Reportage

Gelukkig, gehackt in de kerstvakantie

Universiteit Maastricht Gelaten en ontspannen keren studenten van de Universiteit Maastricht terug na de vakantie en de cyberaanval.

De eerste dag na de kerstvakantie stond bij de Universiteit Maastricht in het teken van de cyberaanval.
De eerste dag na de kerstvakantie stond bij de Universiteit Maastricht in het teken van de cyberaanval. Foto’s Chris Keulen

„Studiebrandstof nodig? Geniet van onze versgebakken baguettes. Alle baguettes € 3,-”, jubelt een reclamebord voor de ingang van de bibliotheek van de Universiteit Maastricht (UM) in het centrum van de Limburgse hoofdstad. Eerst de primaire levensbehoeften, dan de rest.

Lees ook: Cybercriminelen zorgen voor ‘ramp’ op Universiteit Maastricht

Pas bij binnenkomst wacht studenten en medewerkers een bord waarop ze in krijt worden bijgepraat over „cyber attack @UM”: de wifi doet het (beperkt), printen, kopiëren en scannen kan nog niet, de onlinebibliotheek is weer bereikbaar van buiten de universiteit. Helemaal bovenaan staat de dringendste oproep voor iedereen: „Verander je UM-password.”

Ruim vijftienduizend studenten en medewerkers hebben dat de afgelopen dagen gedaan. Een enkeling meldt zich nog met vragen over hoe en waarom.

Deze maandag is de eerste normale werk- en studiedag na de vakantie en de cyberaanval van vlak voor Kerstmis. Na het mogelijk betalen van losgeld (enkele tonnen aldus het universiteitsblad; bevestigd noch ontkend door de UM zelf) worden de systemen stukje bij beetje hersteld.

Sofie van der Zanden, die een premaster politiek en samenleving volgt, zou normaal gesproken afgelopen kerstvakantie druk zijn geweest met de voorbereidingen voor een herkansing. Dat veranderde door de cyberaanval. Ze hoorde voor het eerst van de problemen op haar universiteit via Facebook. „Toen was nog niet alles duidelijk, maar echte stress heeft me dat niet opgeleverd. Ik heb geen moment gedacht dat ze lullig zouden gaan doen over herkansingen. Die kunnen we nu eind deze maand doen. Dat zorgt dan voor extra werk, maar betekende dat ik twee weken echt vakantie had. De planning van die cyberaanval, zo vlak voor Kerst, was sowieso prettig. Middenin een trimester had het veel meer gedoe veroorzaakt.”

Van der Zanden vroeg zich nog af of Apple-computers en andere apparaten van dat merk veilig kunnen worden gebruikt. „Dat zijn wij nog aan het onderzoeken”, staat op de site bij veel gestelde vragen.

In het studentenservicecentre Universiteit Maastricht lag een aanvraagformulier om je wachtwoord te veranderen en 'cookies'. Chris Keulen

Van der Zandens studiegenoot Kevin Bax reageert verrast op dit gesprek. „Over de veiligheid van mijn eigen hard- en software had ik helemaal nog niet nagedacht. Het lastigste is nog dat de e-mail er nog steeds uit ligt. Maar via privémailadressen van docenten lukt veel.” Die mail werkt weer vanaf dinsdagochtend.

In het Student Services Centre van de UM staan directeur Pascal Breuls van het centrum en een automatiseringsdeskundige voor enkele tientallen personeelsleden. Nieuwjaarstoespraak en het laatste nieuws over de cyberaanval gaan hier hand in hand. Breuls vertelt hoe hard er is gewerkt aan herstel van de systemen: „Het had maar een haar gescheeld of de salarissen voor januari hadden niet kunnen worden uitbetaald.”

Even verderop zit een uit China afkomstige student kunstmatige intelligentie achter zijn laptop. „Cyberaanvallen raken een beetje aan het onderwerp van mijn studie”, glimlacht hij. Nee, zijn naam wil de student niet in de krant. Waar collega-studenten de communicatie rond de aanval prijzen, vindt de Chinees dat hij te veel zelf op zoek moest naar informatie. De hele zaak heeft hem trouwens verrast. „Ik had verwacht dat een instelling met de omvang en de naam van de UM zijn verdediging beter op orde zou hebben.”