Beethovenjaar! Fellini-jaar! Rafaël- jaar! En nog veel meer

Het jaar van Er worden veel culturele feestjes gevierd dit jaar: 100 jaar Fellini, 500 jaar Rafaël, 100 jaar Mahler. Maar er zijn meer hoogtepunten te verwachten dit eerste half jaar van 2020.
Mastroianni en Ekberg in Fellini’s film La dolce vita
Mastroianni en Ekberg in Fellini’s film La dolce vita

Cultureel wordt 2020 het Beethovenjaar. Wereldwijd, ook in Nederland, wordt met concerten en meer gevierd dat de Duitse componist 250 jaar geleden werd geboren. Maar 2020 is ook het Rafaëljaar. De Italiaanse renaissanceschilder, die maar 37 jaar werd en toch een indrukwekkend oeuvre met onder meer prachtige portretten en madonna’s naliet, stierf 500 jaar geleden. In Nederland, waar het Rembrandtjaar 2019 wordt voortgezet met Gouden-Eeuwachtige cultuurmarketing, doen we er weinig aan, maar in Italië en elders wordt Rafaël extra in het zonnetje gezet.

Er worden meer culturele feestjes gevierd dit jaar. Zoals het Mahler Feest in het Concertgebouw, waar dat 100 jaar geleden voor het eerst gevierd wordt. Met buitenlandse orkesten en het Concertgebouworkest wil Amsterdam opnieuw Mahler-stad worden.

Leuk, al die feestelijke culturele evenementen. Hieronder een paar van die hoogtepunten van ‘kalendercultuur’ die dit jaar markeren.

Maar er zijn meer hoogtepunten te verwachten dit eerste half jaar, vinden wij bij de cultuurredactie. We presenteren daarom zeven van die verwachte culturele hoogtepunten. Die zijn ruim verspreid over de verschillende kunstdisciplines en genres.

Zo interviewden we Stormzy, de belangrijkste rapper uit Groot-Brittannië van dit moment. Hij heeft net een nieuw album uit, en treedt in februari in Nederland op. Hij vertelt ons in het interview over zijn muziek en de maatschappelijke opdracht die hij voelt als zwarte man in overwegend wit Groot-Brittannië.

We staan stil bij de nieuwe James Bond-film die in april verwacht wordt, en het feit dat 60 jaar geleden de Nederlandse rock-’n-roll echt begon met Peter Koelewijns hit Kom van dat dak af!.

De komst van de musical Tina Turner, met de Groningse Nyassa Alberta in de hoofdrol, lijkt ons ook een hoogtepunt voor komend half jaar. Op beeldendekunstgebied is er een opmerkelijke tentoonstelling op komst in het Mauritshuis, van de Britse 18de-eeuwse paardenschilder George Stubbs. De directrice van het Mauritshuis, Emily Gordenker, stapt dit jaar over naar het Van Gogh Museum, en zij staat in een vraaggesprek stil bij een nieuw en lastig cultureel probleem in Nederland: de enorme toeloop van publiek bij musea in ons land.

Het culturele aanbod is dit jaar weer erg rijk – er is meer dan we in de zeven hoogtepunten kunnen belichten. Vandaar dat we een uitgebreide keuze uit het cultuuraanbod in de halfjaaragenda opnemen.

Daarnaast zijn er jonge kunstenaars die we zeer de moeite waard vinden. We presenteren daarom met korte interviews en fotoportretten van Andreas Terlaak negen aanstormende talenten: jonge kunstenaars om dit jaar in de gaten te houden.

En dan nog is er dit jaar veel meer te verwachten op cultureel gebied. Vandaar dat we het niet bij deze vooruitblik willen laten. Op verschillende culturele hoogtepunten rond gevestigde namen zullen we later uitgebreider terugkomen. Zoals de viering van 250 jaar Beethoven in Nederland en het Mahler Feest in Amsterdam.

En naast de negen talenten zijn er vele tientallen nieuwe, jonge en diverse kunstenaars die een publiek zoeken in Nederland en internationaal. Ook deze veelbelovende 101 Nederlandse en Vlaamse kunsttalenten willen we later dit jaar een podium bieden. Zodat we u als lezer een representatieve blik kunnen bieden op de rijkdom van het culturele leven in Nederland in 2020.

