gezegd tijdens een persconferentie in Kiev.

Er is op dit moment al een team van zo'n 45 Oekraïense experts aanwezig in Teheran om onderzoek te doen naar de crash. Volgens Prystajko krijgt het Oekraïense onderzoeksteam de volle medewerking van Iran. Kiev is nog niet begonnen met het onderzoeken van de zwarte dozen. Wel is het team begonnen met het onderzoek naar de wrakstukken, waar het team ook toegang tot heeft gekregen. Alle mogelijkheden worden volgens Prystajko vooralsnog open gehouden.

De zwarte dozen van het vliegtuig.
Foto EPA
De zwarte dozen van het vliegtuig.
Foto Reuters

Amerikanen delen inlichtingen met Oekraïne

De Verenigde Staten hebben inlichtingen gedeeld met Oekraïne over de oorzaak van de crash van het Oekraïense vliegtuig in Iran. Volgens de Oekraïense president Zelensky zal die informatie helpen bij het onderzoek. Oekraïne laat vooralsnog in het midden of Iran achter de crash zit.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo belde vrijdag met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky over het neergestorte vliegtuig, meldt Pompeo via Twitter. De buitenlandminister heeft zijn medeleven gedeeld met de Oekraïense president en gezegd dat Oekraïne kan rekenen op de steun van de Verenigde Staten.

Had a phone call with @SecPompeo. Grateful for the condolences of the American people & valuable support of the U.S. in investigating the causes of the plane crash. Information obtained from the U.S. will assist in the investigation.

— Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 10, 2020

Woensdag stortte passagiersvliegtuig PS752 neer nabij de Iraanse hoofdstad. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven. Onder de doden zijn 82 Iraniërs, 63 Canadezen, 11 Oekraïners, 10 Zweden, 4 Afghanen, 3 Duitsers en 3 Britten. In eerste instantie werd uitgegaan van een ongeluk, maar volgens de inlichtingendiensten van Canada, de VS, het VK en Nederland is het vliegtuig hoogstwaarschijnlijk per ongeluk geraakt door een Iraanse raket. Iran ontkent dat.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab heeft opgeroepen tot een transparant onderzoek. Ook heeft het ministerie het reisadvies naar Iran aangepast. Nederland deed dat al enkele dagen eerder. Veel luchtvaartmaatschappijen vliegen al niet meer naar en over Iran. Ook Zweden houdt alle vluchten van en naar Iran voorlopig aan de grond. Teheran heeft Canada, Oekraïne, de VS en Frankrijk uitgenodigd om mee te werken aan het onderzoek naar de crash.

Stef Blok: 'Aanwijzingen voor neerhalen Oekraïens vliegtuig door Iran'

De Nederlandse inlichtingendienst heeft aanwijzingen voor het neerhalen van het Oekraïense passagiersvliegtuig door een Iraanse raket. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) gezegd in Brussel.

Ook minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA) heeft gezegd dat de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) beschikt over informatie dat het toestel door Iran is neergeschoten, meldt ANP. Volgens minister Blok is het „nu belangrijk dat er zo snel mogelijk ter plekke onderzoek gedaan wordt”. De volgende stappen die genomen worden hangen volgens Blok af van de opstelling van Iran. Ook heeft hij benadrukt dat Nederland de Canadezen volledig steunt in het onderzoek naar de crash.

EU-buitenlandministers zijn deze vrijdag bijeen in Brussel om de spanningen in het Midden-Oosten te bespreken. Behalve Nederland, zeggen ook Canada, de VS en het Verenigd Koninkrijk dat Iran het Oekraïense toestel dat woensdag nabij Teheran is neergestort, hoogstwaarschijnlijk per ongeluk heeft neergehaald met een raket.

Stef Blok in Brussel: 'Ook info van onze eigen Nederlandse inlichtingendienst wijst op neerhalen Oekraïns vliegtuig door Iraanse raket' #IranPlaneCrash

— Tijn Sadée (@tijnsadee) January 10, 2020

EU roept op tot 'geloofwaardig en onafhankelijk' onderzoek

De Europese Commissie heeft vrijdag opgeroepen tot een „onafhankelijk en geloofwaardig” onderzoek naar de Boeing 737-crash in de buurt van Teheran op woensdag, waarbij 176 mensen zijn omgekomen. Dat meldt persbureau AFP.

„Het is erg belangrijk voor ons dat de onderzoeken de vorm aannemen van een onafhankelijk en geloofwaardig onderzoek volgens de regels van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie”, zei een woordvoerder van de Commissie, Stefan De Keersmaecker, tijdens de dagelijkse persbriefing.

'Iran ruimt wrakstukken op met bulldozer'

Iran is bezig de wrakstukken van het gecrashte toestel PS752 op te ruimen met een bulldozer. Er zouden honderden mensen, met en zonder uniform, bezig zijn met het verzamelen van wrakstukken op de locatie waar het Oekraïense passagiersvliegtuig woensdag crashte. Dat meldt een lid van een Oekraïense commissie in Teheran die onderzoek doet naar de crash op Facebook.

More and more reports from people with access to the crash site that the wreckage has been bulldozed into a pile, making a truly forensic investigation next to impossible. #PS752

— Eliot Higgins (@EliotHiggins) January 9, 2020

Op beelden die zijn gedeeld op sociale media is inderdaad een bulldozer te zien bij de wrakstukken. „Is Iran wel geïnteresseerd in een kwalitatief onderzoek”, vraagt het lid van de onderzoekcommissie zich af. Door de bewijsstukken op te ruimen gaan de belangrijkste sporen verloren, zegt de onderzoeker. Dat roept de vraag op of Iran hiermee bewijsmateriaal probeert te verduisteren.

