TurkStream-pijpleiding is ‘win-winsamenwerking’

Gastransport Turkije wil met nieuwe pijpleiding voor Russisch gas belangrijke energiehub tussen oost en west zijn.

De Russische president Poetin en de Turkse president Erdogan zijn bij een persconferentie over de nieuwe TurkStream gaspijpleiding.
De Russische president Poetin en de Turkse president Erdogan zijn bij een persconferentie over de nieuwe TurkStream gaspijpleiding. Foto Alexei Druzhinin

Tegen de achtergrond van grote geopolitieke spanningen werd woensdag in Istanbul de TurkStream-pijpleiding gedoopt, die Russisch gas via Turkije gaat vervoeren naar Europa. Het is een ambitieus project, dat het ‘strategische partnerschap’ bezegelt tussen Ankara en Moskou. Maar de pompeuze openingsceremonie, die werd bijgewoond door president Erdogan en president Poetin, werd overschaduwd door ongerustheid over de oorlogsdreiging elders in de regio.

Beide leiders gingen tijdens hun toespraak in op de conflicten in Syrië en Libië, waar ze rivaliserende partijen steunen. Maar ze benadrukten dat dit samenwerking op andere terreinen niet in de weg staat. Zolang beide landen er maar baat bij hebben. TurkStream is een goed voorbeeld van die relatie, die gebaseerd is op economische belangen. Rusland wil zijn gasroutes naar Europa diversifiëren, en Turkije heeft de ambitie om een centrum voor energie te worden.

TurkStream bestaat uit twee pijpleidingen, die samen jaarlijks 31,1 miljard kubieke meter gas kunnen transporteren. Ze lopen over de bodem van de Zwarte Zee naar Istanbul, vanwaar het Russische gas via een netwerk van nieuwe en bestaande pijpleidingen naar Bulgarije, Servië en Hongarije zal worden vervoerd. Hiermee vergroot Gazprom zijn marktaandeel in Turkije en het verkleint zijn afhankelijkheid van de route door Oekraïne, waarmee Rusland op gespannen voet staat.

De ceremonie werd gehouden in een groot congrescentrum aan de Bosporus, waar een enorme hoeveelheid politie op de been was. Als eregast kreeg Poetin als eerste het woord. Hij prees TurkStream als een „uniek en ongeëvenaard systeem voor het transporteren van gas, dat ten goede komt aan heel Europa. De succesvolle afronding van zo’n groot project laat zien dat het strategische partnerschap met Turkije vruchten afwerpt, ondanks de moeilijke situatie in de wereld.”

De TurkStream pijpleiding. Foto Anadolu Agency

Erdogan noemde het „historische project” een belangrijk voorbeeld van de „win-win samenwerking” tussen Turkije en Rusland, dat een blauwdruk kan vormen voor toekomstige projecten. „Dankzij TurkStream kunnen 15 miljoen Turkse huishoudens op het aardgas worden aangesloten. Turkije is de tiende grootste energiemarkt ter wereld en 79 procent gebruikt aardgas. Dankzij de verbetering van de infrastructuur zal dit verder toenemen. En Rusland is de grootste leverancier.”

Maar TurkStream helpt Turkije niet alleen te voorzien in zijn groeiende energiebehoefte. Erdogan wil de geografische ligging van zijn land benutten om uit te groeien tot een belangrijke energiehub tussen oost en west. Dat verklaart ook deels waarom Turkije op zo’n agressieve manier zijn aandeel opeist van de olie- en gasvelden in het oosten van de Middellandse Zee. Een maritieme deal tussen Turkije en Libië over exploratierechten leidde onlangs tot grote spanningen met buurlanden.