Reportage

Oplaaiend geweld op Indiase campus

Studentenoproer in Delhi Nationalistische en linkse studenten raakten slaags op een universiteit in Delhi. Er zijn veel vragen over de rol van de politie.

Politie arriveert zondagavond op de Jawaharlal Nehru University nadat boze studenten met een regeringsgezinde studententak slaags raakten.
Politie arriveert zondagavond op de Jawaharlal Nehru University nadat boze studenten met een regeringsgezinde studententak slaags raakten. Foto AP

Gewapend met lange stokken, hamers en ijzeren staven heeft een meute gemaskerde jongemannen en enkele vrouwen zondagavond zware vernielingen aangericht op de campus van een van India’s meest prestigieuze universiteiten, de Jawaharlal Nehru Universiteit (JNU) in New Delhi. Tientallen studenten en een docent raakten daarbij gewond.

Voorafgaand aan de aanval hadden er op de campus meerdere opstootjes plaatsgevonden tussen studenten die al maanden protesteren tegen verhoogde collegegelden, en leden van de studententak van de Rashtriya Swayamsevak Sangh, de rechts-nationalistische organisatie waaruit ook de BJP, de partij van premier Modi, voorkomt. Zondagmiddag was hierover een bijeenkomst door de docentenraad georganiseerd.

In de vroege avond liep de situatie volledig uit de hand. Op videobeelden die al snel op sociale media rondgingen, is te zien hoe tientallen jongemannen met sjaals voor hun gezicht en stokken in de hand chaos creëren op de campus in het zuiden van New Delhi. Op een andere video komt de voorzitter van de studentenraad van de JNU amper uit haar woorden als ze wil beschrijven wat er zojuist gebeurde, haar haren nat van het bloed op de plek waar ze is geslagen.

Grimmige sfeer

Volgens studenten zouden de daders lid zijn van de rechtse studentenorganisatie ABVP. De ABVP zelf wijst naar linke studentenorganisaties.

Rond negen uur ’s avonds trof deze krant een grimmige sfeer voor de inmiddels gesloten hekken bij de hoofdingang. Jongemannen, velen met hun gezicht deels bedekt met sjaals en ruikend naar alcohol, scandeerden er nationalistische leuzen als ‘Zegen moeder India’. Een ambulance die een gewonde student wilde wegbrengen, werd van alle kanten belaagd terwijl enkele tientallen politieagenten vlakbij stonden. Ook journalisten werden geïntimideerd.

Sommigen zeiden ABVP-lid te zijn en hun vrienden te beschermen tegen de „linkse radicalen”. Anderen fulmineerden zonder hun naam te willen geven over hoe JNU een bolwerk is van „antinationalisten” die het imago van India besmeuren – een veelgehoorde claim van rechts.

Studentenpolitiek is diep verankerd op de Jawaharlal Nehru Universiteit, vernoemd naar ’s lands eerste premier. Ze was lang links georiënteerd, de laatste jaren zijn rechtse studentenorganisaties flink gegroeid. Al vaker leidde dat tot soms hevige botsingen, ook met docenten. Vooral na de aanstelling in 2016 van een nieuwe universiteitsvoorzitter. Veel JNU-studenten en docenten zien hem als een verlengstuk van de huidige regering.

Het geweld op de campus komt op een moment dat India in de greep is van massale protesten tegen een nieuwe burgerschapswet, die critici omschrijven als een aanval op het seculiere karakter van India. Deze wet gebruikt religie als toets en sluit alleen moslims uit. Honderdduizenden gingen de voorbije weken de straat op om hiertegen te demonstreren, zwaaiend met de Indiase vlag en kopieën van de Indiase grondwet in de hand.

Studenten staan vooraan in deze protestbewegingen. Die verhevigden half december na hardhandig optreden van agenten op twee islamitische universiteiten, waaronder een in Delhi. Ook nu zijn er veel vragen over de rol van de politie. Ditmaal over hoe het mogelijk is dat de daders zo konden huishouden en niemand is gearresteerd, hoewel politie in de buurt was en de campus wordt beveiligd.

Beelden van het geweld zondagavond werden op sociale media sterk veroordeeld, ook door Nirmala Sitharaman, minister van Financiën en een JNU-alumnus. „Afschuwelijke beelden van JNU – de plek die ik mij herinner als een van hevige debatten en meningen, maar nooit van geweld”, twitterde zij. Haar partij BJP twitterde beschuldigend naar de oppositie: „Dit is een wanhopige poging van anarchistische krachten die studenten als kanonnenvoer gebruiken om onrust te stoken en zo hun tanende politieke invloed te versterken.”

Nieuwe demonstraties

Voor de ingang van de eerste hulp van het AIIMS-ziekenhuis ziet Qasim Masumi (26) dit anders. De promovendus gezondheid is afgevoerd met vrienden die gewond waren. „Onze protesten waren vreedzaam. De ABVP liet dat escaleren zodat er geweld zou uitbreken. Dat deden ze met medeweten van de universiteitsleiding, anders was dit nooit gebeurd.”

Soortgelijke verwijten klinken maandag ook op de campus, waar studenten en docenten zich verzamelden om de schade op te nemen. Voor de ingang van het zwaarst getroffen hostel slaapt een straathond tussen het gebroken glas. Binnen vertellen de puinresten waar de daders hebben huisgehouden. „Ze wisten precies waar ze moesten zijn”, zegt een jonge student.

Zoals kamer 156 van Mohammed, 29, een promovendus in Urdu uit Kasjmir. De thermosfles waaruit hij samen met enkele vrienden thee aan het drinken was toen ze hoorden dat gewapende jongens eraan kwamen, staat nog op zijn bureau. Er overheen, net als over alles in zijn kamer, een laag wit stof, afkomstig van de brandblusser waarmee ook zijn ruiten werden ingeslagen. Geen andere kamer op deze verdieping werd zo vernield.

In steden door heel het land organiseerden studenten maandag demonstraties om hun solidariteit te tonen met de studenten van JNU.

Dit artikel is maandag 6 januari 2020 om 15.40 uur geactualiseerd.