„Tot nu toe hebben we geen stukken van de neus [van het vliegtuig] of de cockpit onder ogen gekregen. Ook geen passagiersstoelen. We weten niet waarom we de cockpit niet te zien krijgen. Omdat ze [Iran] het zelf aan het onderzoeken zijn of omdat het volledig is vernietigd door de explosie? Tot nu toe hebben we nog geen bewijs gezien van de oorzaak van de crash die Iran aanvankelijk naar voren bracht - namelijk door technische redenen.”

Donderdagavond laat gingen er al geruchten rond dat Iran bezig was met het 'opruimen' van de wrakstukken met een bulldozer. De Amerikaanse zender CBS bezocht de rampplek in Teheran en stelt dat bijna alle wrakstukken al zijn verwijderd. De rampplek zou niet zijn afgezet, er zou geen beveiliging aanwezig zijn en er zouden ook nergens onderzoekers te zien zijn geweest.

CBS crew just visited the #Ukrainian airlines crash site west of Tehran. Nine am local time. Virtually all pieces of the plane were removed yesterday - say locals. Scavengers now picking site clean. No security. Not cordoned off. No sign of any investigators. pic.twitter.com/hhNJyokhjq

— Elizabeth Palmer (@elizapalmer) January 10, 2020

De Iraanse ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk Hamid Baeidinejad ontkent dat Iran de wrakstukken met bulldozers heeft verwijderd. Hij noemt de berichten daarover tegen Sky News „absurd”. Ook zegt hij te twijfelen aan de echtheid van de beelden waarop te zien zou zijn dat het vliegtuig wordt geraakt door een raket.

Iran gaat zwarte dozen vrijdag openen

Iran gaat de zwarte dozen van het neergestorte Oekraïense passagiersvliegtuig deze vrijdag openen. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau IRNA. Het vliegtuig stortte woensdag neer bij de Iraanse hoofdstad Teheran. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven.

Iran heeft duidelijk gemaakt dat het zelf het onderzoek wil leiden. De zwarte dozen zouden meegenomen zijn naar een laboratorium. Iran liet donderdag weten dat het waarschijnlijk hulp nodig zal hebben bij het onderzoeken van de zwarte dozen. Hoogstwaarschijnlijk krijgen Oekraïense onderzoekers ook toegang tot de zwarte doos. Er is al een team van 45 Oekraïense experts aanwezig in Iran.

Naast Oekraïne zijn ook de VS en Canada uitgenodigd om te helpen met het onderzoek. Canada, de VS en het VK menen dat het Oekraïense toestel is neergehaald door een Iraanse raket. Iran ontkent dat. De Canadese premier Justin Trudeau heeft ook gevraagd of Frankrijk mee wil helpen aan het onderzoek. De Fransen zeggen bereid te zijn om mee te helpen.

Volgens Iran kan het wel twee maanden duren om de gegevens op te halen uit de zwarte dozen. Het gehele onderzoek zou volgens Teheran wel een of twee jaar in beslag kunnen nemen.

Canada in rouw

Premier Justin Trudeau woonde donderdagavond op Parliament Hill, Ottawa, een herdenking bij voor slachtoffers van de vliegtuigramp bij Teheran . In Montreal werd ook een bijeenkomst georganiseerd, net als in veel andere steden in Canada. In het Noord-Amerikaanse land is een grote Iraanse gemeenschap.

Lees ook deze reportage: Canada rouwt om zijn academische vluchtelingen

Internationale samenwerking bij onderzoek naar crash

Franse onderzoekers zullen meewerken aan het onderzoek naar het Oekraïense vliegtuig dat woensdag crashte, als dat aan hen gevraagd wordt. Dat heeft het Franse onderzoeksagentschap voor de burgerluchtvaart BEA vrijdag bekendgemaakt. Het heeft alvast een expert aangewezen om zich met het ongeluk bezig te houden.

Twitter avatar BEA_Aero BEA ✈️ 🚁🛩 🇫🇷 (1/2)⚠️Accident @Boeing #737 UR-PSR @fly_uia on 08/01/20 / @BEA_aero has been notified by Iran’s AAIB along the other international stakeholders. @BEA_Aero
has designated an accredited representative to the investigation as France is the state of co-design of @CFM_engines

De motoren van het neergestorte vliegtuig zijn Frans bedrijf geproduceerd, zo stelde Iran eerder. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian zei dat „het zeer noodzakelijk is” dat er „totale helderheid” komt over wat er is gebeurd. Volgens hem staat Frankrijk klaar om daarbij te helpen.

Iran zelf heeft de Verenigde Staten uitgenodigd deel te nemen aan het onderzoek bij Teheran. De Amerikaanse verkeersveiligheidsorganisatie National Transportation Safety Board (NTSB) houdt de zaak in de gaten.

Donderdag bood minister-president Mark Rutte aan zijn Canadese ambtsgenoot Justin Trudeau aan om Nederlandse expertise, opgedaan in de nasleep van het vliegtuigongeluk met de MH17, te delen. Woensdag kwamen 176 inzittenden van het Oekraïense vliegtuig om bij de ramp, onder wie 138 Canadezen. In Canada leeft een grote Iraanse gemeenschap, veel van de slachtoffers zouden na de feestdagen bij familie onderweg zijn geweest naar huis.

Welkom in dit blog

Woensdag stortte een Oekraïens vliegtuig neer in Iran. Bij de crash kwamen alle 176 inzittenden om het leven. Volgens de Canadese veiligheidsdienst is er bewijs dat Iran het vliegtuig heeft neergehaald. Dit ging mogelijk per ongeluk. Hier houden we de laatste ontwikkelingen bij.

Lees hier het vorige blog over het nieuws rond de vliegtuigcrash in Iran