Opinie

De man die dacht dat Brexit niet zou komen

Het vervelende van boude voorspellingen is dat ze meestal niet uitkomen. De Maya’s die dachten dat de wereld zou vergaan op 21 december 2012. De Y2K-doemdenkers die een digitale apocalyps voorzagen op de eerste dag van het nieuwe millennium. En oorlogsverslaggever Arnold Karskens die een volksopstand in Europa profeteerde voor mei 2016.

Aan dit lijstje kunnen we sinds kort een nieuwe naam toevoegen: Henri Kruithof.

Ik ken Kruithof uit mijn tijd als Haags verslaggever. Hij was een grote jongen aan het Binnenhof: meer dan vier decennia ervaring als Haags journalist en spindoctor, een van de architecten van de campagne die Mark Rutte aan het premierschap hielp. Daarna: hoofd voorlichting van de VVD-fractie in de Tweede Kamer, waar hij een jaar of vijf geleden vertrok.

Sinds zijn politieke pensionering hield Kruithof er een nogal excentrieke hobby op na: dag in, dag uit voorspellen dat er géén Brexit zou komen.

Op 27 juni 2016, vier dagen na het Britse EU-referendum, verstuurde hij zijn eerste tweet: „Er komt geen Brexit.” Dit zou hij drieënhalf jaar volhouden, bij iedere wending in het Brexit-dossier. Principeakkoord tussen EU en Theresa May? „Er komt geen Brexit.” Mays deal genadeloos weggestemd in het Britse Lagerhuis? „Er komt geen Brexit.” Boris Johnson de nieuwe premier? „Er komt geen Brexit.”

De kracht van de herhaling. Het enige wat er in al die jaren veranderde, is dat Kruithof zijn voorspelling ging voorzien van een hashtag.

Tot 12 december 2019. De verpletterende verkiezingszege van Johnson die het Britse vertrek uit de EU onafwendbaar maakte. En de stug volgehouden profetie van Henri Kruithof aan flarden schoot.

Kruithof moet lachen als ik hem aan de telefoon krijg. Hij heeft de verloren weddenschappen al uitbetaald, vertelt hij. Met een mooie wijn, een Barolo uit 2015, want daarin is hij op en top VVD’er: niet flauw doen, ruiterlijk je nederlaag erkennen, en een goede fles rood tevoorschijn toveren.

Dat hij nu zijn ongelijk moet halen, zegt Kruithof, komt vooral doordat die hele Brexit zo lang duurde. Na drie jaar gesodemieter wist Johnson bij de kiezers een overweldigend mandaat te regelen to get Brexit done. Daar heeft Kruithof als politiek strateeg dan wel weer waardering voor. „Knap gedaan.”

Maar in al die liberale opgewektheid klinkt ook een beetje pijn door. Dit is de eerste keer in zijn lange loopbaan, zegt Kruithof, dat hij er zó naast zit. „Misschien,” zegt hij met enige zelfspot, „moet ik erkennen dat ik de politieke touch aan het verliezen ben.”

Eén nieuwe voorspelling wil Kruithof toch doen, ondanks zijn Brexit-zeperd: het zal de Britten bezuren dat ze de EU verlaten eind deze maand. „Dat gaan ze nog wel merken.”

Thijs Niemantsverdriet (t.niemantsverdriet@nrc.nl; @thijsniemant) vervangt op deze plek Tom-Jan Meeus.