‘Amerikanen voerden druk uit om exportvergunning ASML op te schorten’

De regering-Trump wilde dat Nederland een exportvergunning voor een chipmachine aan China zou opschorten, schrijft persbureau Reuters.
Werknemers bij een machine van ASML.
Werknemers bij een machine van ASML. Foto Bart van Overbeeke/Reuters

De regering-Trump heeft druk uitgeoefend op Nederland om ASML geen nieuwe vergunning te verstrekken voor de export van een chipmachine naar China. Dat schrijft persbureau Reuters maandag op basis van anonieme bronnen. Welke gevolgen de Amerikaanse druk heeft gehad, is niet duidelijk. Volgens ASML is de vergunning nog niet vernieuwd. In een reactie zegt het bedrijf al enkele maanden te wachten op een verlening. Tot die tijd kan de fabrikant de chipmachine niet exporteren.

Lees ook dit interview met de topman van ASML: ‘Niet bang zijn voor Chinese spionage’

De Nederlandse regering verleende in 2018 de vergunning voor de verkoop van een zeer geavanceerde chipmachine, de zogeheten EUV-machines die de productie van snellere microprocessoren en geheugenchips mogelijk maken. Op dat moment begonnen de Amerikanen zich met de zaak te bemoeien, schrijft Reuters. De Amerikaanse regering onderzocht of ze de verkoop kon blokkeren. Ook voerde ze zeker vier keer overleg met Nederlandse ambtenaren over de zaak.

Bovendien werd het onderwerp ter sprake gebracht toen premier Mark Rutte op 18 juli een bezoek bracht aan het Witte Huis. Het is niet duidelijk of president Donald Trump het onderwerp ter sprake bracht maar volgens Reuters ontving Rutte wel een rapport over de mogelijke gevolgen van de verkooplicentie. Het is niet duidelijk waar de Amerikanen precies voor waarschuwden. De machines vallen onder het zogeheten Wassenaar Arrangement dat de export beperkt van wapens en moderne technologie die voor militaire doeleinden kunnen worden gebruikt naar bepaalde landen. Voor de export is goedkeuring nodig uit Den Haag.

Vorig jaar werd bekend dat oud-medewerkers van ASML bedrijfsgeheimen van de chipfabrikant hebben gestolen. Volgens Het Financieele Dagblad werkten ze voor het technologiebedrijf XTAL dat gelieerd was aan het Chinese ministerie van Wetenschap en Technologie. ASML ontkent dat het om Chinese spionage gaat.