Zelfportret van fotograaf Eddy Posthuma de Boer Foto Eddy Posthuma de Boer

Eddy Posthuma de Boer 60 jaar fotograaf

Het Fotomuseum Den Haag eert de 88-jarige fotograaf Eddy Posthuma de Boer (1931) met een expositie van 18 januari tot en met 26 april. Posthuma de Boer is dit jaar ruim 60 jaar als fotograaf actief, en werkt nog steeds. De expositie De eerste foto van God biedt een overzicht van zijn veelzijdige werk. Hij reisde naar 80 landen voor fotoreportages en maakte ook in Nederland veel foto’s op straat. Zijn werk wordt gerekend tot de humanistische fotografie: hij maakt foto’s van het menselijk leven met oog voor drama en humor. Posthuma de Boer is ook bekend om zijn portretfoto’s, onder meer die van schrijver Gerard Reve, die diens boekomslagen sierden.

Mastroianni en Ekberg in Fellini’s film La dolce vita

Federico Fellini 100 jaar

Italië eert dit jaar filmer Federico Fellini (1920-1993), die 100 jaar geleden geboren is. Dat gebeurt onder meer met de reizende expositie Fellini 100: onsterfelijk genie (‘Fellini 100: genio immortale. La mostra’). Met kostuums, foto’s en scènes uit zijn barokke films die hem beroemd maakten, zoals Le notti di Cabiria (1957), La dolce vita (1960), (1963) en Amarcord (1973). De tentoonstelling is tot 15 maart te zien in Rimini, Fellini’s geboorteplaats. Daarna reist zij door naar onder meer Rome, Los Angeles en Moskou. Rond 20 januari, als Fellini 100 geworden zou zijn, toont de Lumière-bioscoop in Maastricht zijn films La dolce vita en .

Rafaëls schilderij van Madonna met de stoel, uit 1514

Rafaël 500 jaar

Op 5 maart opent in het Quirinaalpaleis in Rome een grote expositie over de Italiaanse meester van de renaissanceschilderkunst Rafaël (t/m 14 juni), die 500 jaar geleden overleed op 37-jarige leeftijd. Uit heel Italië zijn bruiklenen van onder meer beroemde madonnaportretten van hem te zien. Ook in Duitsland (zoals in Berlijn en München) en in Groot-Brittannië worden in het Rafaëljaar exposities aan hem gewijd. The National Gallery in Washington eert hem met een speciale expositie. In Nederland organiseert de Vrije Universiteit in Amsterdam een 5-delige cursus over hem, Rafael: 500 jaar na zijn dood.

Componist Gustav Mahler (1860-1911) Foto Moritz Nehr

Gustav Mahler 100 jaar

Honderd jaar geleden eerde Het Concertgebouw in Amsterdam met een groots festival componist Gustav Mahler. Bij dat eerste ‘Mahler Feest’ was zijn weduwe Alma Mahler aanwezig. Onder leiding van chef-dirigent van het Concertgebouworkest Willem Mengelberg werden alle symfonieën van Mahler uitgevoerd. In 1995 was er een tweede Mahler Feest, met ook buitenlandse toporkesten. Van 8 t/m 17 mei wordt dit jaar voor de derde keer een groots Mahler Feest in het Concertgebouw georganiseerd, ook weer met buitenlandse toporkesten en een Mahlerpaviljoen op het Museumplein, waarbij de concerten ook buiten op schermen te volgen zijn.

Componist Ludwig van Beethoven Beeld Getty Images

Ludwig van Beethoven 250 jaar

De hele wereld viert in 2020 dat componist Ludwig van Beethoven 250 jaar geleden is geboren, met veel concerten en evenementen. Zijn geboortestad Bonn, waar hij in 1770 ter wereld kwam, heeft onder de naam BTHVN 2020 een groots programma opgezet; zijn geboortehuis is als museum uitgebreid. In Nederland wordt met concerten in verschillende plaatsen de componist geëerd die in Wenen de wereldtop bereikte. Te beginnen met een speciaal aan hem gewijd Februari Festival in Den Haag.