Politie sluit nog vaak verwarde mensen op

GGZ Vorig jaar werden meer dan tweeduizend mensen met verward gedrag in politiecellen opgesloten, ondanks de afspraak om dit te voorkomen.

De politie is afgelopen jaar ruim 96.000 keer gebeld over iemand die ‘verward gedrag’ vertoont.
De politie is afgelopen jaar ruim 96.000 keer gebeld over iemand die ‘verward gedrag’ vertoont. Foto Olivier Middendorp

Mensen die ‘verward gedrag’ vertonen, belanden nog veelvuldig in de politiecel. Afgelopen jaar ging het volgens een schatting van de politie om 2.300 mensen. Ze verstoorden de orde of vormden een gevaar voor zichzelf of anderen, maar pleegden geen strafbaar feit.

Dit zegt Henk van Dijk, landelijk programmaleider ‘personen met verward gedrag’ van de Nationale Politie, tegen NRC. Zeven jaar geleden spraken de politie en branchevereniging Geestelijke Gezondheidszorg Nederland af dat ‘verwarde personen’ die overlast veroorzaken maar niet de wet overtreden, niet meer in de politiecel zouden belanden. Van Dijk betreurt het dat dit toch nog zo vaak gebeurt.

Ook was afgesproken dat verwarde mensen niet langer geboeid in de politieauto vervoerd worden, maar in een ‘psycholance’ met geschoold personeel. Uit een in 2019 gepubliceerde pilot blijkt dat de politie nog drie op de vier vervoert.

De politie is afgelopen jaar ruim 96.000 keer gebeld over iemand die ‘verward gedrag’ vertoont, een verdubbeling ten opzichte van 2011. De incidenten lijken heftiger te worden, zegt Van Dijk. De meldingen variëren van verdwaalde demente opa’s, drugsverslaafden die niet bij de opvang naar binnen mogen tot psychiatrische patiënten die agressief doen tegen de buren, zegt Van Dijk. Eén persoon kan verantwoordelijk zijn voor verschillende meldingen.

Woningbouwcorporaties hebben steeds meer te stellen met huurders die verward gedrag vertonen. Woningbouwcorporatie Havensteder in Rotterdam zegt dat er elke week wel ergens brand is, veroorzaakt door een verward persoon. „Dat is (potentieel) gevaarlijk voor bewoners en onze medewerkers. Soms gaat het om een pannetje op het vuur dat vlam vat omdat een oudere het vergeet, tot een bewoner die wanhopig zijn woning opblaast omdat hij geen hulp krijgt van de ggz.”

Ruim twee jaar geleden riep korpschef Erik Akerboom op tot meer psychologische hulp in de wijk. De agent dreigde een hulpverlener te worden, zei hij, en is daar niet voor opgeleid. Hulpverleners moeten volgens de politie 24 uur per dag aanwezig en beschikbaar zijn in de wijk, verward gedrag herkennen en de juiste begeleiding aanbieden.

Staatssecretaris Paul Blokhuis (Gezondheid, CU) beloofde ruim een jaar geleden een landelijk nummer waar verward gedrag gemeld kan worden. Dat is er nog niet. Sommige regio’s hebben een eigen nummer.

‘Stop afbouw ggz’

Diverse betrokkenen wijzen op de bezuinigingen in de ggz als hoofdoorzaak. Het aantal ‘bedden’ in psychiatrische instellingen is de afgelopen jaren met een derde verminderd. Aan die ontwikkeling moet volgens Van Dijk een einde komen: „Stop met het afbouwen van bedden, zorg eerst dat de hulp in de wijk op orde is.”

Ook de Rotterdamse wethouder Sven de Langen (Zorg, CDA) zegt dat het „nu echt afgelopen moet zijn” met het verminderen van plekken in ggz-instellingen. Rotterdam kan die afbouw volgens hem niet meer aan. „Prima dat psychiatrisch patiënten in de wijk wonen. Maar er moet wél voldoende begeleiding zijn.”

Sinds 2012 ging in Rotterdam 20 procent van de plekken in ggz-instellingen dicht; eind volgend jaar is dat al 33 procent. In het ‘hoofdlijnenakkoord’ dat het kabinet, verzekeraars, gemeenten en ggz-instellingen deze zomer sloten, werd bepaald dat de komende twee jaar landelijk nog 10 procent dicht moet. Sven de Langen, die aan tafel zat namens de gemeenten: „Kabinet, verzekeraars en ggz wilden 20 procent minder. Wij zeiden nee. Je kúnt niet alsmaar instellingen sluiten als er in de wijken te weinig hulp is.”

Verwarde personen pagina 10-11