Iran gaat beperkingen nucleaire deal verder naast zich neerleggen

Iran gaat „zonder begrenzingen” uranium verrijken, heeft het land laten weten. Wat dat betekent, is nog onduidelijk: Teheran schendt de beperkingen al sinds vorig jaar.
Archiefbeeld uit 2010 van een kerncentrale bij de Iraanse stad Bushehr.
Archiefbeeld uit 2010 van een kerncentrale bij de Iraanse stad Bushehr. Foto Majid Asgaripour/AP

Iran gaat zich niet meer houden aan de beperkingen uit het nucleaire akkoord. Het land gaat „zonder begrenzingen” uranium verrijken, liet de regering zondagavond volgens persbureau Reuters weten op de staatstelevisie. Toezichthouders van het VN-atoomagentschap IAEA mogen hun werk op Iraanse bodem nog wel blijven doen.

Naar eigen zeggen gaat Teheran zoveel uranium verrijken als het maar wil. Het zal ook meer centrifuges inzetten en het verrijkingspercentage verhogen. Met beperkingen op deze zaken moest het akkoord - dat Iran in 2015 sloot met de Verenigde Staten, vijf andere grote landen en de EU - ervoor zorgen dat Iran niet snel een kernwapen kon ontwikkelen. Iran stelt dat het zich niet formeel uit het verdrag heeft teruggetrokken, maar veel is nog onduidelijk.

Wat er na de aankondiging van zondag precies gaat veranderen, is ook nog onzeker. Sinds vorig voorjaar schendt Iran de afspraken uit de nucleaire deal al gedeeltelijk. Als reactie op het besluit in 2018 van Donald Trump de VS terug te trekken uit het akkoord, verhoogde Teheran de uraniumverrijking bijvoorbeeld tot boven de afgesproken limiet van 3,67 procent. Ook is Iran geavanceerde uraniumcentrifuges gaan gebruiken, terwijl afgesproken was dat niet te doen.

Lees ook dit interview met de Iraanse onderminister Abbas Araghchi: ‘De les voor Iran is: verzet loont, een deal niet’

Sancties

Iran heeft bij eerdere schendingen laten weten dat het bereid is in te binden als de Amerikanen hun sancties tegen het land opheffen. Het Witte Huis stelde die in bij terugtrekking uit het akkoord, dat volgens Trump niet goed werkt. Door de Amerikaanse strafmaatregelen is de Iraanse economie in een zware crisis beland.

Om onder de sancties uit te komen, legt Iran de laatste maanden telkens deadlines van zestig dagen op aan Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Deze landen, die nog in het akkoord zitten, moeten binnen die termijn zorgen voor verlichting van de sancties. Tot nu toe is dat niet gelukt, zodat Iran bij het verstrijken van elke deadline een nieuwe intensivering van zijn nucleaire programma aankondigde. Zaterdag liep de meest recente deadline af. Door de IAEA nog inspecties te laten uitvoeren en te willen overleggen met de andere partners in het akkoord, stelt Iran, heeft het niet de volledige overeenkomst gebroken.

Het voorbije weekend zijn de spanningen tussen Iran en de VS aanzienlijk opgelopen. De Amerikanen doodden vrijdag Qassem Soleimani, een hoge generaal van de Revolutionaire Garde en een van de machtigste figuren in het land. Iran heeft gezworen wraak te nemen. President Trump heeft gedreigd in dat geval hard terug te slaan. Irak, waar de aanval op Soleimani zich voltrok, wil dat alle Amerikaanse troepen het land verlaten.