’s Nachts kun je je niet verstoppen

Ryanne van Dorst

tv-maker

In Nachtdieren brengt Van Dorst opnieuw een ode aan de nacht. „Mensen laten ’s nachts sneller hun masker vallen.”

Ryanne van Dorst in Nachtdieren. Foto BNNVARA, Ryanne van Dorst
Ryanne van Dorst in Nachtdieren. Foto BNNVARA, Ryanne van Dorst

Vannacht rijdt Ryanne van Dorst naar Zeeland, om voor haar televisieprogramma Nachtdieren de nocturnale Zeeuw te portretteren. Verwacht ze veel leven in de Zeeuwse nacht? „Natuurlijk, je hebt daar toch al die zeelieden, ik denk dat er van alles gebeurt.”

De Rotterdamse Ryanne van Dorst (Vlaardingen, 1984) is van huis uit rockzangeres, aanvankelijk onder de naam Elle Bandita. In april komt het tweede album uit van haar gothic progressive metal rockband Dool. Nadat haar ongepolijste spontaniteit opviel in De Wereld Draait Door werd ze ook een televisiepersoonlijkheid. Echt bekend werd ze door deelname aan Expeditie Robinson en Ranking the Stars. Zelf maakte ze de persoonlijke reeks Geslacht!, over de rol van gender in de samenleving.

En dinsdag begint de tweede reeks van Nachtdieren. In een zilveren Ford Mustang uit 1973 en in een leren motorjack trekt Ryanne van Dorst door de stille stad bij nacht, op zoek naar mensen die wakker zijn als anderen slapen. Omdat ze ’s nachts werken, omdat ze niet kunnen slapen, of omdat ze om een andere reden in het donker leven.

Wat trekt Van Dorst aan in de nachtwezens? „Het allermooiste is dat ze zo divers zijn. Het ene moment sta ik met een vrouw te praten die meteen haar hele leven vertelt, vol misbruik, drugs, dakloosheid, zo erg dat we samen staan te janken op de stoep. En het andere moment zit ik in de huiskamer van een volkszanger met twee chihuahua’s, die na veertig jaar uit de kast is gekomen.”

Overdag moet je altijd jolig doen

Los van de nachtwerkers en de uitgaanstypes treft Van Dorst veel mensen die beschadigd zijn. „Dat vind ik zo negatief klinken. Het zijn paradijsvogels – ik weet even geen ander woord. Gewoon afwijkende mensen, die niet meegaan in het stramien van het gewone leven. Overdag moet je altijd maar jolig doen. Deze mensen komen beter tot hun recht in de nacht, zonder al die ogen op hen.”

Mensen vertellen op een andere manier ’s nachts, zegt Van Dorst. „Ze laten sneller hun maskers vallen. De nacht biedt intimiteit. Er is geen druk, geen haast, niemand luistert mee – behalve dan dat er een camera op je hoofd staat. En ik, met mijn drukke kop, kan ’s nachts beter luisteren. ’s Nachts ben ik veel beter in contact met mijn zintuigen en emoties. Je kunt je niet verstoppen.”

Het programma lijkt van Dorst zo goed te passen. Is zij zelf ook een nachtdier? „Ik heb ook wel problemen met slapen. Vooral als ik veel doe en geen tijd heb om dat te verwerken, dan maalt het in mijn hoofd. Je bent alleen met je demonen, en als je die niet goed de baas bent, komen ze tevoorschijn. Dat geeft niet, je moet er toch mee dealen.

„En als ik het niet druk heb, verschuift mijn ritme vanzelf naar de nacht, dan ga ik 4, 5 uur naar bed. De nacht geeft ruimte en vrijheid; goede ideeën komen meestal ’s nachts. Ik heb altijd een boekje naast mijn bed liggen, of ik neurie een melodie op een cassettebandje. Soms klinkt het ’s nachts geniaal, maar als ik het dan ’s ochtends terugluister, denk ik: wat de fuck is dat? ’s Nachts hoor je die symfonieën erbij.”

In het eerste seizoen waren de nachtgangers nog verbaasd als Van Dorst plotseling opdook uit de duisternis. Inmiddels kennen de meesten het programma. „Nu is het als snel: Hé Ryanne! Daar gaat de spontaniteit. Maar het opent ook deuren. Dan zeggen ze: ik weet nog een feestje in de kelder van een kraakpand. Of: je moet daar heengaan, daar zit iemand porno te kijken op zijn iPad.”

Blote indiaan

Van Dorst vindt opvallend makkelijk ingang bij mensen dankzij haar inlevingsvermogen en doordat ze niets raar vindt. Ze relativeert: „Mijn rol is bescheiden, het gaat om die mensen. Ik ben maar een blote indiaan, ik hoef alleen maar zo nu en dan een grapje te maken of iets uit het raam te schreeuwen.”

Maar toch, ze heeft iets innemend authentieks wat je niet vaak ziet op televisie „Ik hoor dat wel vaker: ‘Je zegt wat je denkt, je bent zo eerlijk en puur’. Aardig, maar ik weet niet wat ik ermee moet. Straks ga ik me er nog naar gedragen. Het is niet goed om te veel in jezelf te geloven.”

De nacht geeft het programma ook een heel aparte sfeer, zegt ze: „Het is ander licht, het geel van de lantaarns, het blauw. Zit ik zomaar urenlang te praten met een man die in een campertje aan een meer woont. Dat is magisch.”