Opinie

Een foto-app met selectief geheugen

Marc Hijink

‘Trouwe viervoeters door de jaren heen’. Zo heette het fotoalbum dat mijn iPad spontaan voor me had klaargezet. Het was een automatische selectie, gebaseerd op kunstmatige intelligentie zoals je die overal tegenkomt: software herkent de konijnen, katten en honden in een fotoverzameling en doet er een digitale strik omheen.

Wat mijn iPad niet wist is dat een paar van die viervoeters door een speling van het lot (en het gaspedaal) net aan hun einde zijn gekomen. Wat een vrolijke terugblik moest zijn, werd een pijnlijke herinnering.

Het gemak waarmee we dag in, dag uit, foto’s maken en ze nooit meer weggooien zorgt voor nieuwe ongemakken: je weg vinden in dat uitdijende visuele universum. Mijn persoonlijke vergaarbak telt nu al 21.396 foto’s en 1.982 video’s.

Foto-apps van Apple en Google proberen orde te scheppen in de beeldenchaos met slimme fotoalbums, automatische terugblikken en meldingen van ‘nieuwe herinneringen’. Ze worden steeds beter in zulke selecties, maar de herinneringen komen niet altijd op een gelegen moment.

Een Apple-gebruiker klaagde dat de ‘opdringerige’ foto-app hem telkens weer in een ‘depressieve spiraal’ stort omdat de geheugenfunctie drie overledenen prominent in beeld plaatst. Die klacht herken ik: elk jaar bevat mijn album meer foto’s van dierbaren – niet alleen trouwe viervoeters – die er niet meer zijn. Ik bepaal graag zelf wanneer ik aan hen denk.

Een andere klacht komt van een Google Photo-gebruiker. Die ergert zich aan de optie ‘Beleef deze dag opnieuw’ omdat het zo veel leuke herinneringen oproept en daardoor enorm afleidt. Er is niets tijdrovenders dan ronddwalen in je eigen verleden, zeker als dat wordt verpakt in een vloeiende diashow.

Met hun automatische hoogtepunten en terugkerende notificaties beginnen foto-apps dezelfde trekjes te vertonen als sociale netwerken. Google Photos biedt sinds kort zelfs de mogelijkheid om met elkaar te gaan chatten na het delen van een foto, zoals je dat ook bij Facebook of Instagram doet.

Hoe krijg je de spontane herinneringen van je fotoalbums weer onder controle? Standaard staan alle notificaties en automatische selecties aan, maar je kunt ze ook (deels) uitschakelen. Bij Apple gaat dat bijvoorbeeld via de optie ‘Toon feestelijke activiteiten’. De geautomatiseerde terugblikken kun je stuk voor stuk blokkeren, in de hoop dat de software daar uiteindelijk iets van opsteekt.

Bij Google Photos gaat het iets anders. Daar kun je in de app een selectie maken van personen waaraan je niet langer herinnerd wilt worden en meteen aangeven welke periode in je leven je liever wilt verbergen.

Dat is best confronterend; al wroetend in je verleden moet je met een paar vinkjes aan een algoritme uitleggen hoe selectief je eigen geheugen is. Misschien probeert mijn fotoalbum me iets duidelijk te maken.

Marc Hijink schrijft over technologie

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.